T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/646
KARAR NO: 2024/313
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/01/2022
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkillerinin saklamakla yükümlü olduğu ...-... yılları defter ve belgelerinin davacı şirkete ait otelin lojman deposunda arşivlenmiş vaziyette muhafaza edilmekte iken ... tarihinde meydana gelen su baskını neticesinde zayi olduğunu belirterek dilekçesi ekinde dökümü yapılan belgelerin zayi nedeniyle iptalini karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının talebi üzerine olay mahallelinde keşif icra edilmiş, keşif sırasında davacı vekili bu su baskınında davacı şirkete ait "müşteri listesi defterinin" zayi olduğunu bildirmiş- tir. Dinlenen tanık beyanlarından ise ticaret kanununa göre saklanması zaruri olan yevmiye, defteri kebir ve envanter defterinin zarar görmediği ifade edilmiştir.
Alınan bilirkişi raporuna göre davacı şirketleri ait bir kısım belgenin maruz kaydığı su baskını sebebi ile kullanılamaz hale geldiği belirtilerek bu belgelerin listesi çıkarılmıştır.
TTK nun 82/1 maddesine göre "Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
TTK nun 82/7 maddesine göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi (on yıl) içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilme sini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."
Mahkememizin ... Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile, "Davanın ( tashihen: her iki davacı yönünden ayrı ayrı) REDDİNE," şeklinde karar verildiği, davacı vekili tarafından kararın istinaf edilmesi üzerine dosyayı istinaf yolu ile inceleyen Antalya BAM ... Hukuk Daire'sinin ... Tarih ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile"... her ne kadar fatura ve irsaliyelerin TTK'nın 82/1 maddesinde sayılan belgelerden olmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve vergi usul kanunu uyarınca fatura ve irsaliyelerinde saklanması gereken belgeler olduğu hususu sabittir. Buna göre mahkemece tensiple toplanmasına karar verilip daha sonradan ara karar ile vazgeçilen deliller toplanarak, ziyanın dava dilekçesinde anlatılan şekilde meydana gelip gelmediği ve bu şekilde meydana gelmiş ise davacı tacirin ilgili belgelerin tasnif ve saklanmasında basiretli iş adamı gibi davranıp davranmadığı hususlarının da değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir..." şeklinde kaldırılmasına karar verilerek mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce kaldırma kararı üzerine ilgili yerlere müzekkere yazılmış, cevaplar geldikten sonra gelen belgeler incelenmek suretiyle zarar gördüğü belirtilen belgelerin yağmur sonrası oluşan su baskını nedeniyle zarar görüp görmediği hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişi heyetinin 27/01/2024 tarihli ek raporunda, dava dosyasına sunulan Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü ...Bölge Müdürlüğü ... tarihli ... sayılı yazısı ve ekleri üzerinde yapılan incelemelerde, olay tarihi olan ... tarihinde tespit adresinde şiddetli yağış, sel ve su baskını olduğu, insan, hayvan, ulaşım ve yerleşim yerlerinin zarar gördüğünün belirtildiği ve sel ve su baskını zararı görüntülerinin ibraz edildiğini, bu durumda dava dosyasına sunulan Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü ...Bölge Müdürlüğü ... tarihli ... sayılı yazısı ve ekleri üzerine göre, zarar gördüğü belirtilen belgelerin yağmur sonrası oluşan su baskını nedeniyle zarar gördüğünü bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ilamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafından, davacı şirketlerin saklamakla yükümlü olduğu ...-... yılları defter ve belgelerinin davacı şirkete ait otelin lojman deposunda arşivlenmiş vaziyette muhafaza edilmekte iken ... tarihinde meydana gelen su baskını neticesinde zayi olduğunu belirterek dilekçesi ekinde dökümü yapılan belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi için dava açtığı, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacı vekilinin dava dilekçesinde ekli belgedeki zarar gördüğü belirtilen belgelerin yağmur sonrası oluşan su baskını nedeniyle zarar gördüğü anlaşılmakla, bilirkişi raporunda belirtilen belgeler yönünden her bir davacı için ayrı ayrı davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile;
A) Davacı ... A.Ş ... Şubesine ait,
Önbüro Gelir Faturası 1 adet ... tarih ... seri nolu,
Önbüro Gelir Faturası 1 adet ...tarih ... seri nolu,
Önbüro Getir Faturası 1 adet ... tarih... / ... seri nolu,
Önbüro Gelir Faturası 1 adet ... tarih ... seri nolu,
Önbüro Gelir Faturası 1 adet ... tarih ... seri nolu,
Önbüro Gelir Faturası 1 adet ... tarih ... seri nolu,
Önbüro Gelir Faturası 1adet ... tarih ... seri nolu,
Muhasebe Gelir Faturası 1adet ... tarih... seri nolu,
Muhasebe Gelir Foturası 1adet ... tarih... / ... seri nolu,
Muhasebe Gelir Faturası 1 adet ... tarih ... / ... seri nolu,
Gider Faturası 1adet ... tarihli,
Gider Faturası 1adet ... tarihli,
Gider Faturası 13adet ...-... / ...-... tarihli,
Muhasebe Gelir Faturası 1 adet ... tarih... seri nolu,
Gider Faturası 5 adet ...-... tarihli
Gider Faturası 8 adet ...-... tarihli
Muhasebe Gelir Faturası 1adet ...-... tarih ... / ... seri nolu,
Gider Faturası 1 adet ...-... tarihli,
Glder Faturası 1 adet ...-... tarihli,
Gider Faturası 1 adet ...-... tarihli,
Muhasebe Gelir Faturası 1 adet ...-... tarih... seri nolu,
Muhasebe Gelir Faturası 1 adet ...-... tarih... seri nolu,
Muhasebe Gelir Faturası 1 adet ...-...tarih ... seri nolu,
Gider Faturası 1adet ...-... tarihli,
Gider Faturası 1adet ...-... tarihli,
Resmi Müşteri Listesi 1adet ... tarihli,
Ön büro Faturası 1adet ...-... tarih ... seri nolu,
B) Davacı ... A.Ş' ne ait,
Gider Faturası 3 adet ...-... tarihli,
Gelir Faturası 1 adet ...-... tarih... seri nolu,
Gider Faturası 4 adet ...-... tarihli,
Gelir Faturası 3,5 adet ...-... tarihli,
Gelir Faturası 2,5 adet ...-... tarihli,
Gider Faturası 5 adet ...-... tarihli,
Gelir Faturası 2 adet ...-... tarihli,
Gider Faturası 3 adet ...-... tarihli,
İrsaliyeler ...-...-...-...-... tarihli,
Kantar fişleri ...-...-...-...-... tarihli evraklarının TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin olarak alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 346,90 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin e- duruşma yoluyla yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 25/04/2024
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır