T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/89
KARAR NO : 2025/197
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 06/02/2023
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... günü ... sıralarında davalılardan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla ... İli ... İlçesi ... mahallesi ... Sokak üzerinde ... Sokak kavşağı istikametinden .... Sokak kavşağı istikametine seyir halinde ... Caddesi üzerinde ... kavşağı istikametinden .... Sokak kavşağı istikametine seyir halinde bulunan müvekkillerinin murisi ... yönetimindeki ... Plaka sayılı motosiklete çarparak ölümüne neden olduğunu, müvekkillerinden kızı ...'un muris babası ...'un ölümüyle yeri doldurulamayacak şekilde destekten yoksun kaldığını,müvekkili ...'un bekar olup babasıyla birlikte yaşadığını, müvekkilinin hiç bir geliri olmadığını, babasının maddi desteğiyle geçimini sağladığını, müvekkillerinin, muris babaları ...'un aniden ve kötü bir şekilde ölümüyle sarsıldıklarını, davalılardan araç sürücüsü ... hakkında açılan .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esasında kayıtlı Taksirle Ölüme Neden Olma suçundan kamu davasının yapılan yargılaması neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve .... Esas, .... Karar sayılı kararı ile davalının asli ve tam kusurlu olarak üzerine atılı taksirle ölüme neden olma suçu sabit görülerek ve kusurunun yoğunluğu nazara alınarak, verilen cezada teşdid uygulanarak hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve ehliyetinin de 1 yıl süre ile geri alınmasına karar verildiğini, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş ve karar kesinleştiğini, davalı sürücü ...'nın kullandığı ... plaka sayılı aracın davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalandığını, kazanın oluşumunda davalı ...'nın asli ve tam kusurlu olduğunu, muris ...'un ise kazanın oluşumunda hiçbir kusuru bulunmadığını, davalı ...'nın kullandığı ve kazaya sebebiyet veren ... Plaka sayılı aracın trafikte davalının adına kayıtlı olduğunu, bu nedenlerle davalı ... Arayıcının asli ve tam kusurlu olması durumuda göz önünde bulundurularak, fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutularak, müvekkili ... için, HMK.nu 107.Madde gereğince belirsiz alacak davası olarak, bu hak ve alacaklarının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere, ... TL destekten yoksunluk olmak üzere maddi tazminat ile ...TL manevi tazminatın, müvekkili ... için, .... TL manevi olmak üzere toplam .... TL manevi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihi ... tarihinden, davalı ...'nden maddi tazminat bakımından kendilerine başvuru tarihi olan ... tarihinden itibaren kanuni faizleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, dava sonunda hüküm altına alınacak tazminatların davalılardan tahsili ve infaz imkanını sağlamak ve davalıların mallarını kaçırmasını önlemek için davalılardan ... adına trafikte kayıtlı ... plaka sayılı aracın trafik kaydı üzerine tensiben ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sorumluluğu maddi ve bedeni poliçe teminatı ile kusuru oranında sınırlı olup bedeni zarar halinde maddi tazminat talepleri şahıs başına sınırlı poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, kusur konusunda trafik ihtisas dairesi tarafından inceleme yapılmasını, mağdurun kazadan dolayı sosyal güvenlik kurumdan tazminat alıp almadığının araştırılması gerektiğini, müteveffanın mirasçılarının kendilerine ne surette destek olacağını ispatlaması gerektiğini, başvurana ilişkin güncel nüfus kayıt örneğinin taraflarına iletilmediğini, davacılardan ...'un destek yaşının üzerinde olup, destekten yoksun kalma tazminat talebinin hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, destek tazminatı ticari bir işten kaynaklı olmadığından yasal faiz uygulanması gerektiği belirterek davanın esastan reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Trafik kazasının oluşumunda müvekkilin asla, tali dahi kusuru bulunmadığını, olay günü müvekkili son derece yavaş, kontrollü ve dikkatli halde olay mahallinde ... plaka sayılı aracı ile seyir halindeyken, yaşı oldukça ileri olan müteveffa ... ehliyetsiz biçimde trafiğe çıktığını, muayenesiz , ZMMS' si ve kaskosu bulunmayan, son derece (....) eski ve teknik olarak sorunlu ... plaka sayılı motosikleti ile, kanunda öngörülenin aksine asla başına kask takmaksızın seyir halindeyken, tedbirsiz ve dikkatsiz motor sürüsü ile hızla müvekkilinin arabasına orta bölümünden çarptığını, istenmeyen kazaya sebebiyet veren müteveffa ... olduğunu tamamen asli kusuru ile kazaya ve sonrasında da kazadan dolayı oluşan üzücü sonuçlara, bizzat müteveffa kendisi neden olduğunu, ceza yargılamasında kask takmayan müteveffanın, kask takmamasının kazaya ve neticesine etkisinin irdelenmediğini, müteveffanın olay tarihinde 68 yaşında olduğunu ve ilaçlar kullandığını bununda etkisinin araştırılmadığını, davacı ...'un destek adı altında talep ettiği maddi tazminat taleplerinin haksız olduğunu,, davacının reşit ve hatta ... yaşın üzerinde sağlıklı olup kendisine ait bir hayatı olduğu, davacının hayatın olağan akışı içerisinde yaşlı,emekli,hasta babasından destek görmüş olmasının beklenemeyeceğini, Yargıtay kararları da bu yönde olduğunu, dosya konusu trafik kazasında asli kusurlu bulunan kişinin müteveffa olduğundan, davacıların haksız, ispattan yoksun,hukuki dayanaksız davalarının reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından kaza tespit tutanağı, hastane evrakları delil olarak sunulmuş, ... Asliye Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası, aracın sahiplik bilgileri Türkiye Noterler Birliği'nden, sigorta şirketinden poliçe ve hasar dosyası, SGK dan ödeme alıp alınmadığına dair belgeler getirtilmiş gelen yazı cevapları dosya arasına alınmış, sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılmış, hesap raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı destekten yoksunluk zararı ve manevi zararın tahsiline ilişkindir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle sigortacının sorumlu olacağı düzenlenmiştir.Araç işleteni ile ZMSS şirketi arasında müteselsil sorumluluk ilişkisi bulunmaktadır. ZMSS şirketi, sigortalısının kusuru oranında, gerçek zarardan azami poliçe limitine kadar sorumludur.
... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E-....Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, " Sanık ...’ nın ... tarihinde müteveffa ...’a karşı üzerine atılı “Taksirle Ölüme Neden Olma” suçunu işlediği anlaşıldığından, 2 Yıl 11 Ay Hapis Cezası İle cezalandırılmasına karar verildiği ,kararın ... tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E-... Karar sayılı dosyasında, tarafların kusur oranlarının tespiti için aldırılan ... tarihli raporunda, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın meydana gelen bu kazaya, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 47/c Maddesi Sürücüler “Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar.”, 57/a Maddesi “Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.” kurallarını ihlal ettiği ve 84/h Maddesi ile Asli Kusur sayılan “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” kusurlu davranışında bulunarak bu kazanın oluşumuna sebep olduğu, ... plakalı motosiklet sürücüsü ...'un kazanın meydana gelmesinde kazaya etken her hangi bir kusurlu davranışının olmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizin ... tarihli duruşmasında davacı vekilinin beyanı doğrultusunda davacı tanıkları ..., ... ve ... , ... tarihli duruşmasında davalı vekilinin beyanı doğrultusunda davalı tanıkları ..., ... dinlenmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya aktüer uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan ... tarihli raporda; Olay tarihinde ... yaşında olan Davacı ...'un babasının desteğinden yoksun kalıp kalmadığı konusunda takdirin mahkemeye ait olmak üzere, davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, davacı ... ...'un destekten yoksun kalma tazminatı tutarının ... TL olduğunu, davalı ... şirketinin kaza tarihinde “sakatlanma ve ölüm” halinde kaza tarihinde poliçe teminat limitinin kişi başına ... TL olduğu, davacı tarafça davalı ... Şirketine ... tarihli dilekçe ile .... havale tarihinde 2918 sayılı yasanın 97. Maddesi uyarınca yazılı başvuru yapıldığı tespit edildiğini bildirmiştir.
Dosyanın SGK belgeleri, sosyal ekonomik durum belgeleri ve davalı vekilinin itirazları değerlendirilmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiş, ... tarihli raporda, davalı taraf itirazları kapsamında kök rapordaki tespitleri değiştirir bir hususun mevcut olmadığını, olay tarihinde ... yaşında olan davacı ...'un babasının desteğinden yoksun kalıp kalmadığı konusunda hukuki takdir ve değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere, davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış olup, takdir mahkemeye bırakıldığını, yerleşik içtihatlar uyarınca iş bu ek rapor tarihinde belirli olan 2025 yılı asgari ücret verileri dikkate alınarak tazminat hesaplamaları güncellendiğini, mahkemenin takdir etmesi halinde; davacı ... ...'un destekten yoksun kalma tazminatı tutarının ... TL olduğu hesaplandığını, davalı tarafın müterafik kusur indi talebi ile ilgili olarak lgili indirimin şartlarının var olup olmadığı, şartlar mevcut ise hangi oranda indirim yapılacağı hususundaki takdir ve değerlendirme mahkemede bulunduğunu bildirmiştir.
Davacı vekili rapordan sonra ... tarihli dilekçesi ile davasını belirli hale getirmiş, davacı ... için talep ettikleri destekten yoksunluk tazminatı taleplerini arttırarak neticeten ... TL tazminatın davalılardan kanuni faiz ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, harcını yatırmıştır.
Türk Borçlar Kanunu 56. maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 56. Maddesi uyarınca hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar para manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Yargıtay4. Hukuk Dairesi Esas No: 2021/13822 Karar No: 2022/10501 sayılı ilamında"1-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze- defin gideri istemine ilişkindir. Desteğin çocuklarının bakım ihtiyacından ne zaman kurtulacaklarını tayin etmek çocuğun yaşadığı yöreye, sosyal çevreye, çocuğun özelliklerine, cinsiyetine, ailenin sosyal ve ekonomik durumuna göre değişmektedir. Destekten yoksun kalacakları sürenin, çocuklar için, yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşullar değerlendirilerek belirlenmesi, yüksek öğrenim yapacaklar ise, öğrenimlerinin sona erdiği tarih, yapamayacaklar ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için ... yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabulü dikkate alınarak denetime elverişli şekilde belirlenmesi suretiyle destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması gerekmektedir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca normal şartlarda erkek çocuklar 18, kız çocukları ... yaşına kadar, kız çocuklarının yüksekokul okuyor olması ya da okuması ihtimali varsa ... yaşına kadar destek tazminatı alabileceklerdir.... doğumlu olan davacı, .... doğumlu desteğin kızı olup, olay tarihinde ... yaşın üzerindedir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince; davacının fiili durumuna göre boşanmış ve reşit bir kadın olduğu ve tazminat talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle; destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince; nüfus kayıt örneğinden destek annenin eşi ve diğer çocuklarının vefat ettiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, davalının itirazının reddine karar verilmiştir. Davacının, desteğin ölüm günündeki yaşına göre destek alabileceği yaş sınırını geçtiği anlaşıldığından, annesinden destek almadan yaşamını sürdürebileceğinin kabulü gerekir. Destek ile birlikte oturmak ve bekar olmak, tek başına destekten yoksun kalma tazminatı isteme hakkı doğurmaz. Çalışmasını engelleyen bir özrü veya sağlık sorunu olduğu konusunda somut bir kanıt bulunmayan davacının destekten yoksun kaldığı kabul edilemez." şeklinde belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; ... tarihinde davalılardan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla seyir halinde iken davacıların murisi ... yönetimindeki ... Plaka sayılı motosiklet ile çarpışması neticesinde davacıların murisinin vefat ettiği, bu nedenle davacıların babalarının ölümü nedeniyle davacı ...'un destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat diğer davacı ...'un sadece manevi tazminat talepli mahkememize dava açtıkları anlaşılmıştır. Davalı ... şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi sigortalısı olduğu ... plakalı aracın, ... ve ... tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalandığı, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E-...Karar sayılı dosyasında aldırılan ve mahkememizce hükme esas alınan .... tarihli raporunda, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın tam kusurlu olduğu ve kusurlu davranışda bulunarak bu kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, ... plakalı motosiklet sürücüsü ...'un kazaya etken her hangi bir kusurlu davranışının olmadığının bildirildiği, dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından aldırılan ... tarihli trafik bilirkişi raporu ile bu rapor arasında herhangi bir çelişki bulunmadığından ve ceza dosyasının kesinleşmiş olması nedeniyle yeniden kusur raporu aldırılmamış, aktüerya bilirkişi raporunda, olay tarihinde ... yaşında olan davacı ...'un babasının desteğinden yoksun kalıp kalmadığı konusunda hukuki takdir ve değerlendirme mahkemeye ait olmak üzere, davacı ...'un destekten yoksun kalma tazminatını ... TL olarak hesaplanmış ise de, yerleşik Yargıtay içtihatları gözününde bulundurulduğunda, desteğin kızı olan davacı ...'un kaza tarihinde ... yaşından büyük olduğu, vefat eden babasının sürekli bakımına muhtaç olduğuna, çalışmaya engel fiziki bir engeli olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, yaşı itibari ile babasının desteğinden çıktığından, davacının babasının vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği anlaşılmakla maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.
Manevi tazminat davası yönünden, meydana gelen ölüm neticesinde müteveffanın çocukları olan davacıların, bu nedenle duydukları acı elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla meydana gelen olayın somut özellikleri, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, kazada kusur durumları, olay tarihi dikkate alınarak manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile murisin çocukları olan olan davacı davacı ... için .. TL, davacı ... için ... TL olmak üzere toplam .... TL manevi tazminatın olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
A) Maddi Tazminat Davası Yönünden,
1-Davanın Reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davalılar ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılar ... ve ...'ya verilmesine,
B)Manevi Tazminat Davası Yönünden,
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL olmak üzere toplam ....TL tazminatın olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacılar tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
5-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ... TL vekâlet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada red edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL nispi vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'dan verilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulen anlatıldı. 27/02/2025
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır