T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/504 Esas
KARAR NO: 2025/635
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 30/06/2025
KARAR TARİHİ: 08/07/2025
Mahkememizde görülen Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden talep dilekçesinde özetle; ticari faaliyetin yürütüldüğü işyerinin tadilatı sırasında yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defterinin kaybolduğunu, tadilat işlemleri sırasında defterlerin güvenli bir şekilde muhafaza edildiği düşünülmüş ise de yapılan aramalara rağmen defterlerin bulunamadığını, bu nedenle tadilat sırasında kaybolan 2024 yılına ait ticari defterlerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK 82/7 maddesine göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu (yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri) defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi (on yıl) içinde zıyaa uğrarsa tacir ( zayi sebebini değil bizzat ) zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."
TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defterinin kaybedilmesine ilişkin olarak TTK 82/7 maddesinde belirtilen şekilde bir sebep ileri sürülmediği, ileri sürülen zayi nedeninin TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca olağan dışı ve önlenemez nedenlerden kaynaklanmadığı, davacı şirketin basiretli tacir gibi davranmamış olduğu ve ticari defterlerin saklanmasında gereken özeni göstermediği, zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Talebin reddine,
2-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde iadesine,
4-Talep eden tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep edene iadesine,
Dair, talep eden yokluğunda karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı08/07/2025
Katip ...
(E-imzalıdır)
Hakim ...
(E-imzalıdır)