T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2021/812
KARAR NO: 2022/325
DAVA: MENFİ TESPİT (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2021
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında üzüm alım satım ilişkisi bulunduğunu, müvekkili tarafından satın alınan 60.000 ton üzümün davalı tarfından teslim edildiğini, 60.000 ton üzüm bedeli olarak 270.000TL üzerinden anlaşma sağlandığını, müvekkilinin önce 70.000,00.-TL ödeme yaptığını, geri kalan meblağ ...Bankası'na ait 30.12.2021 tarihli ...seri nolu 50.000 TL bedelli çek , 15.01.2022 tarihli ...seri nolu 50.000 TL bedelli çek , 28.021.2022 tarihli ...seri nolu 50.000 TL bedelli çek, 30.03.2022 tarihli ...seri nolu 50.000 TL bedelli çek olmak üzere toplamda 270.000 TL ödemesinin bulunduğunu, Antalya 14. Noterliğinin ... tarihli ...yevmiye nolu ihtarına cevap verilmediğini, üzüm teslimini gerçekleşmediğini ve ödenen meblağın iade edilmediğini, müvekkilinin dava konusu çek asıllarını davalı tarafa teslim ettiğini ve nakit ödemede bulunduğunu, müvekkilinin davalı tarafa doğmuş ve doğacak herhangi borcu bulunmadığını, davalı taraftan alacaklı olduğunu, bu sebeple fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak menfi tespit taleplerinin kabulünü, müvekkilinin davalı tarafa her hangi borçlu olmadığının tespitini, müvekkili aleyhine açılacak icra takibini İİK m.72/2 uyarınca durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin keşide ettiği " ... adına keşide edilen ... Bankası / Antalya şubesine ait, 50.000 TL bedelli , 30.12.2021 keşide tarihli ...çek 05.01.2022 tarihli ... seri nolu 50.000 TL bedelli çek, 28.02.2022 tarihli ...seri nolu 50.000TL bedelli çek, 30.03.2022 tarihli ...seri nolu 50.000TL bedelli çeklerin keşide tarihinde ödenmesini önlemek için, ivedilikle teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çek açısından dava sonuna kadar ödeme yasağı konulmasını, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; davacı tacirin, çiftçi olduğu anlaşılan davalıdan satın aldığını üzümler nedeniyle peşinen ödeme amacı ile verdiği çeklerin, üzümlerin teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin, İİK.nun 72/2.maddesine göre açılmış Menfi Tespit davasıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.
Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir.
Davalının tacir olmadığı, çiftçi olduğu vergi dairesi, esnaf odası, ticaret sicili ve ziraat odasından gelen yazı cevaplarından anlaşılmaktadır
Davacının davalıya sırf kambiyo senedi niteliğinde olan çek vermiş olması, davayı kambiyo senetlerinden kaynaklanan ticari bir dava haline getirmez. Zira temel ilişki alım satım ilişkisidir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 27/06/2013 tarih ve 2013/12913 E. 2013/17731 K.sayılı bir kararında davalı futbolcuya sözleşmeden doğan alacaklara karşılık olarak verilen bonolardan kaynaklanan Menfi Tespit istemine ilişkin bir davada, temel ilişkiye işaret ederek, davanın ticari bir dava olmadığına hükmetmiştir.
Yine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi de 05/12/2013 tarih ve 2013/15355 E. 2013/19473 K.sayılı bir kararında işçi ve işveren arasında iş ilişkisi nedeniyle verilen bonodan kaynaklanan Menfi Tespit istemli ihtilaflarda da temel ilişkiyi işaret ederek, iş mahkemelerinin görevli olduğuna hükmetmiştir. Bu yönde pek çok içtihat bulunmaktadır (Emsal; Yargıtay 3.HD.nin 2020/4163 E. 2020/7055 K., 2017/3944 E. 2018/9373 K., 2017/2161 E. 2017/11715 K. vb)
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 09/06/2021 tarih ve 2021/1725 E. 2021/4853 K. Sayılı kararında, tüketici kredisine kefil olan davacının, kefaletten kaynaklanan alacağının tahsili için Asliye Hukuk Mahkemesine açtığı davada, temel ilişkinin tüketici işlemi olması nedeniyle "Tüketici Mahkemelerinin Görevli olduğu" gerekçesi ile verilen Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14/11/2019 tarih ve 2019/176 E. 2019/320 K. Sayılı görevsizlik kararını "...davanın 6098 sayılı TBK.’nun 581 ve devamı maddelerinde düzenlenen kefalet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir...." gerekçesi ile bozmuştur.
Benzer şekilde Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 18.04.2019 tarih ve 2017/7495 E. 2019/3614 K.sayılı kararında "...Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık bu araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, 30/04/2015 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir..." demek suretiyle temel ilişkide kambiyo senedinin bir ödeme aracı olarak kullanılmış olmasının davayı münhasıran "Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Ticari Bir Dava Yapmamaktadır."
Davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemelerine aittir. Uyuşmazlığın bu mahkemelerde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu nedenle görevsizlik kararı vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden REDDİNE,
6100 sayılı HMK.20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
6100 sayılı HMK 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı. 27/04/2022
KATİP ...
E-imzalıdır
HAKİM ...
E-imzalıdır