T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/716
KARAR NO: 2024/611
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/10/2023
KARAR TARİHİ: 26/09/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava açılmadan önce davalı şirketler aleyhine arabuluculuğa başvurulduğunu anlaşma sağlanamadığını, müvekkili ... devir edilen... yasası gereği, ...na bağlı ... ve ... de ... ... personeli olarak görev yapan dava dışı ...'ın ... ile ... tarihleri arasında ...'de göreve başladığını, ... ile ... tarihleri arasında ...'nde, ... ile ... tarihleri arasında ...'de, ... ile ... tarihleri arasında ...'nde , ... ile ... tarihleri arasında ...'nde, ... ile ... tarihleri arasında ...'nde, ... ile ... tarihleri arasında ...'nde,... ile ... tarihleri arasında ...'nde , ... ile ... tarihleri arasında ...'nde , ... ile ... tarihleri arasında ...'nde ve ... İle ... tarihleri arasında ...'de , ... ile ... tarihleri arasında ...' de ve son olarak da ... ile ... tarihleri arasında ... 'de görev yapar iken Emekliliğe hak kazanmasından dolayı görevinden ayrıldığını, ... yapmış olduğu yazılı başvuru sonucunda dava dışı işçiye kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti olan toplamda ... TL ödenmesinin ... ve ... tarihinde ...'nın hesabına gerçekleştirildiğini, dava dışı işçiye idare tarafından ödenen bedellerin, dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde çalışmış olduğu dönemlere ilişkin sorumlulukları olan ... TL kıdem tazminatı tutarının rücuen tahsiline ilişkin davayı açtıklarını, dava dışı ...'a ödenen ve dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı döneme ilişkin sorumlulukları olan toplam ... TL kıdem tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ..., ... , ... Ve ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davanın yasal süresi içerisinde ikame edilmediğini, rücu davasının 2 yıllık yasal süresi içerisinde açılmadığını, dava dışı işçinin davacı ... çalışanı olduğunu, ...-... tarihleri arasında müvekkili ... bünyesinde en son ... TL brüt ücret ile çalıştığını, ihale bitiminde çıkış yapıldığını, ...-... tarihleri arasında müvekkili ... bünyesinde en son ... TL brüt ücret ile çalıştığını, ihale bitiminde çıkış yapıldığını, ...-... tarihleri arasında müvekkili ... bünyesinde en son ... TL brüt ücret ile çalıştığını, ihale bitiminde çıkış yapıldığını,...-... tarihleri arasında müvekkili ... bünyesinde en son ... TL brüt ücret ile çalıştığını, ihale bitiminde çıkış yapıldığını, ...-... tarihleri arasında müvekkili ... bünyesinde en son ... TL brüt ücret ile çalıştığını, ihale bitiminde çıkış yapıldığını, dava dışı işçinin işçilik alacaklarından başından beri işçinin esas işvereni olan davacının sorumlu bulunduğunu, davacının işçi alacaklarına ilişkin gerek müvekkili şirkete gerekse diğer davalılara rücu hakkı bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla her yüklenicinin işçilik alacaklarından kendi dönemi ve ücreti ile sınırlı sorumlu olduğunun Yargıtay yerleşik içtihatları ile sabit olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ve davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava rücuen tazminat davası süresinde açılmadığını, rücu konusu olaya ilişkin ödemelerin miktarına ve sebebine itiraz ettiklerini, müvekkili şirketi ve davacı ... arasında sözleşmenin imza tarihi itibari ile yürürlükte olan mevzuat gereği taraflarına rücu edilemediğini, 10/09/2014 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi gereği 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. Maddesine eklenen ek madde ile kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sözleşmesi sona eren alt işveren personellerinin kıdem tazminatının ilgili üst işveren ... tarafından ödeneceği düzenlenmesi getirildiğini, davacı ... sorularak müvekkili şirkete yapılan hak ediş ödemelerinin hangi kalemleri kapsadığının belirlenmesi gerektiğini belirterek yasal dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından ihale sözleşmeleri genel şartnameler, ödeme belgesi, delil olarak sunulmuş, mahkememizce işçinin sigorta sicil dosyası, ihale dosyası celp edilmiş, davalı alt iş verenlerden işçinin işyeri özlük dosyası istenmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, davacı ... asıl iş veren olarak dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının davalı alt işveren şirketlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Dava, sözleşmesel sorumluluğa dayalı olup, ödeme tarihlerinden itibaren yasal 10 yıllık genel zaman aşımı süresi geçmediğinden bir kısım davalıların zaman aşımı itirazı reddedilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan ... raporda özetle; Dava dışı işçinin hak ettiği kıdem tazminatı hesabının, yasa gereği dava dışı işçinin toplam çalışma süresi ile son maaşı üzerinden yapıldığını, ancak, son işverenin davacı olduğu ve bazı işverenlerin davada taraf gösterilmediği için, öncelikle dava dışı işçinin son maaşı ile davalı şirketlerdeki çalışma süreleri üzerinden, davalı şirketler dönemi için, işçiye ödenecek olan kıdem tazminatının bu doğrultuda hesaplandığını, davacı ... tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sorumlu olduğu, dava dışı işçiye yapılan ... tarihli ... TL ve ... tarihli ... TL olmak üzere toplam ... TL ödeme nedeniyle, davalı alt işverenlerin dönemine isabet eden tutarların toplamının ... TL olduğunu belirtilerek davalıların bu tutar kapsamında ayrı ayrı sorumluluk tutarlarının hesaplandığı görülmüştür.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/1052 Esas, 2020/2581 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davacı, dava dışı ... isimli işçinin emekliliğe hak kazanmasından dolayı görevinden ayrıldığını, ... yapmış olduğu yazılı başvuru sonucunda dava dışı işçiye kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti olan toplamda ... TL ödediklerini, dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı döneme ilişkin sorumlulukları olan toplam ... TL kıdem tazminatının tahsili için dava açtığı, davalılar ise sorumluluğun davacıya ait olduğunu savunmuş, ayrıca 4857 sayılı yasanın 112.maddesine eklenen fıkra sebebiyle kıdem tazminatından davacı asıl işverenin sorumlu olduğunu belirtmişlerdir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın sorumlu olacağına ve sorumluluğun hangi oranda olduğuna ilişkindir. Bir kısım davalılar 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca işçilik alacaklarından asıl iş verenin sorumlu olduğunu belirtmişler ise de, ilgili düzenleme işçiyi korumak amaçlı getirilmiş bir düzenleme olup, asıl işverenin bu sorumluluğu sadece işçiye karşıdır. Eldeki davada ise, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Diğer taraftan 7166 sayılı yasa ile 4857 sayılı kanunun 112.maddesine getirilen 6. Fıkra ile sözleşmede açıkça yazılmadığı sürece kıdem tazminatı konusunda asıl işverenin alt işverene rücu edemeyeceği düzenlenmiş ise de ilgili maddede açıkça belirtildiği üzere bu hususun ... tarihinden sonra imzalanacak sözleşmeler için geçerli olduğu, somut olayda davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin bu tarihten önce olup ilgili yasa hükmünün uygulanamayacağı, kaldı ki Anayasa Mahkemesi'nin 19/09/2019 tarihli 2019/42 Esas, 2019/73 Karar sayılı ilamı ile ilgili fıkranın iptal edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin ... Maddesi atfıyla sözleşmelerin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38, 39, 40 ve 41.maddeleri ile birim fiyat sözleşmesinin 7.1.c maddesindeki düzenlemeye göre işçiye ödenecek olan tazminatlardan davalı yüklenicilerin sorumlu olduğu, bu düzenleme gereği yüklenicilerin, davacı tarafından ödenen tüm tazminattan sorumlu olduklarının kabulü gerektiği, kıdem tazminatından her bir işverenin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumlu olduğu ve yukarıda açıklandığı üzere işbu rücu davasında işçinin aldığı son ücrete göre hesaplama yapılması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan ve denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle dikkate alınan bilirkişi raporunda belirtilen ... TL den davalı alt yüklenicilerin sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş, davacı ödeme tarihinden itibaren faiz isteyebileceğinden hükmedilen tutarlara ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile; toplam ... TL alacaktan,
A) ... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
B) ... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
C)... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
D)... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
E) ... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
F) ... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
G)... TL alacağın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... dan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...' nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı .../...'nin ortaklığından ... TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan ... TL ilk masraf, ... TL tebligat gideri, ... TL bilirkişi ücreti olmak üzere ... TL yargılama gideri ile peşin alınan ... TL harcın toplamı ... TL'nin davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...' nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı .../... dan ... TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...' nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı .../... dan ... TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL maktu vekalet ücretinin davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...' nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı ...'nin sorumluluğu ... TL, davalı .../... dan ... TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/09/2024
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır