T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/801
KARAR NO: 2025/129
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 05/11/2024
KARAR TARİHİ: 06/02/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; Davacı ... şirketin tek ortaklı sahibi ve yetkilisi olduğunu, şirketin öteden beri kuruluş tescili ile birlikte aktif olarak faaliyetini sürdürdüğünü, bu güne kadar vergi kanunları, ticaret kanunları ve diğer yükümlü olduğu kanunlar karşısında ödevlerini yerine getirdiğini, bağlı olduğu Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne tüm vergisel/beyansal ve diğer ödevlerini yerine getirerek aktif olarak kaydı devam ettiğini, Ticaret Sicil Gazetesinden de anlaşılacağı üzere ... tarihinde Yönetim Kurulu Başkanı olarak atandığını, TTK'nun 64.Maddesinde “Defter tutma yükümlülüğü” hüküm altına alındığını, şirketin hisselerinin tamamını ... tarihinde aldığını, şirketin kuruluş tescilli çok uzun yılları kapsadığını, halen aktif olarak faaliyetini sürdürdüğünü, şirketin faaliyet konuları ile ilgili bir değişiklik bir durum oluştuğunu, ancak ... tarihnide Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Ortaklar Pay Defterinin bulunmadığını öğrendiklerini, bu tarihten itibaren de defterlerin bulunması adına her türlü araştırma ve aramayı yaptıklarnı, muhtemelen şirketin devir aşamasında taraflarına teslim edilmediğini ya da şirketin eski yetkilisine ve mali müşavirine hiçbir şekilde ulaşamadığını, şirketin faaliyetinin devami için ve halen aktif olması sebebiyle müşterileri ile ilişkisi açısından telafisi güç ve imkansız zararlar doğuracağından Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Ortaklar Pay Defterinin yeniden tasdiki için zayi belgesinin verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.
TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... tarafça resmi defterlerin kaybedilmesine ilişkin olarak TTK 82/7 maddesinde belirtilen şekilde bir sebep ileri sürülmediği, ileri sürülen zayi nedeninin TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca olağan dışı ve önlenemez nedenlerden kaynaklanmadığı, davacı ... şirketin basiretli tacir gibi davranmamış olduğu ve defterlerin saklanmasında gereken özeni göstermediği, şirkete ait defterlerinin zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın Reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı ... tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı ... vekilinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulen anlatıldı. 06/02/2025
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır