T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/642 Esas
KARAR NO: 2018/338
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 07/01/2014
KARAR TARİHİ: 02/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında davalı şirketin üstlenmiş olduğu ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde kain ... ada ... parsel üzerinde yapılacak olan ... bloklu ... bağımsız inşaatın betonarme kalıp işçilikleri için .../.../... tarihinde taşeronluk sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme gereğince işin yapılmasında kullanılacak hazır beton, inşaat demiri, asmolen, strafor davalı işveren tarafından taşeronun işini aksatmayacak şekilde temin edileceğini ve iş yerinde hazır edileceğini, müvekkilinin ise işin yapılmasında çalışacak personeli ve kullanılacak kalıp, tel, çivi ve el aletlerini nakliyesi de kendisine ait olmak üzere temin edeceğini, sözleşmede işin bedeli olarak 28,00.-TL/m2 olarak anlaşılmış olup, bu fiyata kalıp işçiliği, demir işçiliği, tel, çivi, SSK primi, vergi dahil kdv hariç olduğunu, keza davalı işverenin sözleşmede kararlaştırılan malzemeyi aksatmadan yemin etmesi halinde işin en geç .../.../... tarihinde davalı işverene teslim edileceğini, ayrıca sözleşme tarihi itibariyle 45 gün içerisinde ... bloğun temellerinin atılacağı hususunda tarafların anlaştıklarını, ancak müvekkilinin sözleşme ile taahhüt ettiği edimleri eksiksiz ve süresinde yerine getirmesine karşın davalı şirketin hak edişleri sözleşmede kararlaştırılan şekilde tam ve eksiksiz olarak ödemediğini, bunun üzerine müvekkilinin sözleşmeden doğan hak ve alacağının tahsili için yasal yollara başvurduğunu, ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin tebliği ile davalı şirket tarafından icra takibine hiçbir haklı gerekçeye dayanmaksızın itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede işin bitim tarihinin .../.../... tarihinde tamamlanıp bitirilmesi gerekirken davacının işbaşı yapmayarak faaliyette bulunmadığını, bu durumun taraflarınca yapılan kontrollerde tespit edildiğini, davacının bu davranışının şirkete zarar verdiğini, davacı tarafa sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesi için ihtarname keşide edildiğini, davacının ihtara rağmen iş başı yapmayarak temerrüte düştüğünü, sözleşmeye göre öncelikli ifa sırasının davacıya ait olduğunu, davacının ihtara rağmen iş başı yapmaması ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yapmaması nedeniyle tekrar ihtarname keşide edilerek sözleşmenin feshedildiğini belirterek, haksız davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere tazminata hükmolunması gerektiğini bildirmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyası ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı tespit dosyası celp edilmiş, sözleşme ve ekleri, ihtarnameler dosyaya sunulmuş, mahallinde keşif yapılmak suretiyle teknik bilirkişilerden rapor ve ek rapor aldırılmış, ayrıca davacı tarafın ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan (taşeron sözleşmesi) davacı alt yüklenici tarafından yükleniciye karşı imalattan kaynaklı bakiye alacağının tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında .../.../... tarihli yazılı taşeronluk sözleşmesinin varlığı, daha sonradan sözleşmenin davalı tarafça noter ihtarnamesi ile tek taraflı olarak feshedildiği hususları ihtilafsızdır.
Uyuşmazlık; davacı taşeronun icra takip tarihi itibariyle davalıdan imalat nedeniyle talep edebileceği bakiye alacak bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir. Yapılan imalatın tutarı, davalı tarafça davacıya yapılan ödemelerin tutarı ihtilaflıdır.
... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafça borçlu davalı aleyhinde 97.000,00.-TL asıl alacaktan dolayı (yazılı sözleşmeye istinaden) ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu şirket yetkilisi tarafından icra dairesine verilen itiraz dilekçesiyle borcun tamamına itiraz edilerek takibin durdurulduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan .../.../... tarihli taşeronluk sözleşmesinin incelenmesinde; davacının taşeron, davalının ise işveren sıfatıyla sözleşmeyi imzaladıkları, sözleşmenin konusunun davalı işveren tarafından yapılmakta olan inşaatların betonarme kalıp işlerine ilişkin olduğu, sözleşmenin 4.maddesinde ücretin kararlaştırıldığı, buna göre tarafların birim fiyat olarak 28,00.-TL m2 olarak anlaştıkları bu fiyata kalıp işçiliği, demir işçiliği, tel, çivi, SSK primi, vergi dahil olup, kdv'nin hariç olduğu düzenlenmiştir. Yine işin ödemesi başlıklı sözleşmenin 5. Maddesine göre; ödeme şekli kademeleri olarak belirlenmiş, ... blokun temelleri atıldığında 25.000,00.-TL 2 blok yarı olduğunda 50.000,00.-TL, 2 blok karkası bittiğinde 50.000,00.-TL, kalan 2 blok sıfır kotuna geldiğinde 25.000,00.-TL, 2 blok yarı olduğunda 50.000,00.-TL ve iş bitiminde de 60.000,00.-TL şeklinde ara ödemeler yapılacağı, işin teslimi ve kesin ölçü yapılıp hesaplaşmadan sonra taşeronun ilişik kesmeleri temini ile birlikte kalan tutarın 3 veya 4 parça senetlerle ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin 6. Maddesinde işin süresi belirlenmiş olup, buna göre işin tamamının en geç .../.../...'e kadar bitirilip teslim edileceği kararlaştırılmıştır.
Dosya içerisinde mevcut ... Noterliğinin .../.../... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin incelenmesinde; davalı işveren tarafından davacı taşerona hitaben düzenlendiği ve taraflar arasındaki .../.../... tarihli sözleşmenin feshedildiğinin davacıya hitaben bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafa ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmesi hususunda meşruhatlı davetiye tebliğ olunmuş, ancak davalı taraf defter ibrazından kaçınmıştır.
Davacı taşeron tarafından sunulan ..., ..., ..., ... ve ... yıllarına ait işletme hesabı defterleri üzerinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen .../.../... tarihli rapora göre; defterlerde davalı şirkete dair herhangi bir kayıt bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahallinde ... tarihinde bilirkişiler marifetiyle keşif yapılmış, keşif sonucunda Bilirkişi ... ... ve Bilirkişi ... tarafından düzenlenen .../.../... tarihli rapora göre; davacı tarafın taşeronluk sözleşmesi ile yüklenmiş olduğu kalıp işlerini tespit tarihi olan ... tarihinde %73,12 seviyesinde tamamlamış olduğunun, sözleşme birim fiyatı üzerinden hak ediş bedelinin kdv dahil 291.449,80.-TL olduğunun, toplam 8821,12 m2 kalıp imalatının yapılmış olduğunun, işin teslim tarihi itibariyle sözleşmenin feshedildiği tarih ve tespit tarihi itibariyle sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlanamamış olduğunun, davalı işveren tarafından yapılan ödemeler konusunda dosyada bulunan davacıya ait İş Bankası hesaba ait hesap hareketlerinin incelendiğini, bu hesapta 16 adet ödeme ile davacının davalıdan toplam 99.039,50.-TL ödeme almış olduğunun belirlendiğini mütalaa ettikleri anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin rapora itirazı üzerine bilirkişi heyetinden .../.../... tarihli ek rapor alınmış, söz konusu ek rapora göre; yapılan işin bedelinin 291.449,80.-TL ve yapılan ödemenin ise 99.039,50.-TL olduğu, davacının bakiye alacak bedelinin 192.410,30.-TL olacağının, bu ödemeler dışında bir ödeme olup olmadığı konusunda bir değerlendirme ve inceleme yapılamamış olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Davalı taraf sadece cevap dilekçesi vermiş, duruşmalara katılmamış, cevap dilekçesinde ödemeye ilişkin delil olarak ... ve ... Şubelerine talimat yazılarak şirket hesabından davacıya yapılan ödemelerin sorulmasını talep etmiş ise de, dosyaya sadece davacı tarafça sunulan ... hesap ekstreleri getirtilmiş, davalı tarafça savunma delillerinin toplanması için gerekli gider avansı verilmediğinden ... Şubesindeki kayıtlar celp edilmemiştir.
Öncelikle olayda uygulanması gereken yasa hükümleri sözleşme tarihi göz önüne alındığında 6098 Sayılı TBK hükümleridir.
Taraflar arasındaki akdi ilişki eser sözleşmesi ilişkisi olup, TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Bu sözleşme taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme akdidir. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri fen ve tekniğine, iş sahibinin amacına uygun olarak imal edip teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan iş bedelini ödemekle yükümlüdür. Eser sözleşmesinin iş sahibi tarafından haklı nedenle feshedilse dahi, yüklenici sözleşme kapsamında yapılan ve bedeli ödenmeyen imalat bedeli ile varsa iş sahibinin yararına olan sözleşme dışı imalat bedelini isteyebilir. İmalat bedelinin istenebilmesi için feshin haklı ya da haksız olmasının önemi yoktur.
Dava konusu olayda taraflar arasındaki yazılı taşeronluk sözleşmesinin işin davacı taşeronca belli bir oranda yapılıp bitirildikten sonra tamamlanamadan davalı işveren tarafından .../.../... tarihli noter ihtarı ile tek taraflı olarak feshedildiği anlaşılmaktadır. Yine davacı taşeron da eldeki davada sadece imalat bedelinden kaynaklanan bakiye alacağını talep etmektedir.
Davacı vekili dava dilekçesindeki anlatımlarında, kendilerince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı tespit dosyasında müvekkilince yapılan imalat tutarının 266.950,00.-TL olarak hesaplandığını, takip ve tespit tarihi itibariyle müvekkilinin davalı şirketten alacağının varlığının sabit olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak icra takibine girişmiş ve eldeki davayı açmıştır.
Mahkememizce yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda da davacı yüklenici tarafından fesih tarihi itibariyle yapılan imalatın bedeli kdv dahil 291.449,80.-TL olarak belirlenmiştir. KDV'siz bedel ise 246.991,36.-TL olarak belirlenmiştir. İşin bedeli sözleşmede birim fiyatı olarak kararlaştırılmıştır. Eser sözleşmelerinde değişken birim fiyatlı işlerde kdv bedele dahil değildir, aksi sözleşme ile kararlaştırılabilir. Ancak dava konusu olayda taraflar arasındaki sözleşmenin 4.maddesinde işin bedeline kdvnin hariç olduğu kararlaştırılmıştır.
Bu açıklamalara göre; davacı taşeron tarafından fesih tarihi itibariyle işin tamamlanan imalat bedeli kdv hariç bilirkişi heyet raporunda 246.991,36.-TL olarak hesaplanmış olup, davalı işveren tarafından davacıya yapılan ve sübuta eren ödemelerin tutarı ise 99.039,50.-TL'dir. Ödeme tutarı mahsup edildiğinde davacının bakiye alacağı 147.951,86.-TL olarak bulunmaktadır. Davacı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak icra takip dosyasında 97.000,00.-TL asıl alacak üzerinden icra takibine girişmiştir. Dolayısıyla taleple bağlı kalınmak suretiyle davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle 97.000,00.-TL alacaklı olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; sübuta eren davanın kabulüne, davalı borçlunun ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasındaki borca yönelik itirazının iptaline karar vermek gerekmiş, her ne kadar davacı taraf icra inkar tazminatı talep etmiş ise de, alacak yargılama sonucunda belirlendiğinden likit nitelikte olmayışı sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalı borçlunun ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasındaki borca yönelik İTİRAZININ İPTALİ ile;
Takibin aynen DEVAMINA,
Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 6.626,07.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.656,55.-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.969,52.-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam 3.565,15.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.510,00.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/05/2018
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)