T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/801 Esas
KARAR NO : 2025/809
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/11/2023
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin komşusu ...'ün miras sebebiyle ihtilaf bulunan ... ilçesindeki ... dönümlük arazisine ilişkin tapu iptal ve tescil davası açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkili ve komşusunun davanın hukuki süreçlerini avukatla yürütme kararı aldıklarını, müvekkilinin bu hususta ... vasıtasıyla ... ile tanıştığını, ...'in müvekkili ile ...'e tanıdığı bir avukat olduğunu ve bu ihtilafı dava yoluyla sonuçlandırarak ...'ün davayı kesin suretle kazanacağını söylediğini, ...'ün bunun üzerine vekalet çıkartıp davanın açılmasını kabul ettiğini, taraflar ...'ün maddi durumunun bulunmaması sebebiyle dava harçları ve masrafların ... tarafından ödenmesi karşılığında dava sonunda kazanılacak taşınmazlardan müvekkili ve ...'e hisse verilmesi yönünde mutabakata vardıklarını, müvekkili ile ... arasında adi yazılı sözleşme imzalandığını, müvekkili tarafından ...'in belirttiği 3.şahıs şirketler lehine çekler yazılarak aynı şekilde ...'e teslim edildiğini, bahse konu çeklerin toplamda ...-TL bedelli 13 adet çekten oluştuğunu, ...'in esas amacının dava masrafının karşılanmasından çok müvekkilinin iyi niyetini suistimal ederek maddi anlamda kazanç elde etmeye çalışması olduğunu, ...'en gerçek dışı beyanlarda bulunarak müvekkilini oyaladığını, ... tarafından çeklerin iade edilmediğini, müvekkilinin borçlu olmadığı çeklerin borcunu ödemek zorunda kaldığın, açılmış olan çek iptali davalarında usulden reddine karar verildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi .../... E. Sayılı dosyada ... tarihinde mirasçılık belgesi istemiyle dava açıldığını, söz konusu dosya 1 hafta geçmeden görevsizlik sebebiyle reddedildiğini, müvekkiline söylendiği gibi ...'ün ... dönümlük arazisinin tapu devrine ilişkin hiçbir hukuki işlem yapılmadığını, müvekkilinden haksız yere menfaat elde etmek için muvazaalı bir hukuki süreç yürütüldüğünün göstergesi olduğunu, müvekkilinin çekin lehtarı olan davalı şirketi tanımayıp bilmediğini, davalı şirketten hiçbir suretle mal ve hizmet almadığını belirterek davanın kabulünü, müvekkilinin davalı şirkete vermiş olduğu ...-TL bedelli, ... vade tarihli, keşidecisi ... olan, lehtarı ... Olan muhatabı ... Şubesine ait ... seri nolu çek nedeni ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tayin ve tespiti ile çekin iadesini, davaya konu, ...-TL bedelli, ... vade tarihli, keşidecisi ... olan, lehtarı ... olan muhatabı ... Şubesine ait ... seri nolu çekin bankaya ibraz edilmesi halinde telafisi imkansız sonuçlar doğacağından davalı tarafça veya 3.kişiler tarafından bankaya ibraz edilmeleri halinde işleme alınmaması ve karşılıklarının ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesini, davaya konu çekin icra takibine konu edilmesi halinde davaya konu çekin İ.İ.K.’nun 72.maddesinin 2.fıkrası uyarınca icra takibine konu edilmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından çek suretleri, sözleşme suretleri dosyaya delil olarak ibraz edilmiş, mahkememizce ..., Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü, ... Sulh Hukuk Mahkemesi ve ... ... Asliye Ceza Mahkemesine müzekkereler yazılarak gelen yazı cevapları ve dosyalar dosyaya celp edilmiştir.
Davacı, çekin dava dışı ... ile yapılan sözleşmelere istinaden teminat amaçlı düzenlendiğini, senetlerin dava dışı ... tarafından teminat çeki olarak kullanılarak günü geldiğinde kendisinin ödeyeceğini, lehtarla ticari ilişkinin olmadığını belirtmiş ve dava konusu çek sebebiyle borçlu olmadıklarının tespitini istemiştir.
Davacı vekiline dava konusu olaya ilişkin ceza dosyasının bilgilerini sunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili ... tarihli beyan dilekçesinde kovuşturmanın ... ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyasında devam ettiğini bildirmiştir.
... ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ve oğlu ...'ın müşteki olduğu, tehdit ve silahla tehdit suçlarından iddianame düzenlendiği, sanık ... hakkında yargılamaya devam edildiği, olayla ilgili olarak davacının şikayeti üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma sayılı dosyasında dava dışı ... ve dava dışı ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan dolayı yapılan soruşturma sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, yine ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... soruşturma sayılı dosyasında dava dışı ..., ..., ..., ... ve ... hakkında dolandırıcılık suçundan dolayı yapılan soruşturma sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara itiraz edilmesi üzerine ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih .../... değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddi sonucu takipsizlik kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin ibraz edilip edilmediği ...'na müzekkere yazılarak sorulmuş ve çekin ibraz anındaki görüntüsünün mahkememize gönderilmesi istenmiş, ... müzekkere yanıtından çekin ibraz görüntüsü incelendiğinde; davalı şirketin lehtar olduğu ve davalı şirket tarafından ...'ya ciro edildiği, ... tarafından ... tarihinde bankanın .../... şubesine ibraz edilerek çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapıldığı görülmüştür.
Dava konusu çek şekli açıdan unsurları tam olup kambiyo senedi vasfındadır. Kambiyo senetleri temel hukuki ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Somut olayda, davacı borçlu çekten kaynaklanan borcu ödediğini savunmamış; aksine çeki teminat senedi olarak dava dışı ... ile aralarındaki sözleşme sebebiyle davalı şirket lehine düzenleyerek ...'e verdiğini, davalı ile bir ilişkisinin olmadığını ileri sürmüştür.
Davacı dava dışı ...'in gösterdiği üçüncü bir kişi olan davalı şirketin lehtar olduğu bir çeki düzenlemiş, temel ilişki olarak dava dışı kişi ile yaptıkları sözleşmeler dışında ilaveten bir kambiyo ilişkisi kurulmuştur. Bu durumda çekin içerdiği alacak hakkının temel ilişkiden bağımsız olması, çekin temel ilişkiyi teşkil eden davacı ile dava dışı ... ile aralarındaki sözleşmeden soyutluğunu ifade eder. Bu soyutluk dolayısıyla temel ilişkideki bozukluklar, kambiyo ilişkisini etkilemez ve temel ilişkiden doğan def’iler kambiyo ilişkisinde kural olarak ileri sürülemez.
TTK 687.maddesine göre; poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.
Dava dilekçesinde davalının çeki iktisap anında kötü niyetli olduğu veya ağır kusurunun bulunduğu yönünde ortaya atılmış tek bir iddia bile bulunmamaktadır. Olmayan iddianın ispatı da olamaz. Dolayısıyla davacı taraf, davalının kötüniyetli olduğunu iddia ve ispat edemediğinden, senet metninden senedin teminat senedi olduğu belli olmadığından ve temel ilişkiden doğan def’iler kambiyo ilişkisinde ileri sürülemeyeceğinden davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davacı tarafından yatırılan teminatın HMK.nun 392/2 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden 1 ay sonra teminatın iade edilmemesi yönünde dosyaya bir talepte bulunulmadığı takdirde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin e duruşma yolu ile yüzüne karşı, davalı tarafın gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.08/10/2025
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)