T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1343 Esas
KARAR NO: 2018/396
DAVA: Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/12/2014
KARAR TARİHİ: 22/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından ... numaralı ticari faturayla ...'da bulunan davalı firmaya 3 parça olarak geçici süre ile makine gönderildiğini, malzemenin toplam bedelinin 31.000,00 USD 'sinin gümrük için belirlendiğini, davacı şirketin eşyayı süresi içerisinde geri getireceğinin teminini verdiğini, ilk süre bitimi olan 6 ay sonunda davalı firmanın talebi üzerine karşılıklı anlaşma ile Antalya Gümrük Müdürlüğünden 6 ay daha süre uzatımına gidilmesini talep ettiğini, Müdürlükçe .../.../... tarihine kadar ek süre verildiğini, davacı şirketçe ... ... ve ... ayarında davalı firmanın yetkililerine telefon ve elektronik ortamda makinelerin süresinin dolmak üzere olduğunun ve en geç aralık ayı içeresinde geri gönderilmesi veya konu olan makineleri satın alıp kalıcı ihracata çevrilmesinde uyarmış ve isterlerse satın alma alternatifi sunulduğunu, davalının hiçbir şekilde geri dönmediğini, bu nedenlerle davacı şirketin T.C. gümrüklerine süre dolumunda girişini yapamayacak olmakta suçlu ve sorumlu olmadığının tespitine, geçici ihracat konusu makinelerin davacı şirkete iadesine, davalı tarafından geçici ihracatı kalıcı ihracata çevirmeyi talep etmesi durumunda ihraç konusu emtianın bedeli olan 31.000,00 USD'nin davacı şirkete ödenmesine, makinelerin .../.../...-.../.../... tarihleri arasında davalının kullanımında kalması ve durumun devamlılığı nedeniyle davacı firmanın iş kaybı olan 16.000 USD bedelin davacı tarafa ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
Dosya içerisine; davacı vekili tarafından fatura, beyanname, sözleşme suretleri ibraz edilmiş, tarafların ticari defter ve belgeleri incelenmiş, mali müşavir bilirkişiden ve makina mühendisi bilirkişiden ayrı ayrı rapor aldırılmıştır.
Dava; geçici ihracat ile giden eşyanın geri gönderilmemesi nedeniyle davacının sorumlu olmadığının tespiti, geçici ihraç konusu eşyanın iadesi veya eşyanın bedelinin ödenmesiyle davacının uğradığı zararın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı şirketin geçici ihracat rejimi kapsamında dava konusu eşyaları davalı şirkete gönderip göndermediği, göndermiş ise ne kadarlık süre için gönderdiği, davalı şirketin süre sonunda dava konusu eşyaları geri gönderip göndermediği, geri gönderilmemiş ise hukuki sorumluluğun kime ait olduğu, eşyaların değerinin ne olduğu, davacının davalıdan eşyaların iadesini veya bedelinin ödenmesi isteyip isteyemeyeceği, varsa uğradığı zarar miktarı ve davalının zarardan sorumlu olup olmadığı itilaflıdır.
Dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmış, Gümrükçü Bilirkişi ... ... Mali Müşavir bilirkişi ... ..., Hukukçu bilirkişi ...' nun tanzim ettiği .../.../... tarihli raporunda özetle; davacı şirketin geçici ihracat rejimi kapsamında dava konusu faturaya bağlı makineleri davalı şirkete gönderdiği, geçici ihracak süresi dolmasına rağmen davalı şirketin faturaya konu makineleri iade etmediği, Gümrük vergileri ve cezası açısından ihracatçı firmanın sorumlu olduğu, faturada belirtilen bedele itiraz olduğuna ilişkin dosyada bilgi ve belge mevcut olmadığı, bu fatura ile geçici ihracatın yapıldığı değerlendirildiğinde makinelerin faturanın düzenlendiği 19/12/2013 tarihi itibari ile değerinin 31.000,00.-dolar olduğu, davacı şirketin kira kaybı, ecrimisil talebi yönünden dava harcını yatırmadığı, sözleşme kapsamında faturaya konu malzemeler için iş bedeli kira bedeli talep edilebilecekse bu makinelerin kullanım alanı ve sektörde uygulanan kira bedelinin ne kadar olabileceği hususunda makine mühendisinin değerlendirme yapması gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmış, bilirkişi ... .../.../... tarihli raporunda özetle; davacıya ait ... marka kenet makinesi ve aksamının dava tarihi itibariyle (8.000,00.-Euro*2,8306.-TL) 22.644,80.-TL değerinde olduğu, ... marka saç kırma makinesinin dava tarihi itibariyle (1.650,00.-Euro* 2,8306.-TL) 4.670,49.-TL değerinde olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda dosyada bilirkişiden ek rapor aldırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... .../.../... havale tarihli ek raporunda özetle; davacıya ait ... marka kenet makinesi ve aksamları ile ... marka sac kırma makinesinin .../.../...-.../.../... tarihleri arasında dava tarihi itibariyle kullanım(kiralama) bedelinin değişken piyasa şartlarında günlük 80,00.-TL olmak üzere 361 günlük kullanım bedelinin 28.800,00.-Tl olduğunu bildirdiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı firma ile yaptığı anlaşma doğrultusunda ...'da yapılacak iş için kullanılmak üzere geçici ihracat rejimi kapsamında gönderdiği malların iade edilmediğinden bahisle malların yasal süre içerisinde Türkiye Gümrüklerine giriş yapamamasından dolayı suçlu ve sorumlu olmadıklarının tespitine, gönderilen malların iadesine, kalıcı ihracata çevrilme talebi olması halinde emtianın bedelinin kendilerine ödenmesine ayrıca uzatma süresi içerisindeki iş kaybı nedeniyle bir miktar paranın ödenmesi talebiyle eldeki davayı ikame etmiş ise de;
Davalının davaya cevap vermediği, davacının gümrük mevzuatıyla ilgili hususlara yönelik talepleri yönünden yargı yolu itibari ile mahkememizin görevli ve yetkili olmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde taraflar arasındaki sözleşmenin ibraz edilmediği, davacı temsilcisinin hazır bulunduğu duruşmada ...sözleşmesi ile ilgili beyanda bulunmak için verilen sürede sözleşmeyi ibraz etmediği, dava dilekçesine ekli süre uzatıma yönelik Gümrük Müdürlüğüne verilmek üzere imzalanan belgeyi ibraz etmekle yetindiği, HMK 145. Madde gereği sonradan ibraz edilen sözleşmenin süresinde ibraz edilmemesinin davacının kusurundan kaynaklanmadığına dair bir delilin ibraz edilmediği gibi iddia dahi edilmediği, her ne kadar davalı tarafa isticvab davetiyesi gönderilmiş ise de bu isticvaba riayet etmemeye ancak süre uzatıma ilişkin sözleşmedeki imzanın davalı tarafa ait olacağına dair sonuç bağlanabileceği, bunun dışında bir sonuç bağlanamayacağı, dosya kapsamına göre Belarus'ta ifa edilecek olan ... sözleşmesi kapsamında işin yapımını üstlenen davacı tarafın oradaki imalat ve montaj işlerinde kullanması için yurt dışına çıkarıldığı anlaşılan davaya konu makinaların geri dönmediğinin iddia edilmesine rağmen, yapılacak işin uzamasından bahisle makinaların bir süre daha yurt dışında kalmasına dair imzalı belge dışında davacının bu makinaların geri gönderilmesine ilişkin şartların ne olduğunu, bu şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini, montajda kullanılacak ekipmanın iadesinden kimin ne şartlarda sorumlu olacağı ve bu sorumluluğun doğduğuna ve davalının sorumlu olduğuna ilişkin hüküm kurmaya yeterli delil ibraz edilemediği, davacını yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla davacının diğer talepleri yönünden de sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının 4458 sayılı gümrük kanunun gereği davaya konu makinelerin Türkiye Cumhuriyeti gümrüklerine süre dolumunda giriş yapamayacak olmasından dolayı suçlu ve sorumlu olmadığının tespitine yönelik istemi bakımından mahkememizin yargı yolu itibari ile görevli olmadığı anlaşıldığından USULDEN REDDİNE,
2-Davacının eşyanın bedeline ve zararın tazminine yönelik taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
3-Alınması gerekli 35,90.-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alının 1.217,65.-TL' harçtan mahsubu ile bakiye 1.181,75.-TL' nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/05/2018
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı