T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/148
KARAR NO: 2019/401
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/02/2014
KARAR TARİHİ: 29/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi olan ... yaya haldeyken ... tarihinde kaza tutanağından da görüleceği üzere ... yönetiminde bulunan ve aynı zamanda maliki olduğu ... plakalı aracın ... kavşağında çarpması sonucu vefat etmiş bulunduğunu, müteveffa ... iş bulunduğunda yevmiye ile çalışmakta olduğunu, ... ile birlikte yaşamakta ve annesinin geçimini de sağlamakta olduğunu, Bu nedenle davacılardan ..., oğlu müteveffa ...'ın vefatı sebebiyle büyük manevi acılar yaşamış ve ayrıca desteğinden yoksun kalmış bulunduğunu, diğer davacılar olan kardeşleri de bu elim kaza sebebiyle kardeşlerini kaybetmiş bulunduğunu ve manevi zarar gördüğünü, kaza yapan ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile ayrıca ... ... tarafından kasko sigortası poliçesi ve ayrıca poliçesi düzenlenmiş bulunduğunu, kaza sebebiyle yapılan hazırlık soruşturması ve müvekkillerinin şikayetçi olmaları sonucunda Antalya C.Başsavcılığınca dava açılmış bulunduğunu ve Antalya ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı ile dava açıldığını ve yargılamanın devam ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin müteveffanın ölümü sebebiyle gerçekleşen zararları kapsamında davalılardan müştereken ve müteselsilen, davalı sigrta şirketlerinden poliçedeki sorumluluk miktarlarıyla sınırlı olmak üzere davacı ... için şimdilik 20.000 TL.,maddi tazminat ve 40.000 TL.manevi , diğer davacı ... için 20.000'er TL.manevi tazminatın toplam 160.000 TL.nin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte daacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ZMSS poliçe teminat limitinin kaza başına 250.000,00.-TL olduğunu, müvekkili olan şirketin sorumluluğunu gerektiren bir durumun söz konusu olmadığını, ihtiyati mali mesuliyet teminatında manevi tazmanıta taleplerinin teminat altına alınmadığını, bu nedenle manevi tazminat taleplerine yönelik de müvekkili olan şirketin hiçbir mesuliyetinin bulunmadığını beyan etmekle; davanın reddini, manevi tazminat taleplerinin müvekkili şirket nezdinde ki poliçede teminat altına alınmamış olduğundan manevi tazminat taleplerinin de reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; olayın meydana gelmesinde vefat edenin asli ve tek kusurlu olduğunu, vefat edenin alkol bağımlısı ve bipolar bozukluğu olan bir kişi olduğunu bu sebeple talep edilen maddi tazminatın reddinin gerektiğini, yargıtay 4. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre; Manevi tazminatı hakim tarafların kusur oranları gelir durumuna göre zenginleşme aracı olmayacak ve tazminat yükümlüsünün fakirleşmesine sebep olmayacak bir miktarda belirlenmesi gerektiğinin bildirildiğini, buna göre talep edilen manevi tazminatın çok fazla olduğunu beyan etmekle; davacıların destekten yoksun kalma sebebiyle talep etmiş oldukları maddi tazminatın reddini, kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmaması nedeniyle davacıların murisinin bilincinin kaybedecek derecede alkollü ve çıplak vaziyette davalının kullandığı aracın önüne atlamak suretiyle kazanın oluşumunda asli ve kusurlu olması sebebiyle manevi tazminat taleplerinin reddini, yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyanın kusur oranının tespiti için Adli Tıp Trafik ihtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, davacı tarafından sigortalılarının kusuru ve kusur ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğununu usulen ispat edilmesi gerektiğini, davacıların kaza sebebiyle elde ettiği tazminatların mahsubunun gerektiğini, manevi tazminatın teminat dışı olduğunu, müvekkili olan şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, söz konusu husus yanısıra davacı tarafından müvekkil olan şirkete başvuru yapıldığını davacı tarafa ödeme yapılacağının bildirildiğini, ancak davacı tarafından kabul edilmediğini, işbu nedenle davacı tarafından ödenecek miktarın kabul edilmediğini faiz başlangıç tarihini dava tarihinden olması gerektiğini beyan etmekle; davanın reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazası nedeniyle maruz kalınan maluliyetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında; meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur oranları, kusur oranlarına göre davacıdan talep edebileceği maddi ve manevi tazminat miktarları konularında uyuşmazlık olduğu görüldü.
Dosya içerisinde davacı vekili tarafından veraset ilamı sureti, vekalet sureti, poliçe suretleri, kaza tutanağı, bilirkişi raporu, ihtarname ve iade alındısı suretleri sunulmuş, dosya ATK 'ya gönderilerek kusur raporu aldırılmış, dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek davacının talep edebileceği maddi ve manevi tazminat talebinin hesaplanması için rapor aldırılmış, tarafların rapora itiraz etmesi üzerine dosya ATK genel kurula gönderilerek tekrar rapor aldırılmış, Dosya ATK ... Adli Tıp İhtisas Kuruluna gönderilerek rapor aldırılmış, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesine ... Esas ... karar sayılı dosyası celp edilmiştir.
... tarihli Aktüerye Bilirkişi ...nın raporunda sonuç olarak; Davacı ...'ın destek zararının 35.524,88.-TL olduğunun tespit edildiği, (Geçmiş dönem: 17.859,23.-TL+Gelecek Aktif Dönem: 17.665,64.-TL+ Gelecek pasif Dönem:0 TL) , davalı ... ... A.Ş tarafından ... plakalı aracın ...-... tarihleri arasında kasko poliçesi düzenlendiğini, davacının maddi tazminat talebi(destek) zorunlu trafik poliçesi teminat limitleri içerisinde kalmakla(kaza tarihi itibari zorunlu trafik poliçesi teminat limiti 250.000,00.-TL) maddi tazminat için davalı ... ... A.Ş'nin poliçesinin devreye girmediğini, Davalı ... ... A.Ş tarafından, cevap dilekçelerinde manevi tazminat için teminatları bulunmadığının belirtildiğini, ancak,davalı tarafça dosyaya sunulan poliçe incelendiğinde, manevi tazminat için teminat verildiği, poliçenin 3. Sayfasında, manevi tazminat taleplerinin şahıs başına bedeni zararlar limitinin %25 i ile sınırlı olmak üzere teminat kapsamına dahil edildiğinin belirtildiğini, poliçedeki şahıs başına bedeni zarar teminatının 75.000,00.-TL olduğunun görüldüğünün bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ATK İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin kusur raporunda sonuç olarak; Davalı sürücü ...'nun %15 oranında kusurlu olduğu, davacılar yakını yaya ...'ın %85 oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ATK Genel Kurulunun kusur raporunda sonuç olarak; Davalı sürücü ...'nun %85 oranında kusurlu olduğu, davacılar yakını yaya ...'ın %15 oranında kusurlu olduğunun sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin ... tarihli ıslah dilekçesinde özetle; davacı ... için destek tazminat taleplerinin 15.524,88.-TL arttırılarak toplam 35.524,88.-TL maddi 40.000,00.-TL manevi diğer davacı ... için de 20.000'şer TL manevi olmak üzere neticede 175.524,88.-TL tazminatın davalılardan davalı ... şirketlerinden poliçelerdeki sorumluluk miktarıyla sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep ettiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece davalı gerçek kişi adına kayıtlı tüm menkul araç ve gayrimenkullere dava değeri kadar ihtiyati konulmasına karar verilmiş, bu karara davalı tarafından istinaf edilmiş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Esas- ... karar sayılı ilamı ile davalılardan Gürhan'ın istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasının incelenmesinde; Sanık ...'nun 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığın cezasının TCK'nın 62/1-2 maddesi gereğince 1/6 oranında indirilerek 1 yıl 8 ay hasis cezası ile cezalandırılmasına, sanığın TCK'nun 52/1 maddesi gereğince 605 gün adli para cezasına çevrilmesine, sanığın 12.100,00.-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanığın B sınıfı sürücü belgesinin TCK'nun 53/6 maddesi gereğince 1 yıl süre ile geri alınmasına dair karar verildiği, kararın temyiz edildiği, Yargıtay ... Ceza dairesinin ... esas-... karar sayılı ilamı ile kararın onandığı anlaşılmıştır.
... tarihli ... A.Ş den gelen müzekkere cevabında; ... plaka numaralı aracın poliçe suretinin gönderildiğinin bildirildiği, meydana gelen kaza neticesinde herhangi bir ödeme yapılmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
... havale tarihli ... ... A.Ş'den gelen müzekkere cevabında sonuç olarak; söz konusu ... nolu poliçesine ilişkin dava öncesinde yapılmış herhangi bir müracaat olmadığından hasar evrakları ve ödemenin mevcut olmadığını, poliçe örneğinin gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ... komutanlığından gelen müzekkere cevabında; ... isimli şahsın ... olarak çalıştığı, aylık 2.000-2.500 TL gelir elde ettiği, ... maaşının yaklaşık 5.000,00TL olduğu, eşi ve 2 çocuğuyla beraber yaşadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ... Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında; davalı ...'nun eczacı olduğu, aylık gelirinin 10.000,00.-TL olduğu, ... olduğu, eşinin ise 2.000,00TL geliri olduğu, şahsın 38 yaşında olduğu, iki adet otomobilinin olduğu, bir adet dairesinin olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ... Müdürlüğünden gelen yazı cevabında; ... nolu bağımsız bölüm olan taşınmazın 1/2 payı ...'na kayıtlı olduğu için bu taşınmaza ihtiyati haciz tesisi işleminin yapıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ... Hastanesinden gelen müzekkere cevabında; ... isimli şahsın hastanede gördüğü psikiyatrik tedavilere ilişkin 2 adet epikriz raporunun gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ... başkanlığından gelen yazı cevabında ...'ın poliklinikte kaydının bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ... Müdürlüğünden gelen yazı cevabında; Trafik kazalarında SGK kaydı bulunmayanlara ve çocuklarına iş göremezlik bedeli ödenmediği, SGK kaydı olanlara dahi rapor almayıp çalışmaları durumunda yalnızca hastane masraflarının karşılandığı, ilgililere elden ödeme yapılmadığı, emekli olup çalışmayanlara herhangi bir ödemenin olmadığının, ...'ın Sosyal Güvenliğe tabi bir kaydının olmadığı dolayısı ile herhangi bir ödemenin söz konusu olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunun ... tarihli ... CBS soruşturma sayılı yazı cevabında; ...'ın geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle ölümü sonucu Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan ... soruşturma evrakında düzenlenen iddianamenin bir suretinin gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli Adli Tıp Kurumu ... Başkanlığından gelen yazı cevabında; ...'a ait otopsi işlemi yapılmamış olduğu, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ölü muayene işlemi yapılarak defin ruhsatı düzenlendiğinin tespit edildiği ve kişi hakkında düzenlenen ölü muayene tutanağının yazı ekinde gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... havale tarihli ... Hastanesi Başmüdürlüğünden gelen yazı cevabında; ...'ın ... numaralı dosyasındaki mevcut belgelerin aslı gibidir onaylı fotokopileri ve müracaat tarihini gösteren ekran çıktısının gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... havale tarihli ... Adli Tıp İhtisas Kurulundan gelen yazı cevabında; Muris ...'ın ... kaza tarihinde şuur ve hareket serbestisini azaltacak veya ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede herhangi bir akli arıza içinde bulunduğunu gösteren tıbbi bulgu ve belge de mevcut olmadığı, bu duruma göre ...'ın trafik kazası geçirdiği ... tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğunun kabulünün uygun bulunduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Destekten yoksun kalma tazminatı TBK'nın 53. Maddesinde düzenlenmiş olup, hangi hallerde bu tazminata hükmolunacağı açıklanmıştır.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. Maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. TBK 53. Maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır. Sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimsenin devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunması gerekir. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olan olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır.
Manevi tazminat ise, TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, "Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarında da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmüne amirdir.
Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle dava dosyasındaki deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde; müteveffa ...'ın trafik kazası sonucu vefat etmesi nedeniyle davacı ...'ın desteğini yitirdiği, müteveffanın ölüm tarihi itibariyle bekar olduğu, kaza olayının meydana gelmesinde müteveffanın %15 oranında davalı araç sürücüsü ...'nun %85 oranında kusurlu olduğu, aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporun mahkememizce hükme esas alındığı ve söz konusu raporda davacı ...'ın destek zararının 35.524,88.-TL olarak hesaplanmakla, ...'ın destekten yoksunluğa ilişkin talep edebileceği maddi zararlarının belirlenen bu miktar kadar olduğu, bu miktarın ZMMS poliçe limiti içerisinde kaldığı, bu nedenle de maddi tazminattan kasko poliçe sigortacısı olan ... A. Ş. dışındaki sürücü - malik ... ile ZMSS sigortacısı ... A. Ş.nin gerek 2918 sayılı KTK gerekse ZMSS poliçe hükümleri gereğince sorumluluklarının bulunduğu kabul edilerek maddi tazminat isteminin ıslah edilişi de gözetilerek kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre de kaza olayındaki tarafların kusurları, sosyal ekonomik durumları, olayın oluş biçimi göz önünde bulundurularak ... için 20.000,00.-TL ve ... olan davacılar için 15.000,00.'şer.-TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiş, manevi tazminattan davalı ... (manevi tazminatın tümünden) ve davalı ... ... şirketinin (geçerli ... teminatı limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere) sorumluluklarına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat davasının davalı ... ... Şirketi yönünden REDDİNE,
Maddi tazminat davasının diğer davalılar yönünde KABULÜ ile;
35.524,88.-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihinden, davalı ... Şirketi yönünden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
a-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 2.426,70 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 546,50.-TL ve ıslah ile alınan 53,02.-TL olmak üzere toplam 599,52.-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.827,18.-TL harcın davalılar ... ve davalı ... Aş.'den müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından yapılan (davetiye müzekkere Atk gideri, bilirkişi gideri, başvuru ve peşin harç olmak üzere) toplam 1.748,05.-TL yargılama giderinin davalılar ... ve davalı ... Aş.'den müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
c-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.257,74 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve davalı ... Aş.'den müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Manevi tazminat davası yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davacı ... için 20.000,00.-TL, davacı ... için 15.000,00.-TL , davacı ... için 15.000,00.-TL, davacı ... için 15.000,00.-TL, davacı ... için 15.000,00.-TL ve davacı ... için 15.000,00.-TL olmak üzere toplam 95.000,00.-TL manevi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihinden, davalı ... ... şirketi yönünden kaza ve şahıs başına bedeni zararlar limitinin %25 ile sınırlı olmak üzere ve oranlama hesabına göre (... için 15.789,47.-TL, ... için 11.842,10.-TL, davacı ... için 11.842,10.-TL, davacı ... için 11.842,10.-TL, davacı ... için 11.842,10.-TL davacı ... için 11.842,10.-TL) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
Davacıların fazlaya dair manevi tazminat istemlerinin REDDİNE,
a-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 6.489,45.-TL nispi karar ve ilam harcının davalı ... ve davalı ... ... Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
b-Manevi tazminat davasında ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
c-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca hesaplanan 10.350,00.-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... ve davalı ... ... Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
d-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca hesaplanan 10.350,00.-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... ve davalı ... ... Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
e-Davalılar ... ve davalı ... ... Şirketi vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca ve davanın reddolunan kısmı üzerinden hesaplanan 5.300,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekillerinin yüzlerine karşı, diğer tarafların yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/05/2019
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)