T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/805
KARAR NO: 2025/991
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2024
KARAR TARİHİ: 11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında sözlü olarak yapılan anlaşma neticesinde ... TL ön ödeme gönderilmesi halinde bakiye tutarın ürünlerin tesliminden hemen sonra davalı şirkete ödeneceğini ve 27 ton ... taşı alımına ilişkin mutabakat sağlandığını, sözlü olarak yapılan anlaşma neticesinde siparişe istinaden ön ödeme olarak müvekkili şirket tarafından ... tarihinde ... ... hesabından davalı şirketin ... hesabına ön ödemenin gönderildiğini ancak anlaşmada belirtilen 27 ton ... taşının müvekkili şirkete süresi içerisinde teslim edilmediğini, davalı tarafından sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmediği için sözleşmenin geçersiz olduğu davalı şirkete ... tarihli ihtirname ile bildirildiğini, ayrıca davalıya müvekkili şirket tarafından ön ödeme olarak gönderilen ... TL tutarın ticari avans faizi ile iadesinin talep edildiğini, davalı şirketin ihtara rağmen ön ödemeyi iade etmemesi sebebiyle Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasıyla müvekkili şirketin ... tarihinde ... hesabından davalının ... hesabına ... TL ön ödeme tutarı gönderilmiş olmasına rağmen anlaşmada belirtilen ürünlerin müvekkili şirkete süresinde teslim edilmemesinden kaynaklı sebepsiz zenginleşme alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, icra ödeme emrinin davalı şirkete tebliği sonrasında davalı tarafından borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu bildirerek, davalının Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı şirket arasında 27 ton ... taşının teslimine ilişkin sipariş formu üzerinden sözlü bir anlaşma sağlandığını, taraflarca varılan anlaşmaya göre davacı şirketin talep edilen mallar karşılığında müvekkili şirkete KDV dahil toplam ... TL ödemeyi kabul ettiğini, bu ödemenin ... TL tutarındaki kısmının ön ödeme olarak bakiye bedelin ise davacı şirket vekilinin iddiaları aksine malların yüklenmesi sonrasında ödenmesi hususunda mutabık kalındığını, taraflarca belirlenen ödeme planı doğrultusunda ... TL ön ödeme nakliye bedeli olarak ... tarihinde müvekkili şirkete ödendiğini, müvekkili şirket ise sözleşme uyarınca 27 ton ... taşlarının ... ilinden ... iline sevk edilmesi için gerekli işlemlerin başlatıldığını, ilgili süreç boyunca davacı şirketin müvekkili şirkete ödemesi gereken para yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkili şirketin ödeme alamaması nedeniyle sözleşmeye konu malların ... ilinden geri alınmasını mecbur bıraktığını ve sözleşmenin ifa edileceğine dair var olan güven doğrultusunda ek olarak ... TL nakliye masrafı yapılmasına yol açtığını, iş bu nakliye bedeli adına kesilen ... tarihli faturanın sunulduğunu, buna rağmen davacı şirket temerrüde düşmesine rağmen Bursa ... Noterliğine ait ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haksız bir şekilde sözleşmeyi feshettiğinin bildirildiğini, taraflar arasında yapılan sözlü satış sözleşmesi niteliği itibariyle tam iki tarafa da borç yükleyen bir sözleşme olduğunu, her iki tarafta birbirine karşı asli bir borç yüklendiğini, ortada sebepsiz zenginleşmeye mahal verecek bir durum olmadığını, aksine vekil eden şirketin davacı şirket tarafından haksız yere zarara sokulması hali söz konusu olduğunu bildirerek haksız ve mesnetsiz davanın reddine, haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20'si oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından dekont, ihtarname, arabuluculuk son tutanağı delil olarak sunulmuş olup, mahkememizce Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, bilirkişi incelemesi yapılmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Dava, alım satım sözleşmesi kapsamında malların teslim edilmediği iddiasına dayalı ödenen bedelin tahsiline dayalı başlatılan ilamsız takipte davalının itirazın iptaline ilişkindir.
Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL alacağın tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından ... tarihli dilekçesi ile borca, ödeme emrine, takibe, faize, takibin tüm ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, davalı tarafın defter incelemesi sonucu mali müşavir bilirkişiden alınan ... tarihli raporda özetle; Dava dosyası ile davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve takip/dava konusu alacağın dayanağı olan ... TL tutarındaki ödemenin davalı şirkete teslim edildiği, davalının ticari defterlerine göre, takip/dava konusu alacağın dayanağı olan ödemeye istinaden takip tarihi itibariyle davalının ... TL tutarında davacı şirkete borcunun olduğu, bu asıl borca talep ile bağlı kalınarak ... tarihinden takip tarihi olan ... tarihine kadar işlemiş avans faizinin ... TL olduğu bildirilmiştir.
Davacı tarafın defterlerinin incelenmesi için yazılan talimatın iade edildiği, mahkememizce davacı defterlerinin incelenmesi ara kararından dönülmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay HGK.nun 24.05.2017 tarih ve 2017/19-1633 E. 2017/1013 K.sayılı ilamında da işaret edildiği üzere, satım sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 207. maddesinde “Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır. Satım sözleşmesi tam iki tarafa karşılıklı borçlar yükleyen bir sözleşmedir. Tam iki yanlı sözleşmelerde, her iki yan birbirine karşı birer asli edim ile çeşitli yan ve tali edimler yüklenirler. Diğer bir deyişle bu sözleşmeler nitelikleri gereği yanlardan her birini zorunlu olarak alacaklı ve borçlu kılar. Yanlardan her biri karşı edimi elde etmek için borç altına girer. Satıcının malın teslimi ve mülkiyetinin alıcıya geçirilmesi yükümlülüğü yanında satılanın ayıplardan ari olmasını sağlama yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Taraflar arasında iki tarafa da borç yükleyen sözleşmenin mevcut olduğu, TBK 97. Maddesi', “Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.” hükmünü içermektedir.
TBK’nın 97. maddesinde; karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı, davalı şirket ile arasında sözlü olarak yapılan anlaşma neticesinde ... TL ön ödeme gönderilmesi halinde bakiye tutarın ürünlerin tesliminden hemen sonra davalı şirkete ödeneceği ve 27 ton ... taşı alımına ilişkin mutabakat sağlandığı, sözlü olarak yapılan anlaşma neticesinde siparişe istinaden ön ödeme olarak davacı şirket tarafından ... tarihinde banka havalesiyle davalı şirkete ... TL ön ödemenin gönderildiği ancak anlaşmada belirtilen 27 ton ... taşının davacı şirkete süresi içerisinde teslim edilmemesinden kaynaklı davalı şirketin sebepsiz zenginleştiğinden bu alacağının tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ilamsız icra takibi başlatıldığı ve bu davalının itirazının iptali için dava açıldığı, davalı taraf ise davacı şirket ile sözlü anlaşma sağlandığını, talep edilen mallar karşılığı ... TL ödeme yapılacağı, ... TL nin ön ödeme olarak bakiye bedelin ise malların yüklenmesi sonrasında ödenmesi hususunda mutabık kaldıklarını, ... TL'nin davalı şirkete ödendiğini, malların yüklendiği ve sevkine başlandığı ancak davacının ödeme konusunda temerrüde düştüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur. Taraflar arasında sözleşme kurulduğu noktasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlık sözleşme kapsamında bakiye ödemenin ne zaman yapılacağı, edimlerin yerine getirilip getirilmediği noktasındadır.
Karşılıklı edimleri içeren sözleşmesinde, alacaklının, borçlunun edimini yerine getirmesini isteyebilmesi için, 6097 sayılı TBK'nın 97. maddesi uyarınca, öncelikle kendi edimini yerine getirmiş olması gerekir. Birlikte ifa kuralı gereğince davalının malı teslimi ettiği anda bedeli hak edeceği, taraflar arasındaki sözlü satış satış sözleşmesi kapsamında malların halen teslim edilmediği ve davacı tarafından davalıya sözlü anlaşma ile mutabık kalınan ... TL ön ödeme yapıldığı hususları ihtilafsız olup, davalı borçlunun malları teslim etmeyerek bu şekilde temerrüde düştüğü, her ne kadar davalı taraf bakiye bedelin malların tesliminden sonra değil malların yüklenmesi sonrasında hemen ödenmesi hususunda mutabık kaldıklarını, bakiye ödeme yapılmadığından teslim edemediklerini iddia etmiş ise de,davalının malların yüklenmesi sonrasında bakiye alacağın ödenmesi hususunu ispat etmesi gerektiği, bu hususta herhangi bir delil ve belge sunulmadığından ve aynı anda ifa kuralı gereği davalının bu savunması yerinde görülmemiş, davalı tarafından taahhüt edilen malların teslim edilmemiş olması nedeniyle davacının TBK 125/2 Maddesi gereğince sözleşmeden dönmesinin haklı olduğu ,davalının anlaşmaya konu malları teslim etmediği bu şekilde kendi edimini ifa etmemiş olduğu, sözleşmeden haklı olarak dönen davacı taraf TBK 125/3 maddesi gereğince davasında haklı olduğu ve daha önce ifa ettiği edimleri ,yani ödediği ... TL' yi ödeme tarihlerinden itibaren faiziyle geri isteyebileceği, davacının ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL alacak talep edebileceği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne , asıl alacak likit olduğundan icra inkar tazminatının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın Kısmen Kabulü ile;
Davalının Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile,
Takibin ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL üzerinden devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Asıl alacak ... TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan ... TL ilk dava gideri, ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan ... TL'si ile peşin alınan ... TL olmak üzere toplam ... TL davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davada kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan ... TL'sinin davalıdan, bakiyesi ... TL' sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır