T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/87 Esas
KARAR NO: 2021/658
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ: 06/08/2015
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekilinin davalılardan ... Ltd. Şti ile ... tarihli daire satış sözleşmesi imzalayarak ... İli ...Mah. ...ada ... parsel sayılı taşınmazda bu davalının yapmakta olduğu inşaatlardan ... Blok ...Katta yer alan ... numaralı daireyi satın satın aldığını, söz konusu sözleşme ile bu davalının, davacının geriye dönük hiçbir borç ve aidattan sorumlu olmadığını, kooperatifin tapu teslimi aşamasına kadar davacıdan talep ettiği ücretlerin kendileri tarafından karşılanacağını taahhüt ettiğini, müvekkilinin borçsuz üye olarak kooperatife kaydının yapıldığını, ... ltd. Şti ile kooperatif arasında yapılan sözleşme ile kooperatif tarafından ...' a hakedişlerine karşılık dairelerin 3. Şahıslara satışının yapılması konusunda ve satış bedeline mahsuben belirlenen bedelin kooperatif borcundan düşülmesi karşılığında devir yetkisi verildiğini taşınmazın zilyetliğine bu tarihte müvekkiline teslim ettiğini ... şirketinin müvekkiline karşı satışdan ötürü borçlu bulunduğu gerekçesiyle ... Tüketici mahkemesine ... esas sayılı dosyasında açtığı davayı reddedildiğini, kararın onanarak kesinleştiğini, bu gelişmelerden sonra davalılardan kooperatif ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapan davalıların murisi ...' nın mirasçıları olan ..., ... ve ...' nın mirasçıları ... ve ...' ın taşınmazda bulunan hisselerini ... tarihinde davalılardan ... Boya ve İnş. Taah. Tur. Taş. Ltd. Şti' ye muvazaalı olarak sattığını, kooperatif ile ...şirketi arasında ve arsa sahipleri arasında alacak ve tapu iptal tescil davalarının bulunduğunu, müvekkilinin satın aldığı taşınmazın kendi adına devri yapılmamış ise de zilyetliğinin kendisinde olup satın aldığı tarihten itibaren oturuyor olması hukuki ihtilafların henüz sonuçlanmaması sebepleriyle bugüne kadar bir girişimde bulunmadığını, taşınmazın arsa sahiplerince muvaazalı olarak satılmasıyla eldeki davayı açtıklarını ... ltd şti nin satış bedeli ödemediğini kötü niyetli olduğunu belirterek ... ili ... Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ... Blok ... numaralı bağımsız bölümünde ... tarihli ... yevmiye numarası ile yapılan satışın iptaline, bu taşınmazın müvekkili adına kayıt ve tesciline, taşınmaz üzerindeki bulunan ipotek fekki için gerekli tüm giderlerin banka reeskont faizi ile birlikte tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, dükkan olarak tapuya kayıtlı olan taşınmazların meskene çevrilmesi için gerekli olan tüm gederler için 50.000,00.-TL tazminatın reeskont faizi ile birlikte davalı kooperatiften ve ...Ltd. Şti' den tahsiline, mahkeme aksi kanaatte ise davalı ...Ltd. Şti ile yapılan ... tarihli daire satış sözleşmesinin iptaline, 50.000,00.-TL satış bedelinin banka reeskont faizi ile birlikte ayrıca 100.000,.-TL tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Sonrasında davacı vekili bila tarihli dilekçesinde, dava dilekçesinin sonuç ve istek kısmında 4. sıra numarası ile belirtilen talebin maddi hata sonucu yer aldığını, bu istemin sonuç ve istek kısmından çıkartılmasını talep etmiştir.
... tarihli celsede davacı vekiline dava dilekçesinin 5. Bendinde talep ettiği husus ile ilgili netice-i talebini ayrıntılı açıklaması istenmiş olup, davacı vekili sunduğu ... havale tarihli beyan dilekçesinde ; kooperatifin taşınmaz devrini yapamaması nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararının tazminin istendiğini, yüklenici ... Ltd şirketinin taşınmaz bedelinin müvekkilinden almış olmasına rağmen taşınmazın devrinin müvekkiline yapılmaması sebebiyle zarardan sorumlu olduğunu, yine taşınmaz maliklerinin de kooperatifi ait olması gereken taşınmazı haricen satmaları sebebiyle zarardan sorumlu olduklarını belirterek dava dilekçesinin 5. bendinde talep ettiği zararın bu hususa ilişkin olduğunu açıklamıştır.
Davalı ...Boya...Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın müvekkili adına kayıtlı olmadığını, taşınmazın değerinin belirlenmesi için keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin arsa sahibi olduğunu, diğer arsa sahipleri ile birlikte dava konusu edilen malik oldukları arsaları yüklenici sıfatıyla ...Kent Konut Yapı Koop. ' ne kat karşılığı inşaat yapılması için sözleşme yaptığını, yüklenici kooperatifin sözleşmeye uygun olarak süresinde edimlerini yerine getiremediğini, müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir yükümülüğü olmadığı gibi bir borcunun da olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Kent Konut Yapı Koop. Cevap dilekçesinde özetle; arsa sahibi ... ile ... tarihinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaparak ... Mah. ...ada ... parselde inşaata başladıklarını, sözleşme tarihinden itibaren 5 yıl içinde tapuya tescil yapılmadığının sonradan anlaşıldığını, ...' nın ölümü üzerine ölenin çocuklarının yönetim kurulu kararı ile ortak kayıt edildiğini, ana sözleşme gereği sonradan kooperatife ortak olarak alınanların ortaklığın geriye dönük borçları sıfırlandıktan sonra borçsuz olarak kaydı yapıldığını, davacının borçsuz ortak iddiasının ... tarihi itibariyle geçerli olduğunu ileriki oylarda borçlu olacağını açık yasada sözleşme hükmü olduğunu eski ve yeni bütün ortakların genel kurullarda kararlaştırılan aidatları ödemek zorunda olduğunu, inşaatın zamanında bitirilememesi sebebiyle arsa sahiplerince kendileri aleyhine tazminat davası açıldığını davanın kabul edildiğini, ödeme yapılamadığını dava konusu taşınmazın kooperatif adına kayıtlı olmaması sebebiyle satıştan çok sonra haberdar olunduğunu, kooperatifin ... tarihli olağanüstü genel kurulunda kooperatif borçlarının ödenebilmesi için bağımsız bölüm başına 75.000,00 Tl bedel toplanmasına karar verildiğini, kararın iptal edilmeyerek kesinleştiğini yine davalı ... şirketinin kooperatif aleyhine açtığı alacak ve tazminat davasında yükleniciye verildiği söylenen taşınmaz ile ilgili olarak tapu devri yapılmadığı için taşınmaz bedellerinin göz önünde bulundurulmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sonucu ...tarih ...Esas ... Karar sayılı ilam ile davalı ... Şirketine açılan davanın feragat sebebiyle reddine, diğer davalılara açılan davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine ... Hukuk Dairesinin ... tarih, ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile; " Davacı peşin ödemeli ortak olsa dahi ... tarihli olağanüstü genel kurulda peşin ödemeli ortaklarda dahil bağımsız bölüm başına üyelerden 75.000,00'er TL toplanmasına ilişkin karar alındığı, kararın iptal edilmeyip halen geçerli olduğu, kesinleşen genel kurul kararı gereğince davacının genel kurul kararında belirtilen ödemeleri yapması gerekmektedir. Hal böyle olunca taşınmazın tapusuna hak kazanmayan davacının tapu iptali ve tescil talebi yerinde değildir. Davalı kooperatif yargılamada, kooperatifin elinde davacıya tahsis edilebilecek taşınmaz bulunmadığını bildirmiştir. Dava dilekçesinde tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde davalı ...Ltd. Şti ile yapılan daire satış sözleşmesinin iptali ile 50.000,00 TL satış badelinin bu tarihten tahsil tarihine kadar banka ve reeskont faizi ile birlikte ayrıca HMK'nın 107.maddesi uyarınca tazminat hesabı yapılarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL tazminatın banka ve reeskont faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından karar gerekçesinde davalı ...a yönelik dava ile ilgili herhangi bir gerekçeye yer verilmeksizin davalı ... Ltd. Şti'ye yönelik davanın feragat nedeniyle, diğer davalılara yönelik davanın ise davacının üyesi olduğu kooperatifin tapuya hak kazanmadığı, davacının kooperatife borcunun bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.1-Mahkemece davalı ... Ltd. Şti'ye yönelik davayla ilgili değerlendirme yapılıp ulaşılacak sonuca göre gerekçe oluşturmak sureti ile karar verilmesi gerekirken, karar gerekçesinde bu davalıya yönelik herhangi bir değerlendirmenin yer almadığı anlaşılmaktadır. 2-Davacı tapu iptali talebinin yerinde görülmemesi halinde tazminat talebinde bulunmuş ayrıca ... tarihli dilekçesi ile davanın tazminat davası olarak değerlendirilmesini talep etmiştir. Arsa ve yapı kooperatifinin amacı ortakların akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında ana sözleşmeye uygun arsa edinmek ve oturmaya elverişli konut teslim etmektir. Kooperatif ortağının, kooperatiften arsa karşılığı tazminat isteyebilmesi için tapu devrinin mümkün olmadığının ortaya çıkması gerekir. Davacıya tahsis edilen ... blok ... Nolu dairenin tapusunun davacıya devredilmediği, davalı kooperatif tarafından davacıya devredilebilecek tapu bulunmadığı beyan edildiğine göre, mahkemece davacıya tapu devrinin mümkün olmamasına karşısında taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değerinin belirlenmesi, davacı yanın kooperatife yapmış olduğu tüm ödemelerin tespit edilerek kooperatife normal ödemesini yapmış olan bir ortağın ödeme tutarlarına göre Yargıtay'ın içtihatları doğrultusunda davacıya ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçeleriyle mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı vekilince inşaat yapım sözleşmesi, kooperatifin üyeliği kabul kararı, tüketici mahkemesi karar sureti, tapu kayıt sureti, davalı kooperatif tarafından ... tarihli Olağanüstü Genel Kurul tutanağı, 2005-2006 genel kurul kararları, çeşitli mahkeme ve Yargıtay ilamları, Kooperatif ana sözleşmesi, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, üyelerin yaptığı ödemelere ilişkin makbuzlar, delil olarak sunulmuş, mahkememizce .... Tüketici Mahkemesinin ... esas, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...soruşturma, ... Ağır ceza mahkemesinin ... esas, ... Ağır ceza mahkemesinin ... esas sayılı dosyaları dosyamız arasına alınmış, taşınmaza ilişkin tedavüllü tapu kayıt suretleri, davalı kooperatifin genel kurul toplantı tutanakları, ticaret sicil dosyası, celp edilmiş, keşif yapılmış, bilirkişi raporları aldırıldırılmış, istinaf sonrası yapılan yargılamada davacının tazminat alacağının hesaplanması konusunda bilirkişi incelemesi yaptıralarak tüm deliler toplanmıştır.
