T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/168
KARAR NO: 2023/504
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/03/2023
KARAR TARİHİ: 13/07/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından davalı şirketin sahibi olduğu ... plakalı aracı kendi işletmesinde rent a car olarak araç kiralama işinde kullanmak üzere ticari amaçla satın aldığını, aracı satın almadan önce ekspertiz firmasında rapor alındığını, raporda ağır kusur, gizli ayıp tespit edilmediğini, aracı satın aldıktan kısa bir süre sonra müvekkili aracı ... iline getirmek üzere yola çıktığında aracın motor çekişinde performansında anormallik fark ettiğini, ustaya götürdüğünde motor yağının az olduğunu belirttiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından satıcıya haber verildiğini, satıcının bu durumu çok önemsemediğini ve eksper raporunda böyle bir sorunun ortaya çıkmamış olması nedeniyle yola devam ettiğini, usta ile yazışmalar yapan müvekkili aracın turbasının değişmesi tavsiye edildiğini, ancak turbo orta göbeği değişmesine rağmen aracın düzelmediğini, aracın kusurlu olduğu şirket sahibinin sonradan gönderdiği faturalarla ortada olduğunu, Antalya ... Sulh Hukuk mahkemesinin ... D. İş sayılı delil tespiti dosyasında rapor tanzim edildiğini, dolandırıcılık ve sahte evrak düzenlenmesi yönünde şikayette bulunduklarını, Antalya CBS ... sayılı soruşturma dosyası açıldığını, davalı tarafın ödeme yapması için görüşmeleri kabul etmediğinden toplam ... TL genel haciz yoluyla takip başlattıklarını belirterek, davasının kabulü ile borçlunun itirazının iptline ticari avans faizi ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Takibe yetkili icra dairesinin Antalya İcra Daireleri değil Bakırköy İcra Daireleri olduğunu, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında ... tarihinde müvekkili şirket envanterine kayıtlı ... plaka sayılı aracın satış sözleşmesi ile davacıya satışının yapıldığını, söz konusu aracın zilyetliği aynı gün davacıya teslim edildiğini, araç satışı gerçekleştirilmeden önce ekspertiz firması tarafından kapsamlı incelendiğini, davacı tarafın raporu kabul ettiğini, araç bu ekspertiz raporu aldıktan sonra davacıya satıldığını, davacı taraf ticari işletmesinin niteliği gereği araç alım satımıyla ilgilenen basiretli bir tacir olduğunu, aracın ikinci el olarak ve ekspertiz raporunu bilerek satın aldığını, ayıp, yarar ve hasarın davacıya geçmesinden sonra ortaya çıktığını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından sunulan deliller dosya arasına alınmış, icra dosyası celp edilmiş ve tüm deliller toplanmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine toplam ... TL tutarında ilamsız icra yolu ile takip başlatıldığı, borçlunun ... tarihinde borca ve icra dairesinin yetkisine de itiraz edilerek yetkili İcra Müdürlüğünün davalının yerleşim yeri olan Bakırköy İcra Müdürlüğü olduğunun bildirildiği, itiraz üzerine İcra müdürlüğünce takibin durdurulduğu ve eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava, araç satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı mal nedeniyle alacağının tahsili istemi ile yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
"....Başlatılan icra takibine karşı yetki itirazında bulunulması durumunda, mahkemenin öncelikle takibin başlatıldığı icra müdürlüğünün yetkili olup olmadığını incelemesi ve bu konuda bir karar vermesi zorunludur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20.03.2002 gün 2001/13-241 Esas 2002/208 Karar, 28.03.2001 gün 2001/19-267 Esas 2001/311 Karar sayılı, 15. Hukuk Dairesi'nin 20.04.2007 gün 2007/572 Esas 2719 Karar sayılı ilâmları ve kararlılık kazanmış uygulamasına göre mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazı olmasa dahi itirazın iptâli davasına bakan mahkemenin öncelikle takip dosyasında icra dairesinin yetkisine yapılan itirazı incelemesi gerekir. İtirazın iptâli davasının görülebilmesi, geçerli bir icra takibinin varlığına bağlıdır. Ortada geçerli bir takip yoksa itirazın iptâli davasının görülebilmesi usulen mümkün değildir. İcra dairesinin yetkisine yapılan itirazın incelenmesi sonucunda mahkeme kendisinin de yetkili olup olmadığını belirleyecektir. İcra dairesinin yetkisine itiraz halinde bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli bir icra takibinin varlığından söz edilemez. O halde mahkemece icra dairesinin yetkisine de itiraz edildiği durumlarda öncelikle bu itiraz incelenerek sonuçlandırılmalıdır...." (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 01.11.2017 tarih ve 2016/5196 Esas, 2017/3751 Karar sayılı ilamı)
İtirazın iptâli davasının görülebilmesi, geçerli bir icra takibinin varlığına bağlıdır. Ortada geçerli bir takip yoksa itirazın iptâli davasının görülebilmesi usulen mümkün değildir. İcra dairesinin yetkisine itiraz halinde bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli bir icra takibinin varlığından söz edilemez. O halde mahkemece icra dairesinin yetkisine de itiraz edildiği durumlarda öncelikle bu itiraz incelenerek sonuçlandırılmalıdır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki ilişki araç satış sözleşmesine dayanmakta olup, uyuşmazlık davacı tarafından satın alınan araçta ayıp olup olmadığı, ayıplı ise davacının talep edebileceği alacağının bulunup bulunmadığına ilişkindir. Genel kural icra takibinin davalının ikametgahı İcra Müdürlüğünde başlatılması ve davanın da o yer mahkemesinde açılmasıdır (İİK: md 50, HMK. md. 6). Ayrıca sözleşmeden kaynaklı davalarda genel yetkili mahkemenin yanı sıra HMK'nın 10. maddesi uyarınca akdin ifa yeri icra müdürlüğü ile mahkemesi de yetkili kabul edilmiştir. Davalı şirketin yerleşim yeri adresinin İstanbul olduğu, araç alım satım sözleşmesinin İstanbul ilinde yapıldığı, bu hususun tarafların karşılıklı dilekçeleri ve araç satış sözleşmesinden anlaşıldığı, satış ve teslim yerinin İstanbul olduğu, bu itibarla takibin Antalya'da başlatılmasını gerektirir herhangi bir yetki kuralının bulunmadığı, davalının yetki itirazının usulüne uygun ve süresinde yapıldığı anlaşılmakla yetkili icra dairesinde başlatılmış geçerli bir takip bulunmadığı, bu husus dava şartı olup yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınacağından, yetkili icra müdürlüğünde başlatılmış icra takibi bulunmadığından itirazın iptâli davasının usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından yetkili icra müdürlüğünde başlatılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığından itirazın iptali yönünden açılan davanın usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nun 345 maddesi uyarınca bu gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde kararın Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili hukuk dairesince incelenmesi için istinaf kanun yoluna başvurma haklarının bulunduğuna dair, verilen karar, açıkça okunup, anlatıldı. 13/07/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır