T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/119 Esas
KARAR NO: 2022/145
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2022
KARAR TARİHİ: 25/02/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tarımsal arazilere ürün ekerek çiftçilik yaptığını, söz konusu arazilere müvekkili tarafından son 3 yıldır -ihracat kalitesine sahip- ...cinsi olarak bilinen Beyaz Lahana ekildiğini ve belirli aralıklarla bunun ihracaatının yapıldığını, müvekkilinin davalı ...Fide Tarım Ürünleri isimli "fide" tedarikçisi firmaya giderek, ihracat kalitesine sahip ... cinsi 100.000 adet beyaz lahana fidesi siparişi verdiğini, firmanın siparişi davalı ...Tohumculuk firmasından temin ettiğini, müvekkilinin fide siparişinin iletildiği ...Tohumculuk firmasının ... cinsi Beyaz Lahana'yı ana tedarikçi ve tohum üreticisi dava dışı ...Tohumculuk firmasından sipariş ederek ...Fide aracılığıyla müvekkiline satışının gerçekleştirildiğini, tohum üreticisi olan dava dışı ...Tohumculuk Firmasından temin edilen 100.000 adet fidenin müvekkili tarafından tarım arazisine dikildiğini, yaklaşık 2 ay kadar süre geçtikten sonra lahana fidelerinin büyüyüp ürün vermesiyle söz konusu ürünün ihracat kalitesine sahip ... cinsi beyaz lahana olmadığının ve değeri oldukça düşük olan ve iç pazarda kısa sürede satılması gereken başka bir cins beyaz lahana olduğunun anlaşıldığını, müvekkilinin alıp yetiştirdiği lahananın farklı bir ürün olduğunu fark etmesinin akabinde tedarik zinciri uyarınca davalı ...Fide, davalı ...Tohumculuk ve dava dışı ...Tohumculuk yetkilileri ile irtibata geçtiğini, ancak kendilirenie olumlu dönüş yapılmadığını, dava dışı ... Tohumculuktan satın alınan ürünlerin farklılığından dolayı müvekkil gibi mağdur olan başka çiftçilerin de bulunduğunun öğrenildiğini, müvekkili tarafından Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden keşif istemli delil tespiti yaptırılmasının talep edilidiğini, bilirkişi tarafından ürün cinsinin tespiti için gen analizinin yapılması gerektiğinin beyan edildiğini ve keşif sonrası alınan ürün genetik analiz için Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne gönderildiğini, bölüm başkanlığı tarafından keşiften alınan lahana numunesi ile ... lahana çeşidi TTSM'den gelen tohum numunesi karşılaştırması yapıldığını, Prof. Dr. ...tarafından düzenlenen 19.08.2021 tarihli test sonuç raporuna göre keşifte alınan lahana bitkilerine ait numunelerin TTSM (Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü)'den alınan ... çeşidine ait tohumlardan farklı olduğu sonucuna varıldığını, ziraat mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporu ve GEN incelemesi sonucunda, müvekkilin sipariş ettiği ürün ile dava dışı tohum üreticisinin gönderdiği ve davalıların fideye dönüşmesini sağladığı lahananın tamamen farklı olduğunun kesinlik kazandığını,müvekkilinin yargılamaya konu lahanaların istenilen ürün olmaması sebebiyle mevcut müşterileri karşısında ticari itibarının zarar gördüğünü, lahana alıcısına karşı satış anlaşmasına konu ürünlerin teslim edilemediğini, kazanç elde edemediğinden çalıştırdığı işçilerine de gerekli ödemelerin yapılamadığını, söz konusu fideye dair tohumun üreticisi dava dışı ... Tohumculuk firmasının hatalı tohum göndermesi nedeniyle mahkememizin ... E. sayılı dosyası üzerinden uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini amacıyla dava açıldığını ve dosyanın derdest olduğunu, arabuluculuk başvurusunun anlaşamama ile sonuçlandığını, belirterek dava dosyasının hukuki ve fiili irtibatı bulunan mahkememizin ... E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000 TL maddi zararın davalılardan müteselsilen tazminine, maddi tazminat taleplerine arabuluculuk anlaşmama tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine, müvekkilinin ticari itibarı sarsıldığından, yaşanılan manevi çöküntüye, ızdıraba ve ticari itibar kaybına karşılık, arabuluculuk anlaşmama tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek kaydıyla 30.000 TL manevi tazminata hükmedilmese ve davalılardan müteselsilen tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, satım sözleşmesinden kaynaklı ayıp sebebiyle uğranılan maddi zararın tazminine ilişkindir.
Davacının birleştirme talep ettiği Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, yapılan incelemede aynı davacı tarafından aynı davalıya karşı aynı nedenle açılmış tazminat davası olduğu, davacının tacir olup olmadığına yönelik Antalya Gelir İdaresi Başkanlığı'na ve Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkereler yazıldığı, cevapların geldiği görülmüştür. Gelen müzekkere cevaplarından bir suret iş bu dosyamız arasına alınmış, yapılan incelemede; davacının potansiyel mükellef kaydı olup ticari kazancının olmadığı, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde kaydının bulunmadığı, UYAP üzerinden yapılan ATSO kaydı sorgulamasında da Antalya Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde ticari davalar belirlenmiş olup, 5. Maddede ticari davalara Ticaret Mahkemelerince bakılacağı düzenlenmiştir. Mahkemelerin görevlerini belirleyen usul hukuku kuralları kamu düzenine ilişkin olup, davaya bakan mahkeme görevli olup olmadığı hususunu kendiliğinden değerlendirmelidir.
Mutlak ticari davalar yanında nisbi ticari davalar da bulunup, TTK'nun 4 maddesi 1 bendine göre, bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
Nispi ticari dava yönünden yukarıdaki açıklamalara göre davacı gerçek kişinin durumu incelendiğinde, davacının potansiyel vergi numarası ile vergilendirildiği, ticaret odasına kayıtlı olmadığı, dolayısıyla tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıdaki tespitlere göre, olayda TTK 4.maddesi anlamında nispi ticari davanın söz konusu olmadığı, her ticari işin de ticari dava olmayacağı, yine görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup yorum yolu ile genişletilemeyeceği, davacı tacir olmadığından mahkememizin görevli bulunmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, göreve ilişkin dava şartının olayda bulunmaması ve tamamlanmasının da mümkün olmaması sebepleri ile görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Dava dilekçesinin göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nın 20. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve süresinde (iş bu kararın kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde) başvurulması halinde dava dosyasının yetkili ve görevli Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nın 331/2 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra:
a-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
b-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse talep üzerine dosya üzerinden bu durumun tespitine ve davacının yargılama giderlerine mahkum edilmesine ilişkin karar verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda tarafların 6100 sayılı HMK'nun 345 maddesi uyarınca bu gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde kararın Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili hukuk dairesince incelenmesi için istinaf kanun yoluna başvurma haklarının bulunduğuna dair, verilen karar, açıkça okunup, anlatıldı.25/02/2022
Katip...
(E-imzalıdır)
Hakim...
(E-imzalıdır)