T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/711
KARAR NO: 2023/118
DAVA: Yargılanmanın Yenilenmesi
DAVA TARİHİ: 24/02/2020
KARAR TARİHİ: 23/02/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Yargılanmanın Yenilenmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... yönetimindeki ... plakalı kamyon ile ... ... caddesi üzerinde ...'e ait portakal bahçesi önünde çarpışmasıyla gerçekleşen kaza neticesinde ...'ın malul kaldığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Sayılı dosyası ile ... tarafından müvekkil ... Hesabına karşı açılan maluliyet tazminatı istemli dosyada ise; sürücü ... 'ın %25 tali kusurlu, diğer sürücü ...'ın da %75 asli kusurlu olduğu, ayrıca; ...'ın sürekli işgörmezlik oranının %16 olduğu, 14.773,75TL. Maluliyet tazminatına hak kazandığı, tespit edildiğini, anılan karar Yargıtay incelemesinden geçmeksizin ... tarihinde kesinleşmiş ve hükmedilen tazminat miktarı faiz ve ferileri ile birlikte dosya davacısı ... tarafından açılan Antalya ... İcra müdürlüğü ... sayılı dosya ile takibe konulmuş olup faiz ve ferileriyle birlikte 25.072,00TL. tazminat ... Hesabı tarafından ... tarihinde dosyasına ödendiğini, ödeme sonrası tazminattan sorumlu olan sigortasız araç sürücüsü ve işletenine karşı tazminatın rücuen tahsili için Antalya ... İcra Müdürlüğü ... Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, ancak takip borçluları ... ve ...'ın borca itirazı nedeniyle Finike Asliye Hukuk Mahkemesi ... sayılı itirazın iptali dosyası açıldığını, Finike Asliye Hukuk Mahkemesi ... Sayılı itirazın iptali yargılamasında ise sürücü ...'ın %15 tali kusurlu, diğer sürücü ...'ın da %85 asli kusurlu olduğu ...'A ödenmesi gereken ve aynı zamanda ... Hesabının ... ve ...'dan rücuen isteyebileceği tazminat miktarının 9.726,62TL. olduğuna hükmedildiğini, kararın, Yargıtay ... Sayılı ilamı ile onandığını ve miktar yönünden karar düzeltme sınırı altında kaldığından kesinleştiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Sayılı ilam ile Finike ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Sayılı ilam arasındaki kusur oranları ve tazminat miktarı açısından oluşmuş nispetsizliği giderecek şekilde her iki hüküm yönünden yargılamanın iadesine hükmedilmesi ve ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Sayılı hükmün HMK 380/1 gereği kısmen değiştirilerek tazminat asıl alacak miktarının 9.726,62TL. olarak yeniden belirlenmesini, Finike ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Sayılı hükmün HMK 380/1 gereği kısmen değiştirilerek; Antalya ... İcra Müdürlüğü ... Sayılı Dosyaya Yapılan İtirazın İptaline, -25.072,00TL.nin, ödeme tarihimiz olan ...'den takip tarihine kadar işlemiş -636,76TL. Yasal faizi, 70,50TL. ihtiyati haciz gideri, -300,00TL. ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere, Toplam -.... Takip çıkışı üzerinden takibin devamına, alacağa yıllık %9 yasal faiz işletilmesine, Davalılar ... ve ... aleyhine İİK67/2 gereği alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, işbu dava sebebiyle yaptıkları yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmilini talep etmişlerdir.
Dava dilekçesi davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş ve taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalı ... tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; yargılamanın yenilenmesi şartları oluşmadığından davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin ... Karar sayılı kararı ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine, görevli ve yetkili mahkemenin Finike Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğunun tespitine karar verildiği, Finike Asliye Hukuk Mahkemesi ... kararı ile Hakimler ve Savcılar kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı kapsamında dosyanın görevli ve yetkili Antalya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrine ve gönderilmesine karar verilerek mahkememizin yukarıda yazılı esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Finike Asliye Hukuk Hukuk Mahkemesi tarafından dava dosyasında görevsizlik kararı verildiği, kararın taraflara tebliğ edildiği ve istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Finike Asliye Hukuk Hukuk Mahkemesi'nin ... Karar sayılı ilamında, HSK'nın 07/07/2021 gün ve 608 s. kararı gerekçeye dayanak yapılmıştır.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 gün ve 608 s. kararı ile, "Antalya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) olarak belirlenmesine ve iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına" karar verilmiştir.
Yargıtay HGK’nun 04/04/2019 gün ve 2017/11-10 E. 2019/401 K. sayılı emsal içtihadına göre, "Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 136. ve 142’nci maddelerinde mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişleri ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Mahkemelerin görevi kıyas veya yorum ile genişletilemez ya da değiştirilemez. Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda görev genel mahkemelere aittir (5.12.1977 tarihli, 1977/4 E., 1977/4 K. sayılı İçtihatları Birleştirme Kararı)...
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanunî hâkim güvencesi” başlığını taşıyan 37’nci maddesi; “Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.” hükmünü öngörmektedir.
Bilimsel çevrelerde ve uygulamada, kanunî hâkim güvencesi, uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkemenin o uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olması olarak kabul edilmektedir. 1982 tarihli Anayasa’yı kabul eden Danışma Meclisi’nin Anayasa Komisyonu’nun gerekçesinde “…bu suretle davanın olaydan sonra çıkarılacak bir kanunla yaratılan bir mahkeme önüne getirilmesi yasaklanmakta, yani kişiye yahut olaya göre kişiyi yahut olayı göz önünde tutarak mahkeme kurma imkânı ortadan kaldırılmaktadır. Bu ise tarafsız yargı merciinin ilk gereğidir.” denilmektedir (Özbudun, E.: Türk Anayasa Hukuku, Ankara 2005, 8. Baskı, s: 118-119).
Dikkat edilecek olursa Anayasa’daki bu düzenleme hukuk ya da ceza davaları yönünden herhangi bir ayrım gözetmemiş ve uyuşmazlığın doğduğu tarihte bu uyuşmazlığı çözecek olan mahkemenin belli olması durumunda yargılama yapacak veya yargılamaya devam edecek mahkemeyi gösteren yasal bir düzenleme yapılmadığı takdirde davanın, mutlaka bu mahkeme tarafından çözüme kavuşturulması öngörülmüştür.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir.
O hâlde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır.
Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.
4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi; “Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir.” hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir.
Nitekim aynı hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.05.2011 tarihli ve 2011/11-233 E., 2011/330 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun (HSYK) 24.03.2005 tarihli ve 188 sayılı kararında fikri ve sınai haklar hukuk mahkemeleri konusunda İstanbul ve Ankara'da kurulup, faaliyete geçirilen fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile 551 sayılı Patent Haklarının Korunması, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması, 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmündeki Kararnamelerinden kaynaklanan hukuk davaları için ihtisas mahkemeleri olarak belirlenmesine, yargı çevrelerinin ise kuruldukları yerin mülki hudutları olarak tespit edilmesine; fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmayan yerlerde, yukarıda zikredilen Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerden kaynaklanan hukuk davaları için; bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemenin, ikiden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde ise 3 numaralı asliye hukuk mahkemesinin yetkilendirilmesine, ilgili mahkemelerin yargı çevrelerinin ise adli yargı adalet komisyonlarının merkez ve mülhakatları olan ilçeleri kapsayacak şekilde belirlenmesine karar verilmiştir. Halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.
O hâlde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan bu hukuki ve maddi olgular karşısında somut olay irdelendiğinde; yukarıda da ifade edildiği üzere, taraflar arasındaki uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkeme, uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olan Manisa ... Asliye Hukuk Mahkemesi olup, dava tarihinden sonra kurulan ve faaliyete geçirilen Manisa ... Asliye Hukuk Mahkemesince davaya bakılması olanaklı değildir.
Hâl böyle olunca yerel mahkemenin Manisa ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu yönündeki direnme kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır." şeklinde belirtilmiştir.
HSK'nın 07/07/2021 gün ve 608 s. kararında ... tarihinden önce açılan davaların da, Antalya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu yönde herhangi bir yasal düzenleme de yoktur. ... tarihinden önce açılan ve derdest olan davaların görevsizlik kararı ile Antalya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi, yukarıda yazılı Yargıtay HGK emsal içtihadında belirtilen tabii hakim ilkesine de aykırıdır.
Finike Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi karşısında, mahkemece yapılacak başka işlem bulunmadığından, eldeki davanın ... tarihinden önce açılmış olması nedeniyle davaya bakma görevi Finike Asliye Hukuk Mahkemesine( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ait olduğu, mahkememizin görevsiz olduğu sonucuna varılmış ve karşı görevsizlik kararı vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle, davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, karar (İstinaf incelemesi sonucu) kesinleştiğinde (veya İstinaf edilmeksizin kesinleşip merci tayini yolu ile mahkememizin görevsiz olduğu tespit edildiğinde) ve istek halinde dosyanın yetkili ve görevli Finike Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
2-Yargılama giderlerinin 6100 s. HMK'nin 20 ve 331/2. maddeleri uyarınca davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde görevli mahkemece takdir edilmesine, davaya görevli mahkemesinde devam edilmemiş olması ve talep halinde ise mahkememizce gerekli kararın verilerek değerlendirilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılıp kullanılmayan gider avansından artan kısmının 6100 sayılı HMK'nın 333. Maddesine göre karar kesinleştiğinde (ve dosyanın görevli mahkemeye süresinde gönderilmemesi halinde) re'sen davacıya iadesine,
4-Kararın İstinaf yoluna gidilmeksizin kesinleşmesi halinde Finike Asliye Hukuk Mahkemesince de daha önce görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Antalya BAM ... Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin mazeretli sayılarak yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 sayılı HMK'nın 345. Maddesi gereğince (2) iki hafta içinde ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır