T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/538
KARAR NO: 2023/296
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/08/2022
KARAR TARİHİ: 04/05/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın halen Antalya ... İcra Dairesi'nin ... esas ( eski Antalya ...İcra Dairesi nin ... esaslı) sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığını, takip sırasında davacıların murisi ...'un vefat ettiğini, davalı alacaklının, davacılar yönünden takibe devam ettiğini, takibe dayanak alacak ... tanzim ve ... vadeli keşideçisinin ...'nun olduğu ... TL bedelli bono olduğunu, davacıların murisi ...'un takibe konu bonoda lehdar olduğunu, murisin, bonoyu beyaz ciro ile ciroladığını, bonoyu eline geçiren davalı tarafından iş bu bononun protesto edilmediğini, protesto edilmeyen bono nedeni ile lehdar olan davcılara davalının müracaat ederek keşideci tarafından ödenmeyen bono bedelinin borçlu olarak talep edilmesinin mümkün olmadığını,davacıların murisinin davalı tarafa hiçbir borcu olmadığını, davalının alacağının kaynağının protesto görmemiş bir bonodan mütevellit lehdardan keşidecinin ödemediği bono bedelinin talep edilmesi ise de bu hakkı talep etmesinin yasal olmadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile davalıya karşı Antalya ... İcra Dairesi'nin ... esas ( eski Antalya ...İcra Dairesi nin ... esaslı) sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, haksız ve kötüniyetli davalı alacaklı için % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
Antalya ... Esas sayılı ( eski Antalya ...İcra Dairesi nin ... esaslı) icra takip dosyasının dosya arasına alındığı, dosyanın incelenmesinde, alacaklı ... tarafından , dava dışı ... ve davacıların murisi ... aleyhine ... tarihinde ... tanzim ve ... vade tarihli ... TL bedelli bono nedeni ile asıl alacak ... TL , işlemiş faiz ... TL olmak üzere toplam ... TL için borçluya ödeme emri ile takibe geçtiği anlaşılmıştır.
Antalya ...Sulh Hukuk Mahkmesi'nin ... Esas ... Karar sayılı muris ...'a ait veraset ilamının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
Dava, davacıların murisi lehdar ciranta hakkında başlatılan icra takibinin dayanağı olan bono nedeni ile keşideci protesto edilmeden cirantalara başvurulamayacağı, keşideci protesto edilmediği için cirantalara kambiyo senedine dayanılarak başvuru koşullarının ortadan kalktığı gerekçesiyle kambiyo senetlerine mahsus yolla başlatılan icra takibi ve dayanağı olan bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İcra takibinin dayanağı olan bononun tüm yasal unsurlarının bulunduğu ve icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus yol ile başlatıldığı tartışmasızdır. Takibin dayanağı bonoda ödeyecek kişi takip borçlusu ... olup, bonoda lehtar olarak davacıların murisi yer almakla birlikte bu kişi tarafından bono ciro edilmiştir. TTK.nun 690.maddesi yollaması ile bonolarda da uygulanan TTK.nun 642.maddesi uyarınca bonoda hamil tarafından lehdar ciranta aleyhine takip yapılabilmesi için ödememe protestosunun çekilmesi gerekir. Protesto çekilmemesi müracat hakkının kaybına yol açar. Bonoda keşideci dışındaki diğer borçlulara kıymetli evraktan kaynaklanan haklar kullanılarak somut olayda olduğu gibi icra takibi başlatılabilmesi için bononun ödenmesi için belirlenen süreden sonra yine yasada ön görülen süre içerisinde keşideci için protesto düzenlenmesi gerekmektedir. Keşideci için protesto düzenlenmemiş ise bonoyu elinde bulunduran kişinin somut olayda olduğu gibi davalının keşideci dışındaki müracaat borçlularına karşı kıymetli evraktan kaynaklanan başvuru hakkı ortadan kalkmaktadır.
Somut olayda, dava konusu senette davacıların murisi müracaat borçlusu lehdar-ciranta, davalı hamil olup, TTK'nun 730. maddesi gereğince, senet hamili (davalı) tarafından, dava dışı keşideciye protesto çekilmeden takip konusu bonoya dayalı olarak şekli anlamda davacı lehdar ciranta aleyhinde takip yapamayacağı, protestonun çekilmemesinin müracaat hakkının kaybına yol açacağı, takibe konu olan senedin protesto edilmediğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, bu nedenle davalı hamilin protesto keşide etmemesi nedeni ile davacı lehtar cirantaya başvuru hakkı bulunmadığı için, davacılar hakkında kambiyo senetlerine özgü yöntem ile icra takibi yapılamayacağı ve sadece bu nedenle davacıların kambiyo senetlerine mahsus icra takibi ve dayanağı olan kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığı kabul edilerek davanın kabulüne, davacılar her ne kadar ayrıca kötü niyet tazminatı talep etmiş ise de, davalı icra takibi yapmakta haksız olmakla birlikte kötü niyetli olarak icra takibi yaptığı kanıtlanamadığı için davacının kötü niyet tazminatı talep koşullarının oluşmadığı kabul edilip reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile,
Davacıların, Antalya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takip dosyasına konu ... tanzim tarihli, ... vade tarihli ...-TL bedelli senet nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine,
Davacıların kötü niyet tazminatının şartları oluşmadığından reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile kalan ... TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı ... TL, tebligat gideri ... TL, olmak üzere toplam ... TL yargılama giderleri ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri ... TL olmak üzere toplam ... TLnin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacılara iade edilmesine,
5-Davacılar kendisini vekille temsil etterdiğinden Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ... TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.04/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır