T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/485 Esas
KARAR NO: 2018/783
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/05/2015
KARAR TARİHİ: 04/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali iken ıslah ile alacak davasına dönüşen (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nin yersiz, mesnetsiz ve kanuna aykırı surette itiraz ederek takibin durdurmuş olduğunu, ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasıyla ilgili olarak yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, takibi uzatmak amacıyla kötü niyetli olarak itiraz eden davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini, davalı idare ile müvekkili arasında akdedilen .../... ihale kayıt nolu ...Grup nolu ve .../.../... tarihli ... ili, ..., ... ve ... ilçeleri arıza bakım onarım işine ait Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesi 9. Ve 9.2. Maddesine istinaden sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Özel Şartname 4. Madde yüklenicinin yapacağı işler Başlıklı Maddenin alt bendi 4.1.7. Kapasite artırımı maddesine istinaden fazla yaptırılan ama bedeli ödenmeyen ve eksik ödenen işlerin bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacağın zaman aşımına uğradığını, zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın kendilerine fazladan yaptırıldığını ve bedelinin ödenmediğini iddia ettiği iş bizatihi sözleşmede öngörülmüş ve iş tanımında belirtilmiş olduğunu, yani davacı tarafından yapmış olduğu da sözleşme kapsamına girmeyen ve dolayısıyla ek bedel hakkı doğuran herhangi bir iş söz konusu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, takibin haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; taraflar arasında imzalanan arıza bakım onarım, hizmet alım sözleşmesi ve sözleşmesinin ayrılmaz parçası olan özel şartnameye göre sözleşme haricinde yaptırılan fazla iş bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
... İcra dairesinin .../... sayılı dosyasının incelenmesinde, .../.../... tarihli .../... ihale kayıt no.lu ... İli ... İlçesi arıza bakım onarım sözleşmesi gereği, kapasite artırımı ve idarenin yapması gereken işlerden mütevellit ödenmeyen istihkak alacakları ve bu alacaklara işletilen %18KDV alacağı olan 1.000,00.-TL toplam alacağın yıllık (10,5) oranında reeskont -avans faizi ile birlikte tahsili için icra takibine girişildiği, davalı borçlunun .../.../... tarihli itirazları ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
İncelenen icra dosyasına konu sözleşme ve işin yapıldığı yerler ile davaya konu sözleşme ve işin yapıldığı yerlerin farklı olduğu yargılama sırasında görülmüş olup davacı vekilinin ...havale tarihli ıslah dilekçesi ile yaklaşık 10 adet icra dosyasının evraklarının birbirine karıştığı için dava dilekçesi ile icra dosyasının uyuşmadığını belirterek eldeki dava konusunu itirazın iptalinden alacak davasına dönüştürdüğü ve talebini 50.000,00TL'ye yükselttiği anlaşılmıştır.
Davacı ile ...arasında .../.../... tarihli Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davalı ...Ş. 'ye husumet düşüp düşmediği, davanın hak düşürücü ve zaman aşımı süresinde açılıp açılmadığı, davalı şirketin ... tarihli sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olan özel şartnameye aykırı şekilde davacıya fazladan iş yaptırıp yaptırmadığı, varsa fazladan yaptırılan işlerin bedelinin ne olduğu, dava tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı hususlarındadır.
Davanın sözleşmeye dayandığı ve BK 146. Maddesi uyarınca 10 yıllık zaman aşımına tabi olup zaman aşımı süresinin olmadığı nazara alınarak, davalı tarafın zaman aşımı ve hak düşürücü süreye ilişkin itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Dosya içerisine; hizmet alım sözleşmesi ve sözleşmeye ilişkin belgeler ile ... İcra dairesinin .../... sayılı dosyası celp edilmiş , bilirkişi raporları aldırılmıştır.
Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak Elektrik Piyasası Sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile rapor aldırılması istenilmiş, bilirkişiler Elektrik Mühendisi ..., hesap uzmanı ... ve Mali Müşavir ...tarafından hazırlanan .../.../... tarihli raporda sonuç olarak, taraflar arasındaki söleşmenin 4.1.7 Kapasite artırımı ve "30. Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi"başlıklı madde hükümleri gereğince, davacı yüklenicinin işletme bazında aylık en fazla 15 direk veya muadili şebeke yapabileceği sınırladırılmış olduğundan, davacının ... işletmelerinde 2-3-4-6-11-12-14-16-17-19-23 no.lu hakediş dönemlerinde kapasite artırımına sebep olan ilave iş yaptığı,
2-3-4-ve 6 no.lu hakedişler hariç olmak üzere, diğer hakediş dönemlerinde aylık teklif tutarında belirlenen porsonel sayısından fazla personel çalıştırdığı ve kontrol teşkilatı tarafından bu personelin devam çizelgesinin onaylandığı,
Fazla çalışan personelin çalıştığı gün sayılı ile orantılı olarak, teklif birim fiyatının davacı yükleniciye ödenmesi gerektiği,
Bu kapsamda yapılan hesaplama ile davacı yüklenicinin asıl alacağının fiyat farkı dahil 11.783,69.-TL, KDV sinin 2.121,06.-TL ve toplamının 13.904,75.-TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış, .../.../... havale tarihli ek raporda sonuç olarak; taraflar arasındaki söleşmenin 4.1.7 Kapasite artırımı ve "30. Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi"başlıklı madde hükümleri gereğince, davacı yüklenicinin işletme bazında aylık en fazla 15 direk veya muadili şebeke yapabileceği sınırladırılmış olduğundan, davacının ... işletmelerinde 2-3-4-6-11-12-14-16-17-19-23 no.lu hakediş dönemlerinde kapasite artırımına sebep olan ilave iş yaptığı,
2-3-4-ve 6 no.lu hakedişler hariç olmak üzere, diğer hakediş dönemlerinde aylık teklif tutarında belirlenen porsonel sayısından fazla personel çalıştırdığı ve kontrol teşkilatı tarafından bu personelin devam çizelgesinin onaylandığı,
Fazla çalışan personelin çalıştığı gün sayılı ile orantılı olarak, teklif birim fiyatının davacı yükleniciye ödenmesi gerektiği,
Bu kapsamda yapılan hesaplama ile davacı yüklenicinin asıl alacağının fiyat farkı dahil 11.783,69.-TL, KDV sinin 2.121,06.-TL ve toplamının 13.904,75.-TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ile talimatla aldırılan bilirkişilerin ek ve kök raporları, taraflar arasındaki sözleşme ve özel şartnameler birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı kurum ile davacı arasında .../... ihale kayıt numaralı ...no.' lu .../.../... tarihli, 24 ay süreyle ... İli ..., ... ve ... İlçeleri ile ... İlçesi ... Kasabası elektrik arıza onarım bakım hizmet alım işinin 42 personel, 5 adet 4x4 pikap, 1 adet hidrolik platformlu araç, 1 adet kovalı vinçli araçla 24 ay süreli işletilmesi işine ait AG-OG Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Onarım ve Bakım İşleri İçin Teklif Birim Fiyatlı Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığı,
Sözleşmenin 5. maddesinde sözleşme konusu işin tanımlandığı, 6. maddesinde sözleşmenin türü ve bedelinin açıklandığı, 30. maddesinde ise sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesinin belirtildiği, bu maddeye göre idarenin sözleşme konusu işi fiyat farkları hariç sözleşme bedelinin %30'u oranında arttırabileceği, iş artışı, eleman veya araç çalıştırma esasına dayalı yapılan hizmet alımı işlerinde, eleman sayısı artışı, araç sayısı artışı, ilave süre şeklinde münferiden veya birlikte uygulanabileceği hükümlerinin yer aldığı,
iş bu sözleşmeye bağlı ve ayrılmaz eki niteliğinde sayılan özel şartnamenin 4. Maddesinde yüklenicinin yapacağı işlerin sayıldığı, 4.1.7.maddesinde de kapasite arttırımı'nın da yapılacak işler arasında sayılmakla birlikte, kapasite arttırımı hususunun maddeye göre; "kapasite arttırımlarının öncelikli olarak idare tarafından yapılacağı ancak yeni AG abonelerin enerji ihtiyacını teminen küçük çaplı şebeke (en fazla 5 direk veya muadili hat) ilavelerinin yükleniciye yaptırılacağı ancak işletme bazında aylık en fazla 15 direk veya muadili şebeke yaptırılabileceği, kapasite arttırımlarının idare tarafından yükleniciye bildirileceği" şeklinde izah edildiği,
davacı yüklenicinin sözleşme kapsamda .../.../... tarihinde işe başladığı, sözleşme kapsamındaki işlerle birlikte zaman zaman mevcut hat aralarına direk dikildiği, hurda direklerin demontaj edildiği ve yeni abone bağlantıları için ilave direkler dikildiği hususlarını gösterir 24 adet hak ediş düzenlenerek idareye teslim edildiği anlaşılmıştır.
İdareden getirtilen hak ediş tutanakları ve bunlar üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri neticesinde, davacı yüklenicinin, bilirkişi raporunda tablo halinde gösterilen şekilde kimi işletme bazında aylık 15'den fazla direk diktiği görülmüştür.
Gelinen noktada taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı yüklenici tarafça dikildiği sabit olan bu direklerin sözleşme kapsamında yapılacak işlerden olup olmadığı, ilave iş niteliğinde olup olmadığı, ilave iş olarak kabul edilirse ilave iş bedelinin nasıl hesaplanacağı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere sözleşmenin 5. Maddesinde sözleşmenin konusu belirtilmiş, Sözleşmenin eki olan özel şartnamenin 4. Maddesinde ise davalı yüklenicinin yapacağı işler yazılmıştır. Özel şartnamenin 4.1.7. Maddesine göre işletme bazında aylık en fazla 15 direk dikilmesi işinin davacının yüklendiği iş kapsamında kaldığından, bunun üzerinde dikilen ve davalı idarece kabulü yapılan direklerin ilave iş kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
İlave iş yapıldığı kabul edildikten sonra bu ilave iş kapsamında kabul edilebilecek direkler nedeniyle ödenmesi gereken miktarın ise sözleşmenin yukarıda anılan 30. maddesi uyarınca belirlenmesi gerekeceği, bu madde hükmü dikkate alındığında da taraflar arasındaki sözleşmenin eleman veya araç çalıştırma esasına dayalı olarak birim fiyat üzerinden hizmet alımı şeklinde yapıldığı,
bu kapsamda davacının ilave işler nedeniyle ek ücrete hak kazanıp kazanmadığının tespit edilmesi için ilgili dönemlerde çalıştırdığı adam yada araç sayısında artış olup olmadığına bakılması gerekeceği,
Davalı kurumun kontrol teşkilatı tarafından onaylanan aylık personel devam çizelgesinin bilirkişi heyeti tarafından değerlendirildiği, buna göre;
2,3,4 ve 6 nolu hak edişlerde sözleşme dışında fazla eleman veya araç çalıştırılması söz konusu olmadığı,
11,12,14 nolu hak edişlerde eleman sayısında bir adet artışın olduğu ve bu elemanın 1 ay süreyle çalıştırıldığı,
16 nolu hak edişte eleman sayısında bir adet artışın olduğu ve bu elemanın da 12 gün süreyle çalıştırıldığı,
17 nolu hak edişte bir adet eleman artışı olduğu ve bu elemanın da bir aylık süreyle çalıştırıldığı,
19-23 nolu hak edişlerde bir adet eleman artışı olduğu ve bu personelin de bir aylık süreyle çalıştırıldığı,
fazladan çalıştırılan personellerin ve çalışma sürelerinin davalı kurumun kontrol teşkilatı tarafından onaylandığı, fazladan çalıştırılan bir araç bilgisinin bulunmadığı,
Sözleşmeye esas olmak üzere davalı kuruma verilen fiyat teklif mektubundaki miktarlar ve birim fiyatlar dikkate alındığında fazladan çalıştırılan personellerin çalıştıkları süre uyarınca kdv dahil toplam 13.904,75.-TL davacının sözleşme kapsamı dışında ek iş bedeli alacağının oluştuğu,
bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın teklif verilen birim fiyatlar ve sözleşme ile şartnamelere uygun olarak denetime elverişli olarak hesaplandığı,
her ne kadar davalı vekilince hak ediş ödemeleri itirazi kayıt olmaksızın alındığından ek iş bedellerinin istenemeyeceği, bunun sözleşmede düzenlendiği ileri sürülmüş ise de, sözleşme ve eki şartnamelerde bulunduğu iddia edilen herhangi bir düzenlemeye rastlanılmadığı, davalının da bu savunmalarını ispat edemediği, talebin zaman aşımına uğramadığı ve davalının tespit edilen bu bedellerden sorumlu olduğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın ıslah edilmiş hali ile KISMEN KABULÜ ile;
13.904,75.-TL' nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
2-Alınması gerekli 949,83-TL nispi karar ve ilam harcının, peşin alınan 27,70.-TL ve ıslah ile alınan 837,00.-TL harç toplamının mahsubu ile eksik 85,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 27,70.-TL başvurma harcı, 27,70.-TL peşin harç ve 837,00.-TL ıslah harcı toplamı olan 892,40,-TL' nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 1.286,8.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 357,85.-TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca hesaplanan 2.180,00.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan hesaplanan 4.320,48.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/12/2018
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı