T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/347 Esas
KARAR NO: 2023/106
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/05/2022
KARAR TARİHİ: 21/02/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; takip borçlusu davalının itirazını icra dosyasına sunarken şirket adresinin İzmir olduğundan bahisle yetki itirazında bulunduğunu, müvekkili şirketin alacağı bulunduğunu, davalının para borcu bulunduğunu ve ifa yerinin Antalya olduğunu, müvekkili şirketin merkezinin Antalya olduğunu, icra dosyasının yetkili icra dairesinde açıldığını, müvekkili ... Ltd.Şti.'nin davalı ... San.Tic. A.Ş.'den olan cari hesap alacağının tahsili için Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını ve borçlu şirket tarafından borca itiraz edildiğini, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, dava konusu icra takibi ile talep edilen cari hesap alacağının müvekkili şirket ile davalı arasındaki ... ve ... Proje Görüşmeleri Organizasyonuna katılım amacıyla karşılıklı imzalanan sözleşmeden kaynaklandığını, cari hesap ekstresinin müvekkili şirket tarafından davalıya iletildiğini ve ödeme talep edilmişse de davalı şirketin yetkililerince ödeme yapılmaması sebebi ile ... tarihinde dava konusu Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, cari hesaptaki ... tarih ve 24.469,14 TL bedelli fatura tutarının davalı sirket tarafından ödenmediğini, cari hesaba yansıyan ... tarih ve 53.868,44 TL bedelli fatura karşılığının ise davalı şirket tarafından muvekkili şirkete ödendiğini, Davalı/borçlu tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine açılmış olan itirazın iptali davasına konu ... tarih ve 53.868,44 TL bedelli faturasının iadesine ilişkin olduğunu, belirterek davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyasına yaptığı kötüniyetli itirazın iptali ile takibin devamına ve takibe kötüniyetle itiraz edilmiş olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ...ve ... Proje Görüşmeleri Organizasyonu’na müvekkili şirketin keyfi bir biçimde katılmadığından bahisle Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyası ile başlattığını, müvekkil ile davalı organizatör arasında davacının organizatörlüğünü üstlendiği ... Proje Görüşmeleri Organizasyonu kapsamında sözleşme imzalandığını, işbu sözleşme kapsamında müvekkilinin ... tarihli ... Proje Görüşmeleri Organizasyonuna katılımı karşılığında müvekkili tarafından 3.270 USD ödenmesinin kararlaştırıldığını, ancak 2020 yılının başlarında coronavirüs salgınının tüm dünyayı etkileyerek hayatın neredeyse durma noktasına getirmesi ve İran’daki vakaların da artması sebebiyle Türkiye 23 Şubat 2020 tarihinde saat 17:00 itibariyle sınır kapılarını kapattığını, hava yolu şirketlerinin de İran uçuşlarını iptal ettiğini duyurduğunu, dolayısıyla dünya çapında etki gösteren ve pandeminin başlangıcı olması sebebiyle de bulaş hızının ve etkisinin en yoğun olduğu dönemde davaya konu organizasyonun gerçekleşecek olmasının müvekkilinin organizasyona katılımını imkansız hale getirdiğini, müvekkili şirketin fuara katılımının imkânsızlaşması üzerine fuara haklı sebep ile katılmadığını ve kendisine gönderilen ... tarihli ... numaralı faturada yer alan hizmetlerden yararlanamadığı için de anılı faturadaki bedele ilişkin ... numaralı iade faturasının düzenlendiğini, müvekkili şirketin davacı tarafından keşide edilen Kadıköy ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesine cevap olarak keşide ettiği Bornova ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile de bahse konu ... tarihli 24.469,14 TL tutarındaki faturaya faturaya konu hizmetin alınmadığından bahisle iade faturası düzenlendiğini bildirdiğini, müvekkili yönünden sözleşmenin imza tarihinde öngörmesinin mümkün olmadığı yükümlülükler doğmasından bahisle müvekkilinin haklı sebeple fuara katılmamasına rağmen davacı organizatörün haksız ve kötüniyetli bir şekilde Antalya Genel İcra Müdürlüğünde ... Esas sayılı icra takibini başlatarak takibin itiraz üzerine durması üzerine de işbu itirazın iptali davasını ikame ettiğini, ... ... Proje Görüşmeleri Organizasyonunun ... tarihleri arasında gerçekleştiğini, davacının keyfi olarak tek taraflı ertelediği ve bu nedenle müvekkili şirketçe sözleşmenin feshedildiği farklı bir organizasyon olduğunu, organizasyon öncesinde bedeli müvekkili şirketçe peşin ödendiğinden bedel iadesi için işbu organizasyona ilişkin taraflarınca Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esası ile açılan davanın halen devam ettiğini belirterek haksız ve kötüniyetli olan alacaklı davacının aleyhine %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından dava konusu sözleşme, e-arşiv fatura suretleri, mail yazışmaları arabuluculuk tutanağı, davalı vekili tarafından sözleşme, ihtarnameler, mail, fatura sureti ve haber görüntüleri delil olarak sunulmuş, mahkememizce icra dosyası getirtilerek tüm deliller toplanmıştır.
Dava, toplantıya katılım sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptaline ilişkindir.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine cari hesaba dayalı olarak 24.470,16-TL asıl alacak, 899,03-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.369,19-TL üzerinden örnek no:7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, davalının süresinde yetkiye ve borca itirazda bulunmuş olduğu, takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında ... Proje görüşmeleri organizasyonları kapsamında sözleşme imzalandığı, davalının bu toplantıya katılmadığı ve toplantıya ait ücreti de ödemediği davacının bu ücreti takip konusu yaptığı hususları ihtilafsızdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının toplantıya katılmamasının haklı nedene dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.
Öncelikle taraflar arasında varlığı ihtilafsız sözleşmede Antalya İcra Daireleri yetkili kılındığından tarafların tacir oluşu da dikkate alınarak HMK 17. Md uyarınca davalının icra dairesinin yetkisine itirazı reddedilmiştir.
Taraflar arasındaki ... Proje görüşmeleri organizasyonları kapsamında sözleşmenin incelenmesinde toplantının 25,26 ve 27 Şubat 2020 tarihinde yapılacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.
Bilindiği gibi 2020 yılı başlarında corona virüs salgını tüm Dünya'yı etkilemiş ve ülkemizde de ilk vakalar görülmüştür. Cevap dilekçesine ekli haber görüntüsünden de anlaşılacağı üzere virüs nedeni ile İran'da ölüm vakaları artınca Türkiye tedbir olarak sınır kapılarını kapatmıştır. Virüsün ülkemizde ve Dünya'da birçok ölüme neden olduğu bilinen bir gerçektir. Bulaş hızı yüksek olan ve öldürücü nitelikte olan virüs sebebi ile davalının, özellikle İranlı vatandaşların da katılımının beklendiği bu toplantıya, katılmakta gösterdiği endişe, mahkememizce haklı görülmüştür. Kaldı ki sonraki süreçte ülkemizde alınan tedbirler kapsamında toplantılar yasaklanmış ve hatta dışarıya çıkma yasağı getirilmiştir.
TBK'nın Aşırı İfa Güçlüğü başlığını taşıyan 138. Maddesine göre; Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır. (1) Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır. (2)
Taraflar arasındaki sözleşmede mücbir sebep varlığı ile ilgili olarak davacı lehine düzenleme bulunmakla birlikte davalı lehine herhangi bir anlaşma yapılmadığı görülmektedir. Sözleşme de her ne kadar mücbir sebep varlığı ile ilgili olarak davalı lehine herhangi bir düzenleme getirilmemiş ise de TBK'nın 138. Md. uyarınca söz konusu virüsün sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülememesi, bulaş hızının ve ölüm riskinin yüksek olması sebebiyle olağanüstü bir durum olması dikkate alındığında davalıdan toplantıya katılmasını beklemenin dürüstlük kurallarına uymayacağı, virüsün davalıda yarattığı korkunun haklı ve anlaşılabilir olduğu, bu nedenle davalının fiilen toplantıya katılmayarak sözleşmeden dönmesinin yerinde olup davacının bu sözleşmeye dayanarak davalıdan ücret talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmış, davacının bekletici mesele yapılmasını talep ettiği dosyanın farklı tarihlerde yapılan toplantıya ilişkin sözleşmeyle ilgili olması davalar arasında bağlantı bulunmaması sebebiyle bekletici mesele yapılmasının gereksiz olduğu değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlığın giderilmesi yargılamayı gerektirdiğinden davacının sözleşmeye göre ücret talebinde bulunması onun kötü niyetli olduğunu kabule yeterli olmayıp bu nedenle davalının tazminat talebi reddedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın reddine,
2-Davalının koşulları oluşmayan tazminat taleplerinin reddine,
3-Alınması gerekli 179,90.-TL harcın peşin alınan 306,40.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 126,50.-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
5-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 21/02/2023
Katip ...
(E-imzalıdır)
Hakim ...
(E-imzalıdır)