T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/176
KARAR NO: 2019/199
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 10/02/2015
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/404 esas 2018/684 karar sayılı dosyası
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 19/06/2018
KARAR TARİHİ: 06/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı hakkında Antalya ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibine geçildiğini ve ödeme emirine borca ve ferilerine itiraz edildiğinden takibin durduğunu, davalı tarafından kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, müvekkili tarafından davalı kooperatif aleyhine kooperatif üyeliğinin tespiti tazminat talebi ile Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas ve ... karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, ilamın infazı hakkında borçlu ile ... tarihinde serbest iradeleri ile sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 2.maddesinde ...'ın mahkemece hüküm altına alınan ... bağımsız bölümdeki tüm haklarını 82.500,00.-TL karşılığında ...ine devir ve temlik ettiğini, kooperatif tarafından yapılacak ödeme ile devir ve temlik işleminin tamamlanacağını, ödemelerden herhangi birisinin belirtilen tarihlerde ödenmemesi durumunda bakiye alacaklıların tamamın muaccel hale geleceğini, muaccel olan alacağa aylık % 3 gecikme cezası uygulanacağının kararlaştırıldığını, davalının icra takibinden önce toplam 82,500,00.-TL ödeme yaptığını, ödeme belgelerinden sözleşmeden doğan haklar saklı kalmak kaydıyla ödeme belcesi verildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, belirtilen tarihkerde ödenmemesi durumunda aylık %3 gecikme cezası hükmü gereğince gecikme cezası öden eye mahkum edilmesi gerektiğini, gecikme cezaları nedeniyle davalının bakiye 26.605,78. -TL. olduğunu beyanla itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu borcun tamamen ödendiğini, takip dosyası incelendiğinde davacının faize, faiz ilettiğinin anlaşılacağını, bu hususun yasaya aykırı olduğunu, davacının talep ettiği faizin fahiş olduğunu, davalı müvekkilinin kooperatif olup ticaret hukukuna tabi olduğunu, davacının herhangi bir alacağı varsa yani talep ettiği faiz için fatura düzenlenmesi gerektiğini, elde edilecek geliri vergi usul kanununa göre beyan etmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dava dilekçesinde davacı vekili özetle: müvekkili tarafından davalı kooperatif aleyhine "kooperatif üyeliğinin tespiti/tazminat" talebi ile Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı açılan dava neticesinde mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, ilamın infazı hakkında alacaklı müvekkili ve davalı borçlu arasında ... tarihinde serbest iradeleri ile sözleşme imzalandığını, davalı borçlunun sözleşmede belirtilen ... ve ... tarihli ödemeleri tam ve vadesinde yaptığını, kalan ödemeleri zamanında yapmadığı gibi, yaptığı zamanlarda ise söz konusu bedelleri eksik yaptığını, dolayısıyla "alacağın muaccel hale gelmesinden sonra kooperatiften sözleşmenin 2.maddesinde belirtilen ödemeleri isteme hakkı ile birlikte %10 cezai şart isteme hakkına sahip olacaktır."hükmü gereğince temerrüte düşen davalının cezai şart ödemesi gerektiğini belirterek, 6.250,00.-TL cezai şartın temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline ve dosyanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, ayrıca bu konuda derdest Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasının bulunması nedeniyle derdestlik itirazında bulunduklarını, davacının czai şart hak etmediğini, ana para alacağının bulunmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
Dava: Antalya ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali davasıdır.
Antalya ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde: davacı alacaklı tarafça, borçlu davalı aleyhinde ...-TL asıl alacak, 798,17.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL alacak üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyamız avukat bilirkişi ...'ye tevdi edilerek rapor aldırılmış bilirkişi havale tarihli raporunda: taraflar arasında imzalanan ... tarihli protokol hükümleri gereğince davalının ödemeleri zamanında yapmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede ödeme tarihleri belirtildiğinden borcun vadeye bağlı borç olduğu, ... vadeli 10.000,00 TL'lik miktardan 5.000,00 TL sinin ... tarihinde ödemesi nedeniyle eksik ve süresinde ödeme yapılmadığından ... tarihi İtibariyle davalının temerrüde düştüğü ve borcun bakiyesinin muaccel hale geldiği, taraflarca sözleşmenin 2. Maddesinde; ödemelerden herhangi birisinin belirtilen tarihlerde ödenmemesi halinde bakiye alacakların tamamının muaccel hale geleceği ve muaccel hale gelen alacağa aylık % 3 gecikme cezasını isteyebileceği kararlaştırıldığından aylık % 3 gecikme cezası isteyebileceği, 6098 sayılı Kanun Madde 120/f.2 uyarınca, yıllık temerrüt faizi sözleşme ile kararlaştırılmış ise, bu halde kararlaştırılan oran Madde 120/f.1'deki ve 3095 sayılı Kanun ile belirlenen yüzde 9 ve yüzde 13.75'lik yıllık faiz oranlarının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı, bu oranın ticari İşlerde en fazla 9fa 27.5 oranını aşamayacağı, borcun son olarak tasfiye edildiği ... tarihi itibariyle 5-254,78 TL gecikme cezası-asıl alacağı ve bu miktara takip tarihi olan ... tarihine kadar yıllık % 27,5 faiz işletildiğinde 40,14TL faiz alacağı bulunduğu hususunda kanaatte bulunmuştur.
Davacı vekilince rapora itiraz edilmesi üzerine dosyamız yeniden ek rapor aldırılmak üzere bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... havale tarihli rapora göre: taraflar arasında imzalanan ... tarihli protokol hükümleri gereğince davalının ödemeleri zamanında yapmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede ödeme tarihleri belirtildiğinden borcun vadeye bağlı borç olduğu, ... vadeli 10.000,00.-TL'lik miktardan 5.000,00 TL sinin ... tarihinde ödemesi nedeniyle eksik ve süresinde ödeme yapılmadığından ... tarihi itibariyle davalının temerrüte düştüğü ve borcun bakiyesinin muaccel hale geldiği, taraflarca sözleşmenin 2. Maddesinde; ödemelerden herhangi birisinin belirtilen tarihlerde ödenmemesi halinde bakiye alacakların tamamının muaccel hale geleceği ve muaccel hale gelen alacağa aylık % 3 gecikme cezasını isteyebileceği kararlaştırıldığından aylık % 3 gecikme cezası isteyebileceği ancak 6098 sayılı Kanun Madde l20/f.2 uyarınca, yıllık temerrüt faizi sözleşme ile kararlaştırılmış ise, bu halde kararlaştırılan oran Madde 120/f.i'deki ve 3095 sayılı Kanun ile belirlenen yüzde 9 ve yüzde 13.75'lik yıllık faiz oranlarının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı, bu oranın ticari isterse en fazla % 27,5 oranını aşamayacağı, borcun son olarak tasfiye edildiği ... tarihi itibariyle 5.254,78 TL gecikme cezası-asıl alacağı ve bu miktara takip tarihi olan ... tarihine kadar yıllık % 27,5 faiz işletildiğinde 40,14 TL faiz alacağı bulunduğu, sözleşmenin 3ncü maddesinde; alacağın muaccel hale gelmesinden sonra, kooperatiften sözleşmenin 2nci maddesinde belirtilen ödemeleri isteme hakkıyla birlikte % 10 cezai şartı/tazminatı isteme hakkının olduğu taraflarca kararlaştırıldığından temerrüt tarihi olan ... tarihi itibariyle ... TL ödenmemiş muaccel hale gelen borç olduğundan bu miktarın % 10'u olan 6.250,00 TL cezai şart talep edebileceği hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
Davacı vekilince rapora itiraz edilmesi üzerine dosyamız yeniden 2. Kez ek rapor aldırılmak üzere bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... havale tarihli rapora göre: taraflar arasında imzalanan ... tarihli protokol hükümleri gereğince davalının ödemeleri zamanında yapmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede ödeme tarihleri belirtildiğinden borcun vadeye bağlı borç olduğu, ... vadeli 10.000,00 TL'lik miktardan 5.000,00 TL sinin ... tarihinde ödemesi nedeniyle eksik ve süresinde ödeme yapılmadığından ... tarihi itibariyle davalının temerrüte düştüğü ve borcun bakiyesinin muaccel hale geldiği, taraflarca sözleşmenin 2nci maddesinde; ödemelerden herhangi birisinin belirtilen tarihlerde ödenmemesi halinde bakiye alacakların tamamının muaccel hale geleceği ve muaccel hale gelen alacağa aylık % 3 gecikme cezasını isteyebileceği kararlaştırıldığından aylık % 3 gecikme cezası isteyebileceği ancak 6098 sayılı Kanun Madde l20/f.2 uyarınca, yıllık temerrüt faizi sözleşme ile kararlaştırılmış ise, bu halde kararlaştırılan oran Madde 120/f.i'deki ve 3095 sayılı Kanun ile belirlenen yüzde 9 ve yüzde 13.75'lik yıllık faiz oranlarının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı, bu oranın ticari işlerde en fazla % 27,5 oranını aşamayacağı, takip tarihi olan ... tarihine kadar yıllık % 36 faiz işletildiğinde 7.907,92.-TL alacağı bulunduğu, yıllık % 27,5 faiz işletildiğinde 5.338,63.-TL alacağı bulunduğu, sözleşmenin, sözleşmenin 3. Maddesinde; alacağın muaccel hale gelmesinden sonra, kooperatiften sözleşmenin 2. Maddesinde belirtilen ödemeleri isteme hakkıyla birlikte % 10 cezai şartı/tazminatı isteme hakkının olduğu taraflarca kararlaştırıldığından temerrüt tarihi olan ... tarihi itibariyle ... TL ödenmemiş muaccel hale gelen borç olduğundan bu miktarının %10'u olan 6.250,00.-TL cezai şart talep edebileceği hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
Dosyamızda yine itiraz nedeniyle 3. Kez ek rapor aldırılmış, aldırılan ... havale tarihli ek rapora göre: taraflar arasında imzalanan ... tarihli protokol hükümleri gereğince davalının ödemeleri zamanında yapmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede ödeme tarihleri belirtildiğinden borcun vadeye bağlı borç olduğu, ... vadeli 10.000,00 TL'lik miktardan 5.000,00 TL sinin ... tarihinde ödemesi nedeniyle eksik ve süresinde ödeme yapılmadığından ... tarihi itibariyle davalının temerrüte düştüğü ve borcun bakiyesinin muaccel hale geldiği, taraflarca sözleşmenin 2 nci maddesinde; ödemelerden herhangi birisinin belirtilen tarihlerde ödenmemesi halinde bakiye alacakların tamamının muaccel hale geleceği ve muaccel hale gelen alacağa aylık % 3 gecikme cezasını isteyebileceği kararlaştırıldığından aylık % 3 gecikme cezası isteyebileceği ancak 6098 sayılı Kanun Madde l20/f.2 uyarınca, yıllık temerrüt faizi sözleşme ile kararlaştırılmış ise, bu halde kararlaştırılan oran Madde 120/f.i'deki ve 3095 sayılı Kanun ile belirlenen yüzde 9 ve yüzde 13.75'lik yıllık faiz oranlarının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı, bu oranın ticari işlerde en fazla % 27.5 oranını aşamayacağı, takip tarihi olan ... tarihine kadar yıllık % 36 faiz işletildiğinde 7.907,92.-TL alacağı bulunduğu, yıllık % 27,5 faiz işletildiğinde 5.338,63.-TL alacağı bulunduğu, sözleşmenin, sözleşmenin 3. Maddesinde; alacağın muaccel hale gelmesinden sonra, kooperatiften sözleşmenin 2. Maddesinde belirtilen ödemeleri isteme hakkıyla birlikte % 10 cezai şartı/tazminatı isteme hakkının olduğu taraflarca kararlaştırıldığından temerrüt tarihi olan ... tarihi itibariyle ... TL ödenmemiş muaccel hale gelen borç olduğundan bu miktarının %10'u olan 6.250,00.-TL cezai şart talep edebileceği hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
Mahkememizce dosyamız mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi edilerek rapor aldırılmış bilirkişi ... havale tarihli raporunda: dava dosyası ile ekindeki kayıt ve belgeler üzerinde yapılan incelemelerde, taraflar arasında düzenlenmiş sözleşme hükümlerine göre, sözleşme bedelinin davalı kooperatif tarafından sözleşmede belirlenen vadelerden sonra gecikmeli olarak ödemesi nedeniyle takip tarihi itibariyle davacının bakiye 4.886,24.-TL tutarında daalı kooperatiften ana para alacağı ve 31,46.-TL işlemiş faiz alacağının olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükmü gereğince davacının talep edebileceği cezai şart bedelinin 6.250,00.-TL. olduğu hususunda kanaat bildirmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 120. maddesinde; "Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile
kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz. Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur." hükmünü içermesinin yanı sıra, kısmen ödemeye ilişkin 100. maddesinde de aynen "Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre:
Asıl dava yönünden; taraflar arasında düzenlenmiş sözleşme hükümlerine göre, sözleşme bedelinin davalı kooperatif tarafından sözleşmede belirlenen vadelerden sonra gecikmeli olarak ödeme yapıldığı ve gecikme nedeniyle takip tarihi itibariyle hükme esas alınan ... havale tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının bakiye 4.886,24.-TL tutarında davalı kooperatiften ana para alacağı ve 31,46.-TL işlemiş faiz alacağının olduğuna,
Birleşen mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası yönünden; taraflar arasında düzenlenen sözleşmede ödemelerden herhangi birisinin belirtilen tarihlerde ödenmemesi durumunda bakiye alacağın muaccel hale geleceği ve alacağın muaccel hale gelmesinden sonra davacının %10 cezai şart isteme hakkına sahip olacağı belirtildiğinden davacının cezai şart bedelinin talep edebileceği, sözleşme bedelinin 62.500,00 TL lik kısmı için davalı temerrüde düştüğünden cezai şart bedelinin 6.250,00.-TL. olduğuna
karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dava yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİ ile,
Takibin 4.886,24.-TL asıl alacak, 31,46.-TL işlemiş akdi ve temerrüt faiz alacağı olmak üzere toplam 4.917,70.-TL üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 23.50 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
Fazlaya ilişkin asıl alacak ve işlemiş faiz isteminin reddine,
Asıl alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı verilmesine yer olmadığına,
a-Ana dava yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 335,92.-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 317,37.-TL harcın mahsubu ile fazladan yatırıldığı anlaşılan 18,55TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
b-Davacı tarafından yatırılan 317,37.-TL peşin harç, 27,70.-TL başvuru harcı, olmak üzere toplam 345,07.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 817,60.-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 146,72.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
*Bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
d-Ana dava yönünden davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
e-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
2-Birleşen mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası yönünden davanın KABULU ile;
6.250,00.-TL cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren yıllık % 23.50 ve değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
a-Birleşen dava yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 426,93.-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 106,74.-TL harcın mahsubu ile bakiye 320,19.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b-Birleşen dava yönünden davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu tebligat, ücreti ile dava açılış harç toplamından ibaret toplam 184,64.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
c-Birleşen dava yönünden davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/03/2019
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
,(e-imzalı)