T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/324 Esas
KARAR NO : 2025/646
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/05/2022
KARAR TARİHİ : 09/07/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle: davalı tarafın müvekkili aleyhine Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... E Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, esasen takip tarihi ... tarihi olduğunu, takip dosyası takipsizlikten düştüğü için ... yılında yenilendiğini ve müvekkili aleyhine haciz işlemine geçildiğini, davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, takibe konu alacağın ... tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklandığını, kazanın üzerinden 18 yıl gibi bir süre geçtiğini, trafik kazasından mütevellit alacakların 2 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, ayrıca uzamış ceza aşımı da yine dolduğunu, bu nedenle takibin zamanaşımı nedeniyle iptalini talep ettiklerini, alacaklı tarafın takip sebebi olarak müvekkilinin ceza davasında müvekkilinin karşı tarafı ibra etiğinden bahisle rücu alacağı için takibe giriştiğini, esasen müvekkilinin trafik kazası ile ilgili olarak ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas .../... karar sayılı dosyada şüpheli hakkında şikayette bulunmadığını, Yargıtayın yerleşik içtihatlarından da anlaşılacağı üzere müşteki tarafın şikayetçi olmamasının tazminat davasına etkisi olmadığını şikayetten vazgeçme de alacak haklarından feragat ya da ibra edildiğine dair bir ibare de olmadığını sadece şikayetten vazgeçtiğini, sigortacının bir diğer ifade ile davalı-alacaklının rücu haklarına halel getirmediklerini belirterek bu sebeple müvekkilin iş bu icra takibine konu alacak yönünden borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini, davalı-alacaklı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin karşı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olduğunu, söz konusu icra dosyasının Antalya ...İcra Dairesi .../... esası ile açılıp takibin daha sonrasında yenilenmesi ile Antalya ...İcra Dairesi .../... numaralı dosya esasına atandığını, mevcut icra dosyası takibin başlatılması ile birlikte zaman aşımını kestiğini, Davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... E. .../... K. Sayılı dosyasında şüpheli hakkında şikayette bulunmadığını beyan etmişse de söz konusu dosya da şüpheli ...'un ... tarihli kazada ...'e ait aracı kullanan şahıs olduğunu, ilgili ceza dosyasında ...'un ... tarihinde ...'e velayeten ...-TL tazminat ödemesi yaptığını ve zarar görenlerin her türlü maddi ve manevi hakkından feragat ettiğini öğrendiklerini, yapılan ödeme neticesinde sorumlulara ihtar yazısı yazıldığını, ... Yönetmeliği'nin 9. maddesi uyarınca üçüncü kişiye ödenen tazminatın, yönetmeliğin 16. maddesi gereğince rücuan talep edilebileceğini, müvekkilinin ödenen tazminat ve diğer giderleri sorumlulardan tahsil etmek veya bu amaçla bu kişiler aleyhine rücû davaları açma misyonunun ... Yönetmeliği m.5/c bendince açıkça belirtildiğini, işbu davanın soyut iddialarla açıldığını, davacının malul kalan oğlu üzerinden kötü niyetle istifade ettiğini, izahı yapılan tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davalı ... vekili tarafından iş göremezlik belgeleri, ikametgah belgesi, doktor raporu, hastaneye yazılan yazılar, SGK'ya yazılan yazılar, ihtarnameler ve ihtarname cevapları, ödeme belgesi, kaza tespit tutanağı, makbuz ve ibraname, Ceza Mahkemesi karar ilamı dosyaya delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya ... İcra müdürlüğü .../... esas sayılı dosya sureti, ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas - .../... karar sayılı dosyası, davalı ... dan ödemeye ilişkin dekontlar istenilmiş, bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih, .../... Esas - .../... karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.
Dava, trafik kazası sebebiyle davalı tarafından davacı zarar görenlere ödenen tazminatın sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayalı olarak iadesi için başlatılan takipteki alacağa karşı borçlu olmadıklarının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL üzerinden takip başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas - .../... karar sayılı dosyasının incelenmesinde; ... tarihli trafik kazası sebebiyle dava dışı ...'un sanık olarak taksirle yaralama suçundan yargılandığı, davacının ceza dosyasında katılan/velisi olduğu ve şikayetinden vazgeçmesi sebebi ile sanık hakkında davanın düşürülmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya bilirkişi incelemesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; yapılan hesaplamalar neticesinde hak sahibi ... için hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatı/gerçek zarar miktarının ...-TL olduğu, ... tarafından ödenen ...-TL maddi tazminat (teminat limiti) tutarının gerçek zararı aşmadığı, ceza dosyası kapsamında ve yine iş bu dava dosyasında yapılan incelemede; dava dışı ... tarafından davacı hak sahibine ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa ne kadar ödeme yapıldığı, ödeme kapsamında taraflar arasında herhangi bir ibraname-feragatname belgesinin mevcut olup olmadığını gösterir herhangi bir belgenin bulunmadığı tespit edildiğinden, hak sahibi/katılan/davacının dava dışı ...'tan ... tarihli duruşmadaki beyanına istinaden ödeme alıp almadığı, aldıysa ne kadar aldığının tespit edilememekte olduğu, bu nedenle ... tarafından yapıldığı beyan edilen ödemenin gerçek zarar ile karşılaştırılması yapılamadığı, ... tarihli kazaya istinaden ... plakalı aracın sürücüsü ...'un sanık olarak yargılandığı ... Asliye Ceza Mahkemesi .../... E. Sayılı ceza dosyasında ... tarihli duruşma tutanağında katılan/davacının beyanının '' ben şikayetimden vazgeçiyorum, aramızda daha önce anlaşmıştık, gereken yardımı bize yaptı, herhangi bir talebim yoktur.'' şeklinde olduğu, işbu nedenle davacı/hak sahibinin ceza dosyasındaki beyanının maddi ve manevi tazminat haklarından vazgeçme anlamına gelip gelmediği ilgili açıklamanın davalı ...nın B.K 147. Madde kapsamında halefiyet ve rücu hakkına halel getirip getirmediği, davalı ...nın Karayolları Trafik Garanti Fonu Yönetmeliği'nin 23. Maddesi kapsamında davacı tarafa yaptığı ...-TL tazminat ödemesinin iadesini talep edip edemeyeceği hususunda taktir yetkisinin mahkemeye ait olduğu, dava konusu olan Antalya ... İcra dairesinin .../... esas sayılı dosyasında davacı tarafça talep edilebilecek asıl alacak tutarının ...-TL, işlemiş faiz tutarının ...-TL olabileceği, takibin devamı gereken takip toplamının ...-TL olabileceği, davacı tarafça takip talebi ödeme emrinde fazla talep edilen tutar mevcut olmadığı mütalaa edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta; davalı ... hak sahibine ödediği ... TL tutarın, kazaya sebebiyet veren dava dışı ... için ceza yargılamasında hak sahipleri tarafından şikayetten vazgeçilmesi sebebiyle Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... E. Sayılı dosyasında hak sahibinden iadesini talep etmekte, davacı da borçlu olunmadığının tespitini iş bu menfi tespit davası ile talep etmektedir. Davacı ... tarafından ... tarihli kazada malul kalan ... adına vasisi/babası sıfatı ile trafik kazasına karışan aracın trafik sigortası bulunmaması nedeniyle Karayolları Trafik Garanti Sigortası Hesabına ... tarihli dilekçe ile ... havale tarihinde başvuru yaptığı, hasar dosyası kapsamında ... tarihli Aktüerya Raporunun aldırıldığı ve ilgili aktüerya raporunda hak sahibi ...'in sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının ... TL hesaplandığı, davalı ... tarafından hak sahibi ...'in vasisi/babası davacıya ... TL maddi tazminatın ... tarihinde ödendiği, daha sonra davalı tarafça ödenen tutarın rücusu için dava dışı araç sürücüsü ... ve ...'e Beşiktaş ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği, ...'un ilgili ihtanameye ... Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtara cevabında özetle; ...'in tüm maddi ve manevi zararlarının tarafından karşılandığını, ceza davasında ... tarihli duruşmada hak sahipleri tarafından beyan edildiğini ve şikayetten vazgeçildiğini hakkındaki ceza davasının düştüğünü beyan ettiği, ... ise ihtara cevabında; kaza tarihinden 12 gün önce aracın satışının ... isimli şahsa protokol kapsamında yapıldığını, herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyan ettiği, bu sefer davalı tarafça davacı ...'e Beşiktaş ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiği, ilgili ihtarname ile mükerrer tahsil edilen ve haksız zenginleşmeye neden olan ... TL'nin ... ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... ... iadesinin talep edildiği, ... tarihli kazaya istinaden ... plakalı aracın sürücüsü ...'un sanık olarak yargılandığı ... Asliye Ceza Mahkemesi .../... E. Sayılı ceza dosyasında ... tarihli duruşma tutanağında katılan velisi/davacının beyanının ''ben şikayetimden vazgeçiyorum aramızda daha önce anlaşmıştık, gereken yardımı bize yaptı, her hangi bir talebim yoktur'' şeklinde olduğu, davacının ... tarihli makbuz ve ibraname başlıklı belgede ise herhangi bir ad ve nam altında sorumlulardan hiçbir para almadığını aksi halde hukuki sorumluluklarını üstlenerek ... ... tarafından ödenen ve haksız zenginleşmeye neden olan meblağı ödeme tarihinden itibaren hesaplanarak yasal faizi ile birlikte beş iş günü içinde ... ... na iade edeceğini kabul, beyan ve taahhüt ederek belgeyi imzaladığı, buna göre davacının ibraname tarihi olan ... tarihinden önce ... tarihli ceza davası duruşmasında ödeme aldığını belirttiği halde ibranamede herhangi bir ödeme almadığını beyan ederek Medeni Kanun'un 2.maddesinde düzenlenen dürüstlük kurallarına riayet etmediği, imzası davacı tarafça inkar edilmeyen ibranamede ödeme aldığı halde hukuki sorumluluklarını üstlenerek ... ... tarafından ödenen ve haksız zenginleşmeye neden olan meblağı ödeme tarihinden itibaren hesaplanarak yasal faizi ile birlikte ... ... iade edeceğini kabul ettiği de anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.09/07/2025
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)