T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/30 Esas
KARAR NO: 2022/404
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/01/2022
KARAR TARİHİ: 30/05/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkillerinin saklamakla yükümlü olduğu ...-... yılları defter ve belgelerinin davacı şirkete ait otelin lojman deposunda arşivlenmiş vaziyette muhafaza edilmekte iken ... tarihinde meydana gelen su baskını neticesinde zayi olduğunu belirterek dilekçesi ekinde dökümü yapılan belgelerin zayi nedeniyle iptalini karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının talebi üzerine olay mahallelinde keşif icra edilmiş, keşif sırasında davacı vekili bu su baskınında davacı şirkete ait "müşteri listesi defterinin" zayi olduğunu bildirmiş- tir. Dinlenen tanık beyanlarından ise ticaret kanununa göre saklanması zaruri olan yevmiye, defteri kebir ve envanter defterinin zarar görmediği ifade edilmiştir.
Alınan bilirkişi raporuna göre davacı şirketleri ait bir kısım belgenin maruz kaydığı su baskını sebebi ile kullanılamaz hale geldiği belirtilerek bu belgelerin listesi çıkarılmıştır.
TTK nun 82/1 maddesine göre "Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
TTK nun 82/7 maddesine göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi (on yıl) içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilme- sini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Kanuna göre tacirin bir zayi belgesi veril- mesini talep etmesi için o belgenin saklanmasının zorunlu olması gerekir. Bu belgeler kanuna göre "yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri" dir. Davacının zayi belgesi verilmesini talep ettiği kayıtlar arasında TTK anlamında saklanması zaruri bir defter kaydı bulunmamaktadır.
Davacıların zayi olduğunu belirttiği belgeler ise fatura, irsaliye, kantar fişi niteliğinde belgelerdir. Bu belgelerin 82/1 maddesinde sayılan belgelerden olmadığı da açıktır. Kaldıki bu belgelerin kayıtlı olduğu defterlerin zayisi de istenmemiştir. Bu sebeple davanın her iki davacı yönünden ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın ( tashihen: her iki davacı yönünden ayrı ayrı) REDDİNE,
Alınması gerekli ...-TL harç, dava açılışta alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
Davacı tarafça yapılan tüm yargılama giderlerinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde DAVACIYA İADE EDİLMESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.
30/05/2022
Katip ...
(E-İmzalıdır)
Hakim ...
(E-İmzalıdır)