Celp edilen tapu kaydının incelenmesinde taşınmazın, arsa sahipleri adına kayıtlı iken ... tarihli satış senedine istinaden davalı ... Boya Ltd. Şti adına devir ve tescilinin yapıldığı, sonrasında ise ... tarihinde yani davadan evvel dava dışı ... Turizm Emlak Ltd. Şti. ne devredildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret mahkemesinin dosya içerisinde mevcut ... tarih ... esas ... karar sayılı ilamın incelenmesinde dosyanın; davacı tarafından davalı kooperatif ile ... Ltd. Şti ne karşı açılmış aidatlardan ötürü menfi tespit davası olduğu yapılan yargılama sonucu davacının tek ödemeli sistem ile üye kabul edildiğine dair bir genel kurul kararı bulunmadığından davacının borçsuz üye kabul edildiği ... tarihinden sonra oluşan üye aidatlarından sorumlu olduğu kanaatiyle davanın reddedildiği, kararın temyiz edildiği henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
.... Tüketici mahkemesinin ...esas ... karar sayılı dosyasının incelenmesinin; davacı ... Ltd.Şti tarafından davalı ... aleyhine dava konusu dairenin satışından kaynaklı 51.500.00 Tl tutarlı satış bedelini ödemediği gerekçesiyle açılmış alacak davası olduğu yapılan yargılama sonucu ... tarihli kararla, taşınmazın ne kadar bedel ile satıldığı, ne kadarının ödendiği yönünde belge bulunmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği, kararın onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas - ...karar sayılı ilamının incelenmesinde; davacı ... Ltd. Şirketi tarafından davalı kooperatif aleyhine açılan alacak davası olduğu, davacı yüklenicinin taraflar arasında düzenlenen inşaat yapım sözleşmesi uyarınca müvekkilince yapılan imalat bedeli talebinde bulunduğu, davalı kooperatif tarafından açılan bu dosya ile birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ile yüklenici tarafından inşaatın süresinde bitirilmemesi nedeniyle kira tazminatı ve cezai şart alacağı talebinde bulunulduğu, mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının davasının dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi dikkate alınarak kabulü ile 620.634,60.-TL imalat alacağının 10.000,00.-TL'sinin ... tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsiline, birleşen dosya yönünden davacı kooperatif tarafından davalı yüklenici aleyhine açılan davanın reddine karar verildiği, temyiz üzerine .... Yargıtay Hukuk dairesinin ...esas ... karar sayılı ilamı ile; davacının dava dilekçesindeki kabulünde olan ödemeler dikkate alınmadığından bahisle bozulduğu, bozma üzerine aynı mahkemenin ... esas, ... karar numarası ile davacının davasının kısmen kabulüne, 519.456,60.-TL 'nin 10.000,00.-TL 'sinin dava tarihinden, kalan kısmının ıslah tarihi ... tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verildiği, kararın Yargıtay ... Yargıtay Hukuk dairesinin ... esas ... karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce kooperatif defterleri üzerinde inceleme yaparak rapor sunması için dosya öncelikle mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup, sunulan raporda; davacının davalı kooperatif üyeliğine ... tarihinde ... ada ... parseldeki ... blok .... Kat ... nolu daire karşılığında borçsuz olarak kabul edildiği, üyeliğinin halen devam ettiği, davacının bu üyeliğinin tek ödemeli sistem ile kabul edildiği ile ilgili olarak herhangi bir genel kurul ve yönetim kurul kararı olmaması sebebiyle üyeliğe kabul tarihinden sonraki yasal yükümlülüklerde davacının sorumlu olduğu kooperatif genel kurul kararları gereğince, ...tarihi itibariyle davacının 100.675,00 Tl aidat 45.920,26 Tl gecikme faizi olmak üzere toplam 146.595,26 tl tutarında borcunun olduğu dava konusu taşınmazın ... tarihinde davalı ... şirketine satıldığı davalı ... şirket tarafından da ... tarihinde dava dışı ... Turizm Emlak Ltd.Şti ' ne satıldığının belirtildiği görülmüştür. Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ve genel kurul toplantı tutanaklarının incelenmesi için bilirkişiden ek rapor alınmış. Sunulan ... havale tarihli ek raporda davacının tek ödemeli üyeliği için alınmış herhangi bir genel kurul kararının bulunmadığını, davacının kooperatifin ticari defterlerinde ... tarihli ... nolu yevmiye maddesiyle 90.000,00 Tl karşılığında üyeliğe kabul edildiğini, kayıtlı olduğu bu bedelin kooperatifin ticari defterlerinde kooperatifin ...Ltd. Şti ne olan borcundan mahsup edildiği düzenli ödeme yapan bir üyenin ödeme yapması gereken aidat miktarlarının davacının borçsuz olarak kayıt edildiği ...tarihi itibariyle güncelleştirilmesinde ödenmesi gereken toplam 30.710,00 Tl 'nin ... tarihi itibariyle 87.267,26 Tl ye ulaştığı, 90.000,00 Tl nin ...tarihi itibariyle kooperatif üyeliğinin güncellenmiş rayiç değeri olduğu, davacının üyelik aidatlarından sorumlu olduğuna yönelik mahkeme kararının bulunduğunun belirtildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan keşif sonrası ...havale tarihli heyet raporunda taşınmazın dava tarihi itibariyle değerinin 230.000,00 Tl olduğu, satış tarihi olan ... tarihi itibari ile değerinin 110.000,00 TL olduğu belirtilmiştir.
Dava, davalı ... Kent Konut Yapı Kooperatifi üyesi olan davacı tarafından kooperatif, arsa sahipleri taşınmaz maliki ve yüklenici aleyhine açılmış tapu iptali tescil olmadığı takdirde tazminat davasıdır.
Davalı ...Ltd. Şti ile davalı yapı kooperatifi arasında inşaat yapım sözleşmesi imzalanmış ve bu sözleşme kapsamında yüklenici ... Ltd. Şti'ne yapılacak ödemelerin bir kısmının para olarak veya dükkan ve mesken olarak yönetim kurulu kararı ile devir hakkının verilmesi suretiyle ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davacı, kooperatif ile yüklenici ... şirketi arasındaki sözleşme uyarınca yükleniciye isabet edecek olan taşınmazlardan ... blok ... nolu bağımsız bölümü harici satım sözleşmesi ile yükleniciden satın alarak davalı kooperatife üye olmuştur. Sonrasında taşınmaz, arsa sahipleri tarafından davalı ... şirketine satılarak devredilmiştir. Celp edilen tapu kaydından davanın açıldığı tarihte taşınmaz malikinin dava dışı ...Turizm Emlak Ltd. Şti.olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili, ... tarihli duruşmada taşınmaz maliki olarak davayı yöneltmiş olduğu ... Ltd. Şti yönünden davasından feragat etmiş olup, vekaletnamesinde feragate yetkili olduğu, feragatin tek taraflı irade beyanı olup, karşı tarafın kabulüne bağlı olmadığı, dava açıldıktan sonra hüküm kesinleşinceye kadar her safhada mümkün olduğu, feragat halinde yargılamaya devam edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının tek ödemeli üye olarak kayıt edilip edilmediği, yükleniciden satın aldığı ... ili, ...İlçesi, ...Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ... Blok ... nolu bağımsız bölümü adına tapuya kayıt ve tescil isteminde haklı olup olmadığı, haklı olduğu taktirde taşınmaz üzerindeki ipoteklerin fekki ve kooperatifin aldığı karar doğrultusunda taşınmazların meskene çevrilmesi için gerekli masrafların davalılardan talep edip edemeyeceği, ilgili taşınmazların satışlarının muvazaalı olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği davalıların bunlardan sorumlu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Kural olarak, arsa malikleri ile kooperatif arasında yapılan sözleşmede, davacı ortak taraf olmadığından ve arsa maliklerince davacı ortağa karşı bağımsız bir taahhüt altına girilmediğinden, davacının arsa sahiplerine karşı doğrudan dava açması mümkün değildir. Bu nedenle arsa sahiplerine karşı açılan dava pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddedilmiştir.
Kooperatifler Kanunu'nun 2/2. maddesinde ''Yapı kooperatifleri ile konusuna taşınmaz mal temliki dahil bulunan diğer kooperatiflerin anasözleşmelerinde ortaklara taşınmaz mal temlik edileceği hakkındaki taahhütler başka bir resmi şekil aranmaksızın muteberdir. ''hükmü uyarınca kooperatifin ortağına taşınmaz mal temliki hakkındaki sözleşmeler resmi şekle bağlı değildir.
Bir yapı kooperatifinin ana amacı ortakların akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında ana sözleşmeye uygun, konut ya da işyeri teslim etmektir. Ortakların da kendilerine tahsis edilen konutun mülkiyetini isteyebilmeleri, genel kurullarda kararlaştırılan ve geçerliliğini koruyan parasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olmaları halinde mümkündür. Yine yüklenici konumunda olan ...Ltd. Şti'nin, kooperatiften tapu talep edebilmesi sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına bağlıdır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 23. Maddesi uyarınca tüm ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadırlar. Yönetim kurulunun bu ilkenin dışına çıkmak istediği zaman bu hususu genel kurul gündemine alması, ve genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça yada zımnen benimsemesi gerekmektedir. Bu usule uyulmadığı takdirde ortağın üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Belirtilen usule uyulduğunda bu durum ortaklığa alındıktan sonra aidat istenmesini mümkün kılmaz ise de kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder. Somut olayda davacının tek ve peşin ödemeli üye olarak kayıt edilmesine ilişkin genel kurul tarafından alınan herhangi bir karar olmayıp, yönetim kuruluna bu yönde verilmiş herhangi bir yetki de yoktur. Davacının üye olarak kaydına ilişkin yönetim kurulu kararında da borçsuz üye olarak kayıt edildiği görülmektedir. Kaldı ki konuyla ilgili davacı tarafından ... Asliye Ticaret mahkemesinin ... esasında kayıtlı davalı kooperatif ile ...Ltd. Şti ne karşı açılmış aidatlardan ötürü menfi tespit davasında yapılan yargılama sonucu ... tarihli karar ile davacının tek ödemeli sistem ile üye kabul edildiğine dair bir genel kurul kararı bulunmadığından davacının borçsuz üye kabul edildiği ... tarihinden sonra oluşan üye aidatlarından sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak davacının tek ve sabit ödemeli üye olmadığı, üyeliğe kabul edildiği ...tarihinden itibaren kooperatif aidatlarından genel yönetim ve altyapı giderlerinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda inşaatların bitirilememesi, arsa sahiplerinin kooperatif aleyhine açtıkları kira kaybı gibi davaları kazanması sebepleriyle kooperatifin iflasını ve ödeme yapan ortakların mağduriyetinin önlenmesi gerekçe gösterilerek borçların ödenmesi için kooperatifçe ... tarihli olağanüstü genel kurulda bağımsız bölüm başına üyelerden 75.000,00.-'er TL toplanmasına dair karar alındığı, kararın iptal edilmeyip halen geçerli olduğu, davalı kooperatif tarafından sunulan makbuzlardan anlaşılacağı üzere davacı gibi üyelerden de bu amaçla paralar toplandığı görülmüş olup, eşitlik ilkesi, davacının tek ödemeli üye olmaması ve iptal edilmeyerek kesinleşen genel kurul kararı gereğince davacının genel kurul kararında belirtilen ödemeleri yapması ve aidat borçlarını ödemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Hal böyle olunca taşınmazın tapusuna hak kazanmayan davacının tapu iptali ve tescil talebi yerinde değildir.
İstinaf ilamı doğrultusunda davalı kooperatif yargılamada, elinde davacıya tahsis edilebilecek taşınmaz bulunmadığını bildirdiğinden davacının terditli olarak ileri sürdüğü tazminat talebi yönünden tazminatı alacağının hesaplanması için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri konusunda daha önceden alınan bilirkişi raporundaki değer üzerinden yargıtayın bu konudaki hesaplama yöntemine göre hesaplama yapılarak davacının dava tarihi itibariyle talep edebileceği tazminatın 134.117,34.-TL hesaplandığı görülmüştür.
Davacı yukarıda belirtilen aidat ve ödemeleri yapmadığından tapu iptal tescil talebi yerinde değil ise de kooperatifin elinde davacıya verilecek bir taşınmaz bulunmadığından davacının tazminata hak kazandığı anlaşıldığından davacının davalı kooperatife açtığı tapu iptal tescil davası reddedilmiş, tazminata ilişkin ileri sürdüğü terditli talebi ise kabul edilmiştir. Somut, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının talep edebileceği tazminatın 134.117,34.-TL olduğu anlaşılmakla birlikte davacı davasını 100.000,00.-TL üzerinden açtığı ve rapor sonrası davasını ıslah etmediğinden taleple bağlılık ilkesi gereğince 100.000,00.-TL üzerinden davanın tam kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ... Şirketi yönünden yapılan değerlendirmede; davacı vekili dava dilekçesinde 5. bentte terditli talebini ileri sürerken davalı ...ltd. Şti'ne ödenen 50.000,00.-TL satış bedelinin de faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, bu talebi ile ilgili ... havale tarihli beyan dilekçesinde kooperatifin taşınmaz devrini yapamaması nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararının tazminini istediğini, yüklenici ...Ltd şirketinin taşınmaz bedeli müvekkilinden almış olmasına rağmen taşınmazın devrini müvekkiline yapmaması sebebiyle zarardan sorumlu olduğunu açıklamıştır.
Davacının bu dava ile esasen istediği, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescil edilmesinden ibarettir. Bu talebi uygun görülmediği takdirde taşınmaz yerine geçecek tazminatı talep etmekte ve ayrıca davalı yüklenici ... Ltd. Şti'nden de taşınmaz karşılığı ödediği satış bedelinin iadesini istemektedir. Davacı, taşınmaz verilemediği için yerine geçecek tazminat ile taşınmaz karşılığı ödediği satış bedelini birlikte talep edemez. Taşınmaz için ödenen satış bedelinin iadesini istemek sözleşmeden dönmek anlamını taşır ki bu talep, sözleşme yerine getirilemediğinden yani taşınmaz teslim edilmediğinden uğranılan zararın tazmini istemiyle aynı anda ileri sürülemez. Zira davacı zaten bedelini ödediği taşınmaz kendisine verilemediği için taşınmaz yerine tazminat istemektedir. Davacının birbiriyle zıt olan bu iki terditli talebi arasından, asıl talebiyle paralel olması sebebiyle taşınmaz yerine geçecek tazminat talebi dikkate alınmış ve bu talep yönünden kendisine husumet düşen davalı kooperatif yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Asıl talebin tapu iptal ve tescil olması bu mümkün olmadığından yerine geçecek tazminat talebinin kabul edilmesi, bu tazminattan sadece kooperatifin sorumlu olması sebebiyle davacının davalı ...şirketine yönelttiği dava reddedilmiş açıklanan hususlara dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ...Boya ve İnşaat Turizm Taah. Taşımacılık Araç Kiralama San. Tic. Ltd. Şirketine açılan davanın feragat sebebiyle usulden reddine,
2-Davalı arsa sahipleri ...ve ...aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine,
3-Davalı kooperatif aleyhine açılan tapu iptal tescil davasının REDDİNE, davacının bu davalı aleyhine terditli olarak ileri sürdüğü tazminat talebinin kabulü ile taleple bağlı kalınarak 100.000,00-TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı ...Boya San. Ve Tic. Ltd şirketi aleyhine açılan davanın reddine,
5-Alınması gerekli 6.831,00.-TL harçtan peşin alınan 1.195,43.-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.635,57.-TL harcın davalı kooperatiften alınmasına,
6-Davacı tarafından yapılan 27,70-TL ilk dava gideri, 120,00-TL tebligat gideri, 45,61-TL müzekkere gideri, 1.845,00-TL bilirkişi gideri, 253,80-TL keşif masrafı olmak üzere toplam 2.292,11-TL ile peşin alınan 1.195,43.-TL harç olmak üzere toplam 3.487,54-TL'nin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından davalı ... Boya ve İnşaat Turizm, davalı arsa sahipleri ... ve ... Boya San. Ve Tic. Ltd şirketi yönünden yapılan 1.141,00-TL tebligat masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 13.450,00-TL vekalet ücretinin davalı kooperatiften alınarak davacı tarafa verilmesine,
9-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4,080,,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
10-Davalı ... BOYA VE İNŞ TAAH TUR TAŞIMACILIK ARAÇ KİRALAMA SAN. TİC. LTD. ŞTİ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ve red sebebi farklı olduğundan Av. Asgari Ücret tarifesinin 3/2 ve 6. Maddesi dikkate alınarak 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve bir kısım davalıların yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.
19/10/2021
Katip
(e-imzalıdır)
Hakim
(e-imzalıdır)