T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/511
KARAR NO: 2023/183
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/05/2015
KARAR TARİHİ: 27/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ...'da faaliyet gösteren ... olduğunu, ...'da ... acentesi olarak faaliyet gösteren davalı ile davacı arasında ... yılı ... sezonu için davacının ülkemize göndereceği turistlere, ... ve ... hizmeti verilmesi konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşmenin ... Maddesi ile sözleşme süresinin ... - ... tarihleri olarak kararlaştırıldığını, yine sözleşmenin ... Sayfasında davacının ileride yaptıracağı konaklama ve rezervasyonlardan mahsup edilmek üzere davalıya toplam tutarı ...-USD olan ödemelerin yapıldığını, sözleşmenin son sayfasının ... Maddesinde davacının fazla ödeme yapması halinde kalan tutarın ... tarihinde davalı tarafça iade edileceğinin kabul edildiğini, davacının sözleşmeye uygun olarak ödemelerini yaptığını, ... tarihinde bir araya gelerek ... Sözleşmesi başlıklı mutabakat ile ... yılı nevroz sezonunda ... otelleri için davalıya ...-USD fazla ödeme yapıldığı konusunda anlaştıklarını, ... sezonu için bir anlaşma yapılacağı ve bu tutar kadar bir çek verileceğinin taahhüt edildiğini, bu çekin ... tarihine kadar verileceğinin kararlaştırıldığını, ancak bu tarihe kadar davalının bir anlaşma yapıp çeki vermediğini, davalıya yapılan fazla ödemeyi ... tarihine kadar iade etmemesi üzerine davalıya Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek ...-USD avansın iade edilmesinin talep edildiğini ancak sonuç alınmadığını, davalı aleyhine Antalya ... İcra müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası ile ...-USD'nin tahsili için icra takibine girişildiğini, ödeme emrine davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itiraz dilekçesinde sözleşmeyi ve sözleşmedeki imzayı kabul ettiğini, davalıya yapılan toplam ...-USD'yi de teyit ettiğini, sözleşmede ... uygulaması olduğunu, garantili otellere yolcuların gelmemesi ve rezervasyonların iptal edilmesi halinde davacının davalıya ...-USD cezai şart ödemeyi yükümlendiğini, davacının bir miktar turist getirdiğini ancak diğer rezervasyonların iptal edildiğini, bu nedenle davacının gönderdiği cezai şart tutarında mahsubu sonucu davacıdan ...-USD cezai şart alacağının bulunduğunu, borcun olmadığının ileri sürüldüğünü, davalının borca itirazında anlaşmadaki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını belirterek bu belgedeki imzayı inkar ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin ... maddesi ile garantili otellerin misafir gelmemesi durumunda veya iptal edilmesi durumunda ... uygulanacağının hüküm altına alındığını, bu hükme göre davalının ... talebinde bulunabilmesi için davacının göndereceği turistler için bir otel ile garantili oda kontenjan sözleşmesi yaptığını ve bu otele davacının misafir getirmediği ve otel tarafından da ... faturası düzenlenerek davalının bu bedeli ödeyerek zarara uğradığını kanıtlaması gerektiğini, böyle bir durumun söz konusu olmadığını, yolcu gelmemesi ve iptal durumunda ...-USD ödeneceğine ilişkin bir cezai şart olmadığını ve bunu kabul etmediklerini, sözleşmede transfer bedeli ...-USD ve konaklama toplamının ...-USD olmak üzere toplam bedelin ...-USD olduğunu, sözleşmenin şirket yetkilisi ... tarafından imzalandığı ve şirke kaşesi ile kaşelendiğini beyan ederek, davalı borçlunun Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında Nevruz sezonu (...-...) için davacının Türkiye ye göndereceği turistlere ... ve ... hizmeti verilmesi konusunda sözleşme yapıldığını, bu sözleşmede davacının belli turisti Türkiye'ye gönderme garantisi verildiğini, toplamda davacı şirketin ...-USD'yi davalıya ödemeyi garanti ettiğini, sözleşmede ... uygulaması olduğunu, yani otellere yolcu gelmemesi veya iptal etmeleri durumunda davacının yükümlendiği ...-USD'yi eksiksiz olarak cezai şart olarak davalıya ödemeyi yükümlendiğini, davacının bir miktar turisti ülkemize gönderdiğini, ancak daha sonrasında rezervasyonlarda iptallerin olduğunu, buna göre sözleşmede belirtilen ...'a göre davacının bugüne kadar ...-USD ödediği ve alacaklı olduğunu iddia eden davacının davalıya ...-USD cezai şart borcunun olduğunu, herhangi bir alacağının olmadığını, bu alacakla ilgili Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki ilamsız takibin derdest olduğunu, davacı şirketin bu ...'a istinaden kısmi ödeme olarak ...-USD ... faturası kestiğini, faturanın dilekçe ekinde sunulduğunu, ayrıca ... tarihli ihtarnamede davalının davacıya ...-USD borçlu olduğunu kabul ettiğinin iddia edildiği “...” başlıklı mutabakat sözleşmesi altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığını, davalının davacıdan ...-USD alacağının bulunduğunu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; davacı vekili tarafından sözleşme, ödeme/alım belgesi, tahsilat makbuzu, ihtarname fotokopileri sunulmuş, davalı vekili tarafından sözleşme asılları ile çek aslı sunulmuş, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, davacı şirket yetkilisinin duruşmada isticvaben beyanları alınmış, İstanbul Adli Tıp Kurumundan ve bilirkişilerden ayrı ayrı raporlar aldırılmıştır.
Dava: Sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında ... ve ... hizmeti verilmesine dair sözleşme ilişkisinin varlığı bu sözleşme kapsamında davacı tarafça davalıya ...-USD avans ödemesi yapıldığı ihtilafsızdır.
Sözleşmede ... uygulamasının olup olmadığı, davalı tarafın cezai şart alacağına hak kazanıp kazanmadığı, ... tarihli mutabakat sözleşmesinin varlığı ve icra takip tarihi itibariyle alacak borç durumu ihtilaflıdır.
İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesinin ... tarihli raporunda ve ATK Genişletilmiş Uzmanlar Heyetinin ... tarihli raporunda; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu belgelerde ...'a atfen atılı imzalar ile ...'ın mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğinin mütalaa edildiği anlaşılmıştır.
İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi vasıtasıyla aldırılan Bilirkişiker ..., ... ve ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporda; oluşturuş biçimlerindeki farklılıklardan ötürü dava konusu imzaların kuvvetle ihtimal ... eli ürünü olmadığı yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
SMMM Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak; ... uygulamasının mahkemece kabul edilmesi halinde davalının davacıdan olan asıl alacak tutarının ...-USD olduğu, davalının davacıdan olan ...-USD alacağının dava tarihi itibariyle TL karşılığının ... TL olarak belirlendiği, ... uygulamasının mahkemece kabul edilmemesi halinde davacının davalıdan olan takip konusu edilen dosya kapsamındaki asıl alacak tutarının ...-USD olduğu, bu tutarın dava tarihi itibariyle TL karşılığının ...-TL olarak belirlendiği yönünde görüş ve kanaatte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak; davacı ... faaliyet gösteren ... ... ile ...'da ... arasında ... Yılı ... döneminde çalışılacak olan Otellerin hangileri olduğu, bu otellerin fiyatları, rezerve edilecek olan oda sayısı ve genel çalışma koşullarını gösteren Sözleşmeler imzalandığını, Taraflarca dosyaya ... farklı sözleşme sunulduğunu, dosyaya sunulan sözleşmelere göre ... yılı nevruz döneminde çalışılması planlanan oteller her iki sözleşmede de aynı olup, otellerden alınan gerek kontenjan oda sayısı gerekse garantili kontenjan oda sayıları farklıdır. Tarafların yapmış oldukları sözleşmeler incelendiğinde, garanti sözleşmenin sadece ... ile yapıldığının görüldüğü, ancak davacı vekilinin ... oteli için de garantili sözleşme olduğu kabul ve beyanı bulunduğu, davalı ...'in gerek garantili sözleşme yapılan ..., ..., otelleri ile, gerekse ...-... olarak çalışılan ..., ... otellerine ve kontenjan sözleşmesi imzalanan ...'e ... yılı ... dönemindeki çalışmaları nedeniyle herhangi bir ... bedeli ödemediği, ... otellerinde ... dönemini içeren ... ile ... (dahil) toplam ... gün için ... + ... = ... geceleme yapacağını bunun parasal karşılığı, ...,- USD + ...,- USD = ...- USD'lik anlaşmanın garantili olarak tanzim edildiğini, Sözleşmenin ... maddesine göre davalı ... acentesinin boş kalan odalar için davacı ... ... faturası tanzim edebilmesinin mümkün olduğu; dosya içerisinde ... ile ... otelleri gelen yazı gereği, davalı ...'e ... bedeli olarak ... tarihinde ...,- USD ve ... USD olmak üzere ... adet faturanın tanzim edildiği, ancak davalının faturaları ödemeyi kabul etmemesi nedeniyle tahsilat yapılamadığı ve faturaların iptal edildiği, davalının taraflar arasında imzalanan garantili oda sözleşmesi gereği ... ile ... otellerine ödeme yapmadığı dikkate alınarak davalının davacıdan sözkonusu otellere ilişkin alacağının bulunup bulunmadığı hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu, Mahkemece, davalının söz konusu oteller yönünden davacıdan alacak talep hakkının bulunduğu kanaatine varılması halinde; ... ile ... otellerinin davalıdan talep ettiği ve daha sonra iptal ettiği ... fatura bedel toplamı ... USD'nin takdiri Mahkemeye ait olmak üzere esas alınabileceği ve bu tutarın davacı alacağından mahsup edilebileceği, bu durumda davacının talep ettiği alacak miktarının ... usd - ... USD = ... USD olabileceği, ... ile ... arasında yapılan garantili anlaşmaya istinaden, davalıya ... tarafından ... USD tutarında ... faturası tanzim edildiği ve davalı ... bunu ödediği, davacı ile davalı arasında ... ile ilgili herhangi bir garanti sözleşmesi bulunmamakla birlikte Sayın Mahkemenin davalı ... tarafından ödenen ... USD tutarındaki ... bedelinin davacıdan istenebileceği kanaatinde olması halinde bu tutarın davacının alacağından mahsubu sonucu ... USD - ... USD = ... USD olacağı, Mahkemece tarafları kendi aralarında imzalanmış olan sözleşme hükümlerinin bağlayacağı kanaatine varılması halinde; garantili oda sözleşmesi kapsamında bulunmayan ...'e davalı tarafından ödenen tutarın davacı alacağından mahsup edilemeyeceği, ... tarihli Adli Tıp Kurumu raporuna göre, ... tarihli Uzman Görüşü ile Adli Tıp Kurumu raporu arasındaki çelişkinin giderilmesinin istendiği, buna göre inceleme konusu olan ... tarih ve ... USD bedelli Mutabakatname ile ... USD bedelli sözleşmedeki imzaların ... “ın mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğinin tespit edildiği yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
Davacı ile davalı arasında ... yılı Nevruz sezonu için davacının ülkemize göndereceği turistlere, ... ve ... hizmeti verilmesi konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşmenin ... Maddesi ile sözleşme süresinin ... - ... tarihleri olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından davalı şirketle arasında mutabakatname olduğu ve ayrıca ... USD bedelli bir sözleşme daha düzenlendiği iddia edilse de; davalı tarafça söz konusu mutabakatname altındaki imza inkar edilmiş olup, ... tarih ve ... USD bedelli Mutabakatname ile sözleşme altındaki imza incelemesinde raporlar arasında çelişki bulunduğundan talimat yoluyla alınan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda; bu belge altındaki imzanın davalı şirket temsilcisi ...'ın eli ürünü olmadığı tespit edildiğinden bu belge değerlendirmeye alınmamıştır.
Davalı şirket tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki ilamsız takibin derdest olduğunu, davacı şirketin bu ...'a istinaden kısmi ödeme olarak ...-USD karşılığı ...-TL üzerinden takip başlatıldığı ve söz konusu takibe borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ancak itirazın iptali davası açılmadığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafın davalı şirketin herhangi bir zararı olmadığından bahisle cezai şart isteyemeyeceği yönündeki savunmasının incelenmesinde cezai şartın hukuki niteliğinin incelenmesi gerekmektedir.
İfa yerine cezai şart (dönme cezası); 6098 s. TBK. m. l79 f. III (818 s. BK. m. 158 f. III) hükmüne göre “Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır”. Yukarıda açıklamış olduğumuz gibi, ceza koşulunun amacı, borçlunun borca uygun hareket etmesini temindir. Halbuki, burada borçlu, borcu ifa yerine bizzat ceza koşulu ödemek suretiyle borçtan kurtulma olanağına sahiptir. Bir başka ifadeyle, burada borçlu borca aykırı davranmamakta, borcu ifa yerine ceza koşulunu ödeyerek sözleşmeden dönebilmektedir. Bu nedenle, ceza koşulu ifanın yerini almaktadır (Ahmet M. KILIÇOĞLU, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 23. Bası, Ankara 2019, s. 984-990) Sözleşmeden düzenlenen cezai şartın bu bağlamda dönme cezası niteliğinde olması nedeniyle de zararın oluşmadığı yönündeki savunmalar da yerinde değildir.
Taraflar arasındaki anlaşmanın ... maddesine gereğince; “Garanti otellerinde misafirin gelmemesi durumunda veya iptal durumunda ... uygulanır” hükmü bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda da belirlendiği üzere; ... otellerinde Nevruz dönemini içeren ... ile ... (dahil) toplam ... gün için ... + ... = ... geceleme yapılacağını, bunun parasal karşılığının ise; ...- USD + ...- USD = ...-USD'nin taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davalı yanca talep edilebilecek ... bedeli olduğu, bu bağlamda sözleşmenin ... maddesine göre; davalı ... boş kalan odalar için davacı ... ... faturası tanzim edebilmesinin mümkün olduğu, davalı yanca, davacıya kesilen fatura toplamının ...-USD olduğu, bu tutarın ...-USD'lik kısmının ... faturası olduğu, kalan ...-USD'lik kısmının konaklama ve transfer bedeli olduğu, davacı tarafça davalıya ...-USD avans ödemesi yapıldığı nazara alındığında; davacı tarafından konaklama ve transfer bedeli dışında kalan ...-USD'lik ... faturası bedelinin bilirkişi raporu ile tespit edilen ... bedeli olan ...-USD'den daha az olduğu anlaşılmakla; davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağın bulunmadığı anlaşılmış olup, açıklanana gerekçelerle davanın reddine karar vermek gerekmiş, buna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile fazlaya ilişkin ...-TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/03/2023
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza