T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/768 Esas
KARAR NO : 2025/725
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 13/11/2023
KARAR TARİHİ : 17/09/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...'nden ... TL'ye satın alınan ... plakalı ... marka model araç faturası ile satın aldığını, davalılardan ...'de araç bakım ve onarımlarını yapan yetkili servis, ...'nin ise Türkiye üretici/ithalatçı firma olduğunu, aracın sürekli arızalandığını, motor ve yağ ikaz lambalarının satın aldığı tarihten itibaren sürekli yandığını, müvekkilinin aracın yağ bakımlarının düzenli olarak yaptırdığını, ... tarihinde tekrar motor yağ ikaz lambasının yanması üzerine müvekkilinin aracı yetkili servise götürdüğünü, müvekkilinin bu durumu yetkili servise bildirdiğini, yetkili servisin müvekkilini aracın bu haliyle satın almak istemediğini, ayıbı kabul etmediklerini, satın almayacaklarını, araçtaki ayıbın ortada olduğunu belirterek Ticari işletmede kullanılmak üzere ... tarihinde ... TL'ye sıfır alındığı halde sürekli arızalanan, yapılan onarımlara rağmen düzelmeyen ... plaka sayılı ... marka model ticari aracın iadesi ile tüm değiştirme/devir/satış vb işlem masraflarının karşı tarafa ait olmak üzere ayıpsız sıfır kilometre yenisi ile değiştirilmesine, bu mümkün olmadığı takdirde araç rayiç bedelinin yasal faizi ile müvekkiline iadesini, araç sürekli arızalandığından ayıplı aracı ticari işletmesinde kullanamayan müvekkilinin uğradığı şimdilik ... TL iş ve gelir kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerden ...ye husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu aracın ticari garanti şartlarına tabi bulunduğunu, ticari garanti kapsamında, müvekkili şirketin sadece aracın ücretsiz onarımından sorumlu olduğunu, davacının, aracı satın alırken kabul etmiş olduğu ticari garanti esasları gereği hiçbir zaman için ayıpsız misli ile değişim ya da tazminat talep etme hakkının bulunmadığını bildirdiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu motor yağı ikazının kullanım kaynaklı olduğunu, araçta herhangi bir sorun olmadığını, kullanım kaynaklı bir durum olduğunu, davacının aracını kısa mesafede kullandığından ... yenileme işlemi yarıda kaldığını, aracın bu nedenle izah edilen uyarıyı verebileceğini, kullanım klavuzuna uygun şekilde aracın kullanılmadığını, dava konusu aracın, müvekkili şirketlere teslimi ve devri gerçekleşmeden araç bedeline faiz işletilmesi talebi birlikte ifa kuralına aykırılık teşkil ettiğini, faiz talebinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili dava dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağını, araç satışına ilişkin fatura suretini, ruhsat suretini, servis formlarını ve iş emirleri ile arızaya lambasının yandığına ilişkin foroğrafı sunmuş olup mahkememizce davacı taraf hakkında tacir araştırması için yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, aracın trafik tescil kayıtları, servis kayıtları dosyamız arasına alınarak Makine Mühendislerinden oluşan bilirkişi heyetine araç üzerinde yerinde inceleme yaptırılarak kök ve ek rapor alınmıştır.
Dava, ayıptan kaynaklı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi bunun mümkün olmaması halinde araç rayiç bedelin tazmini ve gelir kaybına ilişkin tazminat davasıdır.
Makine Mühendislerinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan ... tarihli raporda özetle; ... plakalı, ... marka, ... model, ... tipi kamyonetin dosyaya sunulan davalı şirketin yetkili servisi tarafından düzenlenen İş Emirleri formuna göre “Yağ Lambası” ikazı ile 6 kez servise girdiği, yağ lambası yanması arızasının iş emirleri dışında da pek çok tekrarlamış olması ve aynı ikaz lambası kaynaklı arızanın halen devam ettiği, bu arızanın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, aracın satın alınmasından sonra ilk kez ... km. de başlayan bu arızanın davacının satın aldığında yapacağı kontrolle tespitinin mümkün olmadığı, kullanım sonucu ortaya çıktığı, bu sebeple gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının talep ettiği ticari kazanç kaybı tespitinin uzmanlık alanlarına girmediği bu sebeple bu hususta değerlendirme yapılamadığı belirtilmiştir.
Rapordan sonra mahkememizce ayıbın önem ve değeri, aracın ayıplı hali ile ayıpsız hali arasındaki bedel farkının ne kadar olduğu, aracın kaç gün kullanılamadığının tespit edilmesine yönelik ek rapor alınması için dosya kök rapor sunan bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinden alınan ... tarihli ek raporda özetle; ... plakalı, ... marka, ... model, ... tipi kamyonetin dosyaya sunulan davalı şirketin yetkili servisi tarafından düzenlenen İş Emirleri formuna göre “Yağ Lambası” ikazı ile 6 kez servise girdiği, yağ lambası yanması arızasının iş emirleri dışında da pek çok tekrarlamış olması ve aynı ikaz lambası kaynaklı arızanın halen devam ettiği, bu arızanın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, aracın satın alınmasından sonra ilk kez ... km. de başlayan bu arızanın davacının satın aldığında yapacağı kontrolle tespitinin mümkün olmadığı, kullanım sonucu ortaya çıktığı, bu sebeple gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu gizli ayıbın önem ve değeri; ayıbın ana nedeninin, araçta partikül fitresi arızası ile ilgili uyarının sık aralıklarla ortaya çıkması, bu uyarı ile birlikte yağ lambası ikazının da yanması, arızanın halen tekrar etmesi, bu uyarılara aracın partikül filtresi arızası veya sistemsel bir arızanın sebep olabileceği, arıza sebebiyle partikül filtresinin tıkanması halinde motora ters yönde gelecek basıncın motorda arızalara sebep olabileceği, bu sebeple söz konusu araçta mevcut olan partikül filtresi arızasının bu ayıbı önemli hale getirdiği, söz konusu ayıbın giderilebilmesi için yetkili servis tarafından gerekli tespitlerin yapılarak sorunun çözülmesinin gerektiği, aracın dava tarihi itibariyle ayıpsız halindeki değerinin ... TL., ayıplı hali ile değerinin ... TL. olduğu, aradaki değer farkının ... TL. olduğu, araç servis kayıt formlarına göre 27 gün araç sahibinin aracını kullanamadığı mütalaa edilmiştir.
Ek rapor mahkememizce denetime elverişli görülmekle davalılar vekilinin rapora karşı itirazları reddedilmiş, davacı vekili ... tarihli duruşmada gelir ve iş gücü kaybına ilişkin taleplerinden feragat ettiklerini belirtmiş ve ... tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini ... TL'ye yükselterek eksik harcı ikmal etmiştir.
Mahkememizce davalılar vekili tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'i, TBK'nun 231.maddesinde belirlenen garanti süresinde araç ... kmde iken aracın motor yağı ikaz lambasının yandığı ve her ne kadar davalı şirket servisi tarafından düzenlenmiş iş emri formları dosyada bulunmasa da dava konusu aracın servise götürüldüğü, bakım ve onarımının yapıldığı, dolayısıyla zamanaşımı süresinin sona ermediği kabul edilerek yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce davalı ...'in, satılan aracın üreticisi olduğu ve aracın davacıya davalı yetkili satıcı ... tarafından satıldığı anlaşılmakla, davacı ile davalı ... arasında doğrudan bir satış ilişkisi bulunmamakla birlikte üretici olan davalının üreticinin sorumluluğu ilkesi çerçevesinde, üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu belirtilen aracın ayıplarından sorumlu olup davanın bu davalı yönünden pasif husumetten reddi gerektiği yönündeki itirazları uygun görülmemiştir.(emsal karar için bkz: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2020/533 Esas, 2023/135 Karar sayılı Karar)
Mahkememizce tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; TBK'nun 227.maddesinde belirlenen, ayıp halinde alıcının seçimlik haklarından somut uyuşmazlıkta davacı alıcının birinci fıkranın 4.bendinde belirtilen "imkan var ise satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini istemek" yönünde seçimlik haklarını kullandığı, bu mümkün olmadığı takdirde terditli olarak araç rayiç bedelinin yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır. Davaya konu ... model aracın davacı tarafça uzun süre kullanıldığı ve söz konusu ayıp her ne kadar ilk olarak araç ... km'de iken ortaya çıkmış ise de aynı sebepli arızaların daha sonra 2022 yılında araç ... km'lerde iken tekrarlandığı, bu süreçte aynı arıza kaynaklı servis formu ve iş emri olmadığı ve arızanın giderilebilmesi için yetkili servis tarafından gerekli tespitlerin yapılarak sorunun çözülmesi gerektiği hususları da gözetildiğinde, davacının tercih ettiği seçimlik haklarından misli ile değişim hakkını kullanmasının somut duruma uygun görülmediği, ancak çoğun içinde az da vardır ilkesi gereğince satış bedelinden ayıp oranında indirim yapılmasının olayların oluş şekli ve hakkaniyete uygun olması karşısında, son bilirkişi ek raporunda belirlenen ... TL bedel indirimini üretici ve satıcıdan isteyebileceği ancak yetkili servis olan ...'nin davacının bu talepleri yönünden pasif husumet ehliyeti bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacının iş ve gelir kaybı talebinin feragat nedeniyle reddine,
2-Davacının ayıpsız misli ile değişim talebinin davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine, diğer davalılar ... ve ... yönünden açılan davanın çoğun için de az da vardır ilkesi uyarınca Kabulü ile ... TL bedel indiriminin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL ve ... TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL ilk dava gideri, ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan ... TL'si ile peşin alınan ... TL ile tamamlama harcı olarak alınan ... TL toplamı olan ... TL'nin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,
7-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davada kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan ...-TL' sinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen, bakiyesi ...-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulen anlatıldı.17/09/2025
Katip ...
(E-İmzalıdır)
Hakim ...
(E-İmzalıdır)