T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/660 Esas
KARAR NO: 2023/127
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 01/03/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, ... tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ..., Genel Kredi Sözleşmesi ilgili hükümlerine, ... Koşullarına aykırı davranarak, Genel Kredi Sözleşmesi’nde ve Bilgilendirme Formu’nda müvekkili ile müzakere edilmemiş, hatta miktar ve oran konusunda anlaşılmamış sözleşmeye aykırı kesintiler yaptığını, ... tarihinde, Çek Karnesi adı altında müvekkilinin hesabından mükerrer, fazladan ... TL tahsil edildiğini, fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik ... TL’sinin kesinti tarihinden itibaren ticari avans faizi ile iadesine, davalı bankanın, müvekkilinin hesabından ... tarihinde ... TL ekspertiz ücreti, ... tarihinde ... TL ipotek tesis ücreti, ... tarihinde ... TL ipotek tesis ücreti adı altında kesintiler yaptığını, Ekspertiz Ücreti ve İpotek Tesis Ücretinin bankaların gelir kaynağı olmayıp 3. kişilere yapılan bir ödeme olduğunu, iş bu ücretlere ilişkin olarak ...’nin ilgili hükümlerinde ve Merkez Bankası’na iletilmiş bir bildirim bulunmadığını, fatura karşılığı 3. kişilere yapılan kesintiye itirazları olmadığını, ancak fazladan tahsil edilen Ekspertiz Ücreti ve İpotek Tesisi Ücretine ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL’sinin kesinti tarihinden itibaren ticari avans faizi ile iadesine, davalı ..., müvekkilinin kullanmış olduğu tüm kredilerden, Dosya Masrafı adı altında kesintiler yaptığını, kredi kullanmadığı halde müvekkilinin hesabından ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL kesintiler yaptığını, fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik ... TL’sinin kesinti tarihinden itibaren ticari avans faizi ile iadesine, Davalı bankanın, müvekkilinin hesabından Limit Tahsis Ücreti olarak ... tarihinde ... TL ve ... TL kesinti yapıldığını, müvekkilinin bu tarihlerde limitinin artırılmadığını, fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik ... TL’sinin kesinti tarihinden itibaren ticari avans faizi ile iadesine, davalı bankanın, müvekkilinin hesabından Dönemsel Hizmet Komisyonu adı altında ... tarihinde ... TL ve ... tarihinde ... TL kesinti yapıldığını, iş bu ücrete ilişkin olarak ...’de hiçbir hüküm bulunmadığını, fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik ... TL’sinin kesinti tarihinden itibaren ticari avans faizi ile iadesine ilişkin taleplerini belirterek, bilirkişi incelemesi ile müvekkilinden haksız alınan ... TL’nin (fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla), ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faizi ile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça iadesi talep edilen bedelin haksız ve kanuna aykırı olarak tahsil edildiği iddia edilmiş olsa da işbu bedelin, davacının kullanmış olduğu kredi nedeniyle kendisine verilen hizmet karşılığı, bilgisi dahilinde, sözleşme hükümlerine, Banka prosedürlerine göre ve Merkez Bankası’na bildirimi yapılmış bulunan Masraf-Komisyon listesine uygun olarak tahsil edildiğini, bankacılık işlemleri Sözleşmesinin 15. Maddesine göre; “Banka’nın, masraf ve komisyon listelerinde ilan edeceği tutar ve aralıklarda Müşteri’nin mevduat hesaplarından “Hesap İşletim Ücreti”, “Kredi Limiti Tahsis Ücreti”, “Dönemsel Hizmet Komisyonu” ve sair adlar altında ücretler tahsil etmeye hakkı vardır. Bu ücret aylık, üç aylık, yıllık veya belirlenecek süreler dâhilinde alınabileceği gibi, birden fazla hesap ve/veya Ek Hesabının varlığına göre de farklılık gösterebilir.” ve ... TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesinin 12.3. Maddesi gereğince; “Müşteri işbu sözleşme uyarınca kullandığı veya kullanacağı krediler nedeniyle komisyon, fon, ücret ve halen mevcut veya ileride konulacak, artırılacak her türlü kaynak kullanımı destekleme fonu gibi sair teferruatları ve ayrıca yasalarca yetkilendirilmiş mercilerce tayin edilen miktar ve oranlarda gider vergisi sair vergi, resim ve harçları nakden ve hesaben ödemeyi taahhüt eder.” hükümleri gereğince müvekkil Bankanın dava konusu masrafları tahsil etmeye hakkı olduğunu, dava konusu ücretlerin, Türk Ticaret Kanunu’na ve Bankacılık Kanunu’na uygun olduğunu, basiretli bir tacir olan davacının davaya konu sözleşmeyi imzaladığı tarihte de Merkez Bankasına bildirilerek tüm şubelerde ilan edilmiş olan masraf komisyon listesinde belirlenen masraf kalemleri oranlarını bilmediğini savunmasının hayatın olağan akışına aykırı olacağını, davacıdan tahsil edilen dosya masrafı/limit tahsis ücreti/dönemsel hizmet komisyonunun davacının bilgisi ve kabulü dahilinde, yasal düzenlemeler kapsamında tahsil edildiğini, Merkez Bankasına Bildirimi yapılan masraf-komisyon listesine de uygun olduğunu, taraflar arasında akdedilen Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi’nin 15. Maddesi’nde de belirtildiğini, üçüncü kişilere yaptırılan ekspertiz hizmeti karşılığı ilgili firmaca müvekkil Bankaya, belli bir dönemde yapılan tüm hizmetler için toplu fatura kesildiğini, ticari ve mesleki faaliyeti sebebi ile kredi kullanan tacir davacının kendisinden tahsil edilen ekspertiz ücretinin iadesini talep etmesinin haksız olduğunu, müvekkili Bankanın, davacıya verdiği krediyi teminat altına alabilmek için taşınmaz üzerinde ipotek tesis ettirdiğini, gerek harçlar kanunu, tapu kanunu ve ilgili diğer yasal mevzuatta dikkate alındığında Müvekkil Bankanın taşınmaz üzerinde ipoteği tesis edebilmesi için ödemesi gereken çeşitli harç ve masrafların bulunduğunun açık ve net olduğunu, Müvekkili Bankanın ödemiş olduğu bu belgeli masrafların tahsilini davacıdan yapmasında hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını, çek karnesi istihbarat ücreti yönünden, söz konusu ücretin, davacının bilgisi ve kabulü dahilinde sözleşme hükümleri ve yasal düzenlemeler kapsamında tahsil edildiğini ve Merkez Bankasına Bildirimi yapılan masraf-komisyon listesine de uygun olduğunu, tacir olan bankanın bankacılık hizmetleri sebebiyle masraf tahsil etmesine yasal bir engel olmadığının, davacının tacir olması sebebiyle kendisinden tahsil edilen masrafların iadesini isteyemeyeceğinin ve tacir olan davacı ile akdedilen sözleşme hükümlerinin genel işlem koşuluna aykırılık olarak nitelendirilemeyeceğinin emsal Yargıtay kararları ile sabit olduğunu, davacının masrafları öderken/kredi kullandırılırken herhangi bir ihtirazı kaydı söz konusu olmadığından, ödemeyi rızası ile yaptığının kabul edilmesi gerektiğinin açık olduğunu, bu nedenle yapılan ödemenin iadesini talep etmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, hesap ekstresi/dekontlar fatura niteliğinde olup, tacir olan davacının TTK hükümleri gereğince basiretli davranarak borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu, davacıya, ticari faaliyetlerini sürdürmesi için ...-TL limit tahsis edilmesi aşamasında; masraflara vakıf olduğu, bile isteye kredi kullanıp, hiçbir ihtirazı kayıt ileri sürmeden masrafları ödediği halde, üzerinden uzun bir zaman geçtikten sonra bu masrafların iadesi için dava açmasının MK 2. Md kapsamında iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu ve hakkın kötüye kullanılması niteliğini taşıdığını, davacı, davaya konu masrafların alındığı tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesini talep etmişse de, davacının bu talebi de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte, bir an için aksi düşünüldüğünde dahi ve hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceğini, belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi, bankacılık işlemleri sözleşmesi, komisyon masraf tablosu, ekspertiz faturası ve hesap hareketleri tablosu davalı bankadan celbedilmiş ve dosyamız arasına eklenmiştir.
Mahkememizce konusunda uzman bankacı bilirkişiden rapor aldırılmış, bilirkişi ... tarihli raporunda özetle; "Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi ve TCMB Bildirim Formu uyarınca; ilk çek karnesi alımında ... TL’lik ücret tahsil edilebileceği kanaati oluşmakla birlikte, iş bu ücretin ilk çek karnesi talebindeki her bir çek karnesi için alınabileceği yönünde bir dayanak bulunamadığından ve ilk çek karnesi talebi için yapılmış istihbarat çalışmasının o tarihte talep edilecek tüm çek karneleri için geçerli olacağından hareketle, aynı tarihte alınmış ... adet ... TL’lik çek karnesi istihbarat ücretinden ... adedinin iadesi, ... tarihli bankacılık hizmet komisyonları bildirim formundaki, yürürlük tarihi ... olan, “17- Gayrimenkul Ekspertizi” ücretine dayandırıldığı düşünülen ... TL’lik ekspertiz ücretinin, ... tarihinde düzenlenen ... rapor numaralı ekspertiz raporu için düzenlenen fatura tutarını aşan ... TL’sinin iadesi, hesap hareketlerinden, herhangi bir kredi kullandırımı/kapaması ile ilişkilendiremediğimiz “...-...-... ve ... no.lu nakdi kredi kullandırım komisyonu” açıklaması ile alınan ... TL’lik ücretin iadesi, Taraflar arasında imzalanmış sözleşmelerdeki masraf/ücretlere ilişkin maddelerin haksız şart oluşturup oluşturmadığı ya da TBK 20. maddesindeki “genel işlem koşulu” niteliği taşıyıp taşımadığı hususlarının değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu " şeklinde görüş ve kanaatlerini sunmuştur.
Davacı vekilinin ... tarihinde ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah harcını yatırdığı görülmüştür.
İş bu dava, davalı tarafından davacıya kullandırılan ticari kredilerde ve bankacılık işlemlerinde haksız kesinti yapıldığı iddiasına dayalı alacak davasıdır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ... tarihli tacirler için bankacılık işlemleri sözleşmesinin ve ... tarihli ... TL'lik genel kredi sözleşmesinin ve ... tarihli ... TL'lik genel kredi sözleşmesinin imzalandığı, davacıdan çek karnesi istihbarat ücreti olarak ... TL, ipotek tesis ücreti olarak ... TL, ekspertiz masrafı olarak ... TL, dosya masrafı (kredi kullandırım ücreti) olarak ...-TL, limit tahsis ücreti olarak ...-TL, dönemsel hizmet komisyonu olarak ... TL tahsil edildiği, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi ve TCMB Bildirim Formu uyarınca; ilk çek karnesi alımında ... TL’lik ücret tahsil edilebileceği, iş bu ücretin ilk çek karnesi talebindeki her bir çek karnesi için alınabileceği yönünde bir dayanak bulunmadığından ve ilk çek karnesi talebi için yapılmış istihbarat çalışmasının o tarihte talep edilecek tüm çek karneleri için geçerli olacağından, aynı tarihte alınmış ... adet ... TL’lik çek karnesi istihbarat ücretinden ... adedinin iadesi, ... tarihli bankacılık hizmet komisyonları bildirim formundaki yürürlük tarihi ... olan, “17- Gayrimenkul Ekspertizi” ücretine dayandırıldığı düşünülen ... TL’lik ekspertiz ücretinin, ... tarihinde düzenlenen ... rapor numaralı ekspertiz raporu için düzenlenen fatura tutarını aşan ... TL’sinin iadesi gerektiği, hesap hareketlerinden herhangi bir kredi kullandırımı/kapaması ile ilişkilendirilemeyen “...-...-... ve ... no.lu nakdi kredi kullandırım komisyonu” açıklaması ile alınan ... TL’lik ücretin iadesi gerektiği, kalan tutarların kesintilerinin hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile; ... TL çek karnesi istihbarat ücreti, ... TL ekspertiz masrafı, ... TL dosya masrafı olmak üzere toplam ... TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli nispi ... TL harçtan peşin harç olarak alınan ...-TL ve ıslah harcı ...-TL ile birlikte toplam ...- TL harcın mahsubu ile bakiye ...- TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan ...-TL ilk masraf, ...-TL tebligat gideri, ...-TL bilirkişi ücreti olmak üzere ...-TL toplam yargılama gideri ile peşin olarak alınan harç gideri ...-TL ve ıslah harcı olan ...-TL toplamı ... -TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulünce anlatıldı. 01/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır