T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/498
KARAR NO: 2018/300
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 14/05/2015
KARAR TARİHİ: 11/04/2018
KARAR TÜRÜ: KABUL
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı idare ile müvekkili arasında .../... İhale kayıt no'lu ... nolu ve ... tarihli ... ili ... ve ... İlçeleri arıza bakım onarım işine ait, Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkili şirket tarafından davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada; AG,YG (OG) tesislerinin arıza bakım onarım işlerinin tamamının yapımı yönünde anlaşmaya varıldığını, yüklenici tarafından bu hizmetlerin yerine getirilmesi karşılığı olarak da davalı idarenin bedel ödemesi hususunda anlaşmaya varıldığını, sözleşmenin 9 ve 9.2 maddesinde, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Birim Fiyat Tarifleri, Birim Fiyat Cetveli, Özel teknik Şartname varsa açıklamalar ile hizmet işleri genel şartnamesi bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak nitelendirildiğini, sözleşmenin imzalanması ile taraflar arasındaki ihtilafların halli meselesi 10 yıllık zaman aşımına tabi olup adli yargının görev sahasına girdiğini, yetki konusunda ise davanın, ihale makamının ve davalının bulunduğu hizmetin ifa edildiği ve yetki sözleşmesiyle kararlaştırdığı yerde İkame edildiğini, bahsedilen sözleşmenin ayrılmaz eki olduğunu belirttikleri, Arıza Onarım Bakım işi tip sözleşme ile ilgili özel şartnamenin 1. Maddesinde yapılacak işin açıklamasının düzenlendiğini ve düzenlemede; " İdare'ye bağlı işletme/İşletmelerinin görev gölgesi başlıklı 3. Maddede tanımlanmış görev bölgesi içerisindeki idarenin sorumluluğundaki AG ve YG (OG) elektrik dağıtım tesislerinin arıza onarımı, periyodik bakımı, montajı, demontajı, güzergâh değişikliği, karakteristiğinin değiştirilmesi, şebekelerin ıslahı amacıyla kapasite artırımlarının yapılması işleri ile bu işlerle ilgili montaj, demontaj ve demontajdan montaj işlerinin işçilik ve nakliye giderlerinin yükleniciye ait olmak üzer bu şartnamenin, sözleşme ve eklerinin esaslar doğrultusunda yaptırılması şeklinde olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın haksız, yersiz ve hukuki mesnetten yoksun iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, zira iddia edildiği gibi sözleşmeye aykırı olacak şekilde davacı tarafa fazladan yaptırılan ve bedeli ödenmeyen herhangi bir iş olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın iddia ettiği anlamda bir alacağın doğduğu kabul edilse dahi söz konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davacı tarafın taleplerine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını ve davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan ve davacı tarafın da bahsettiği Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Onarım Ve Bakım İşleri İçin Teklif Birim Fiyatlı Hizmet Alım Sözleşmesinin İş Tanımı başlıklı 5. Maddesinde yapılacak işin tanımlandığını, sözleşme maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere davacı tarafın bedelinin ödenmediğini iddia ettiği kapasite artırımının zaten işin tanımına dâhil olduğunu, yani sözleşmede yüklenicinin yapacağı işler belirtilirken zaten kapasite artırımı da sayılmış olup davacının sözleşmeye konu bölgede kapasite artırımı yaptığı gerekçesiyle müvekkili şirketten herhangi bir ek bedel talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, ayrıca AG-YG Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Onarım ve Bakım İşleri Özel Şartnamesinin 4.maddesinde yüklenicinin yapacağı işlerin belirtildiğini, özel şartnamenin yukarıda belirtilen 4.maddesinden de anlaşılacağı üzere idare tarafından bir sınırlama getirilmediği sürece yüklenici sözleşme ve eklerinde belirlenmiş tüm işleri yapmakla mükellef olduğunu, dolayısıyla somut olayda yüklenicinin görevi herhangi bir sınırlama olmaksızın sözleşme ve eklerinde belirtilen tüm işlerin yapılması gerektiğini, gerek iş tanımında gerekse yüklenicinin yapacağı işler bölümünde açıkça belirtilen bu husus sebebiyle davacı yüklenicinin yapılan iş için müvekkil şirketten ayrıca bir bedel talep etmesi mümkün olmadığını, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının taraflar arasında düzenlenen hakedişlere herhangi bir ihtirazi koymadığını, dolayısıyla da hakedişleri kabul ettiğini, tacir statüsünde olan ve basiretli tacirler hakkındaki hükümlere tabi olan davacının üstelik sözleşmeye ilişkin hakkedişleri de imzaladıktan sonra işin bedelinin ödenmediğini ya da az ödendiğini iddia etmesinin mümkün olmadığını belirterek sonuç olarak haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava: itirazın iptali davası olarak açılmış ancak yargılama sırasında sunulan ıslah dilekçesi kapsamında alacak davasına dönüştürülmüştür.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde: davacı alacaklı tarafça, borçlu davalı aleyhinde 1.000,00-TL diğer ve 1.000,00.-TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyamız Hukukçu bilirkişi ... ... ve Elektrik Mühendisi bilirkişi ...'e tevdi edilerek rapor aldırılmış bilirkişiler ... havale tarihli raporunda: davacı ...Şti. ile davalı ... A.Ş. arasında imzalanan ... ihale No' lu, ... No' lu, ... tarihli ve 3.681.600,00-TL. ihale bedelli ... ili, ... ve ... ilçeleri arıza bakım onarım işine ait Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesinin 9 ve 9.2 maddesi gereği sözleşmenin ayrılmaz eki Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Bakım Onarım işleri Sözleşmesinin 4.1.7 maddesi ve 6.1. maddesine istinaden davalının sorumluluğunda olan ve davalının yapması gereken fakat davacıya yaptırılmış olan iş ve işlemlerin değerlendirilmesi ve malzeme mutabakat listelerinin incelenmesiyle davalı ... A.Ş.'nin yapması gereken işleri davacı ... Şti.'ye Nisan ... ile Temmuz ... dönemleri arasında yaptırmış olduğu, yürürlükteki TEBAŞ birim fiyat tariflerine göre yapılan hesaplama sonucu ..., ..., ... yılında ... ve ... İlçelerinde 775.179,62.-TL + 1.580.027,61.-TL + 476.879,32.-TL = 2.832.086,55.-TL tutarlı işin fazladan ve sözleşme dışı olarak davacıya yaptırılmış olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Davalı vekilince rapora itiraz edilmiş olması nedeniyle dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor aldırılmış, bilirkişiler 05/09/2016 havale tarihli ek raporlarında: davacı ... Şti. ile Davalı ...A.Ş. arasında imzalanan ... ihale No' lu, ...No" lu, ... tarihli ve 3.681.600,00-TL. İhale bedelli ... ili, ... ve ... ilçeleri Arıza Bakım Onarım işine ait Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesinin ayrılmaz eki Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Arıza Bakım Onarım işleri Sözleşmesinin 4.1.7 maddesi ve 6.1. maddesine istinaden davalının sorumluluğunda olan ve davalının yapması gereken fakat davacıya yaptırılmış alan iş ve işlemlerin değerlendirilerek Malzeme Mutabakat üstelerinin incelenmesiyle, davalı ...Ş.'nin yapması gereken işleri davacı ...Şti.'ye Nisan ... ile Temmuz ... dönemleri arasında yaptırmış olduğu, yürürlükteki TEDAŞ Birim Fiyat tariflerine göre yapılan hesaplama sonucu : ... yılı, ... yılı, ... yıllarında ... İli ... ve ... İlçelerinde 775.179,62.-TL + 1.580.027,61.-TL + 476.879,32.-TL = 2.832.086,55.-TL % 18 (KDV) = 509.775,57.-TL olmak üzere toplam = 3.341.862,12.-TL tutarlı işin fazladan ve sözleşme dışı olarak davacıya yaptırılmış olduğu hususunda rapor tanzim etmişlerdir.
Mahkememiz dosyasında ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak elektrik mühendisi ... ..., EPDK Grup Başkanı-Mimar ... ... ve Hukukçu bilirkişi ... ...'e dosya tevdi edilerek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti ... tarihli raporlarında: taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eki dokümanlar çerçevesinde kapasite artırımlarının idare sorumluluğunda olmakla birlikte, yeni abone taleplerinin karşılanması bakımından 5 direk ve aylık işletme bazında 15 direğe kadar tesis yapımının sözleşme dahilinde olduğu, davacının yaptığı 5 direk üzeri ve aylık işletme bazında 16 direk ve üzeri yeni abone talepleri ile ilgili kapasite artırım işlerinin Sözleşme dışı ilave iş niteliğinde olduğu ve varsa bu işlere ait bedellerin sözleşme kapsamında düzenlenen hak edişlerde yer almamasına bağlı olarak rayiç fiyatlarla davacıya davalı tarafından ödenmesinin gerekeceği, davacının talebine konu, güç artırımları, göç trafolarının servise alınıp çıkarılması, güç trafolarının montaj ve demontaj edilmesi ve buna ilişkin diğer işler sözleşme kapsamında bulunmadığı, şayet bu yönde yüklenici tarafından iş yapılmış ise hak edişlerde yer almayan bu işe ait bedelin sözleşme dışı olmasına bağlı olarak rayiç fiyatlarla davacıya davalı tarafından ödenmesi gerektiği, dosyada özel şartnamenin 4.1.7. maddesi hükmüne göre kapasite artırımları ile ilgili iş emri ve aylık iş raporları bulunmaması nedeniyle bu aşamada bir hesaplama yapılamadığı, yine güç trafolarının servise alınıp çıkarılması, güç trafolarının montaj ve demontaj edilmesi ve buna ilişkin diğer işlerle ilgili davacı tarafından iş yapıldığına dair bir belge ve doküman bulunmadığından bu yönde de bir hesaplama yapılamadığı, dosyada mevcut bilirkişi raporuna, davacı tarafından gerçekleştirilen kapasite artırım işlerinin özel şartname hükümleri ve sözleşme kapsamındaki diğer işlerin nitelikleri dikkate alınmadan aylık malzeme mutabakatı çerçevesinde belirlenmiş olması ve rayiç fiyatlar kullanılmadan hesaplama yapılmış olması nedenleriyle iştirak edilmediği ve hesaplamaların hatalı olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Davalı vekilinin rapora itiraz etmesi üzerine dosya yeniden 2. Ek rapor aldırılmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmış, birikişiler .../.../... havale tarihli raporda: dava konusu iş ile ilgili olarak açıklanan nedenlerle, yükleniciye sözleşme dışı fazla İş yaptırılmış olduğu, kapasite artışının oluştuğu, davacı Tarafın, ... Müdürlüğü ... İhale kayıt no'Iu ... nolu ve ... tarihli ... ili ... ve ... ilçeleri arıza bakım onarım İşi Kapsamında Nisan ...-Temmuz ... Döneminden kaynaklı Yapılan işlerin ..., ... ve ... yıllarını kapsadığı, yapılan iş miktarının belirlenmesinde ortalama %10 iskonto oranındaki TEDAŞ birim fiyattan baz alınarak, piyasa rayiç değerinin 2.832.086,55 TL - 283.208,66TL = 2548.877,90.-TL olduğu, davacı tarafın 2.832.086,55 TL - 283.208,66 TL = 2.548.877,90.-TL toplam kapasite artışından kaynaklı iş ve 458.798,0Z- TL KDV olmak üzere toplam 3.007.675,92 TL alacaklı olduğu hususunda rapor tanzim etmiştir.
Yine davalı vekilinin rapora itiraz etmesi üzerine dosya yeniden 3. Ek rapor aldırılmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmış, bilirkişiler .../..../... havale tarihli raporda: dava konusu iş ile ilgili olarak dosyaya sunulan olduğumuz kök rapor ile 1. Ek ve 2. ek rapordaki görüşlerin doğruluğunun ... tarihli ... bilirkişi heyet raporunca da teyiden doğrulandığı, dava konusu iş ile ilgili olarak yukarıda açıklanan nedenlerle, yükleniciye sözleşme dışı fazla iş yaptırılmış olduğu, kapasite artışının oluştuğu, davacı tarafın, Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin, ...Müdürlüğü ... İhale kayıt no'Iu ... nolu ve ... tarihli ... ili ... ve ... ilçeleri arıza bakım onarım işi kapsamında Nisan ... - Temmuz ... Döneminden kaynaklı yapılan işlerin ..., ... ve ... yıllarını kapsadığı, yapılan iş miktarının belirlenmesinde ortalama yüzde on iskonto oranındaki TEDAŞ birim fiyatları baz alınarak, piyasa rayiç değerinin 2.832.086,55.-TL - 283.208,66 TL = 2.548.877,90.-TL olduğu, davacı tarafın 2.832.086,55 TL - 283.208,66.-TL = 2.548.877,90.-TL toplam kapasite artışından kaynaklı iş ve 458.798,02.- TL KDV olmak üzere toplam 3.007.675,92.-TL alacaklı olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
Davacı vekilinin celse arasında ... havale tarihli ıslah dilekçesi sunduğu dilekçesinde dava değerini 1.000,00.-TL'den 49.000,00.-TL olarak (50.000,00.-TL) artırdığı, ıslah harcını yatırıp makbuzunu dosyaya sunduğu ve ıslah dilekçesinin de davalı vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: Mahkememizce yapılan yargılama toplanan deliller, taraflar arasında imzalanan sözleşme, davalı idare kayıtları, davacı tarafından yapılan işlere ilişkin iş emirleri, onaylar, hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi heyet raporu ve ek rapor birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşme gereğince kapasite artırımlarının davalı idarenin sorumluluğu altında olduğu ve sözleşme dışında yüklenici davacı tarafça fazladan yapılan işler nedeni ile kapasite artışı meydana geldiği yargılama sırasında alınan .../.../... tarihli bilirkişi heyeti raporunda kapasite artışından kaynaklı iş bedelinin %18 KDV ile birlikte 3.007.675,92 TL olduğu anlaşılmakla gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda davanın taleple bağlı kalınarak 50.000,00 TL üzerinden kabulü ile davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar vermek gerekmiş, kabul edilen alacağa daha önce davalının usulüne uygun olarak temerrüte düşürülmemiş olması nedeni ile alacağın dava tarihinden itibaren tarafların tacir olması nedeni ile talep doğrultusunda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
50.000,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacının fazlaya ilişkin hakkının saklı tutulmasına,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 3.415,50.-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 27,70.-TL ile ıslah harcı 837,00 harcın mahsubu ile bakiye 2.550,80.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti ile dava açılış harç toplamından ibaret toplam 7.846,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
*Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.850,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 11/04/2018
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)