T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/606 Esas
KARAR NO: 2018/433
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA(... ATM'nin .../... Esas .../... Karar Sayılı Dosyası)
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/06/2015
KARAR TARİHİ: 05/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalılardan ...'a ...'nın .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli çeklerin verildiğini, davalı ...'in bu çekleri kompos alımı için ...'a verilmesi gerekirken mantar toptancısı olan davalı ...'ya verdiğini, ancak müvekkil şirkete herhangi bir mal tesliminin söz konusu olmadığını, müvekkilinin üstüne düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, ancak ...'ın çekleri ...'a teslim etmemesi ve davalı ...'ın kopmosları teslim etmeyeceğini beyan ettiğini ve davacının mağdur olduğunu beyan etmiş, davacının borcunun olmadığını tespitini, dava konusu çekin tahsili halinde, dava konusu çekin teminatsız olarak tedbirine karar verilmesini, icra takibinin durdurulmasını, tedbir taleplerinin kabulünü, davalı tarafa müvekkili tarafından yapılmış olan 125.000,00-TL'nin davalılardan istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.
Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, icra takibine başlanmadan önce ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... e. Sayılı dosyası üzerinden menfi tesbit davası açıldığını, tedbir kararı alındığını, tedbir kararına rağmen ... İcra Müdürlüğünce .../.../... tarihli 25.000,00TL bedelli çekin arkasını vurdurduğunu, Davalı ...'a ...'nın .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, ... Tarihli 25.000,00TL bedelli, ... Tarihli 25.000,00TL bedelli, ... Tarihli 25.000,00TL bedelli çeklerin verildiğini, davalı ...'in bu çekleri ... toptancısı ...'ya verdiğini, ancak müvekkil şirkete herhangi bir mal tesliminin söz konusu olmadığını, müvekkilinin üstüne düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, ancak ...'ın çekleri ...'a teslim etmemesi ve davalı ...'ın kopmosları teslim etmeyeceğini beyan ettiğini ve davacının mağdur olduğunu beyan etmiş, davacının borcunun olmadığını tespitini, dava konusu çekin tahsili halinde, dava konusu çekin teminatsız olarak tedbirine karar verilmesini, icra takibinin durdurulmasını, tedbir taleplerinin kabulünü, davalılar aleyhine ayrı ayrı % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekil ücretinin karşı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazının bulunduğunu, davayı kabul etmediklerini, davaya konu çekin kambiyo niteliğinde olduğunu, müvekkilinin bu çeki ciro zinciri ile elinde bulundurmakta olduğunu, dolayısıyla davacının diğer davalılarla arasındaki hukuki ilişkinin müvekkili yönünden sonuç doğurmayacağını, müvekkilinin davacıdan ve diğer davalı ...'den alacaklı olduğunu, bu nedenle başlatılan icra takibinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığını beyan etmekle davanın reddine, davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla takdir olunacak teminatı taraflarına ödemesine, tedbir kararının kaldırılmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir.
Dava; icra tehdidi altında ödenen 125.000,00-TL'nin istirdadına ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu ...'nın .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, ... Tarihli 25.000,00TL bedelli çeklerle ilgili olarak davacının davalılara borcunun olup olmadığı, çeklerin ciro edilmesi neticesinde takibe konulmak suretiyle ödenen bedelin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarındadır.
Dosya içerisine; davacı vekili tarafından çek sureti ibraz edilmiş, ... İcra dairesinin .../... Esas sayılı dosyası Uyap sisteminden celp edilmiş, bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Yargılama devam ederken davalı ... Yönünden davacı davasından feragat etmiş, ... yönünden dosya tefrik edilerek yeni bir esasa kaydedilmiştir.
... İcra dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; icra dosyasına konu çekin ...'na ait .../.../... tarihli 25.000,00.-TL bedelli olduğu, 25.000,00.-TL asıl alacak, 165,41.-TL işlemiş faiz, 2.500,00.-TL çek tazminatı, 75,00.-TL komisyon olmak üzere tıplam 27.740,41.-TL alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %10,5 oranında işleyecek reeskont faiziyle birlikte icra takibine girişildiği anlaşılmıştır.
Taraflar tacir olup defter inceleme deliline dayanıldığından tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mali müşavir bilirkişi ...' in .../.../... tarihli raporunda sonuç olarak; dava konusu edilen çekler karşılığı olarak davacı şirketin davalılardan bir mal ve hizmet teslim almadığı, bu nedenle de dava konusu edilen davacı şirketin ... Şubesindeki hesabına ait davalı ... emrine düzenlenmiş; .../.../... tarihli ... seri nolu, 25.000,00.-TL bedelli, .../.../... tarihli ... seri nolu, 25.000,00.-TL bedelli, ... tarihli ... seri nolu, 25.000,00.-TL bedelli, ... tarihli ... seri nolu, 25.000,00.-TL bedelli, ... tarihli ... seri nolu, 25.000,00.-TL bedelli olmak üzere toplam 125.000,00.-TL tutarındaki çeklere istinaden davacı şirketin davalılara bir borcunun olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olmakla davalı asil ...' ın yeminli beyanı alınmış, davalı :"davaya konu olan ...' na ait .../.../... tarihli .../.../... tarihli, ... tarihli ve ... tarihli 25.000,00.-er TL' den toplam 100.000,00.-TL' lik çeki davacı şirket bana verdi. Ben de bunları şirkete satılan komposlar karşılığında ...' a verdim. ... da asıl komposu satan ...' a verdi. Bu çekler avans çeki olarak verilmediler. Bu hususta yemin ederim. Çeklerin karşılığı olan komposlar davacı şirkete teslim edilmiştir. Ayrıca ...' e verdiğim ... tarihli çek de mantar alımı içindi. Ben ...' ın sahibinin kardeşi oluyorum. Ben işlerini takip ettiğim için çekleri bana verdiler. Ben de söyledikleri yere verdim. Karşılığında malları teslim aldılar. Mal alınmadığı iddiası gerçek değildir. Yalandır."şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl davada davacı şirket tarafından keşide edilen ...'nın .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, ... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli, .../.../... Tarihli 25.000,00TL bedelli çeklerin kompos alımı için ...'a verilmek üzere vekaleten davalı ...'a verildiği ancak ...'ın çekleri mantar toptancısı olan davalı ...'ya verdiğini, ancak müvekkil şirkete herhangi bir mal tesliminin söz konusu olmadığını, birleşen dosyada da bu çekler arasında olan ... Tarihli 25.000,00TL bedelli çekin aynı şekilde verildiğini ve davalı ... tarafından icraya konulduğunu belirterek eldeki davaların ikame edildiği, davacının iddiasının avans çeki olaral verilen çekler karşılığı mal teslimi olmadığından bahisle menfi tespit, istirdat istemine ilişkin olduğu, yargılama sırasında birleşen dosya davalısı - icra alacaklısı- ... yönünden davadan feragat edildiğinden bu davalı yönünden birleşen davanın reddine, birleşen dosyaya konu olan çekin asıl dosyadaki davalılara karşı ileri sürülmesine rağmen birleşen dosyada da tekrar asıl dosya davalıların taraf gösterilmesinde hukuki yarara ilişkin dava şartının bulunmaması nedeni ile birleşen dosyada diğer davalılar ..., ... ve ... hakkında açılan davaların usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Kural olarak çek ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun ifası için verildiği kabul edilir. Bunun aksini iddia edenin yazılı delillerle iddiasını ispat etmesi gerekir. Kambiyo vasfını haiz çek mücerretlik ilkesi gereği taraflar arasındaki temel ilişkiden bağımsız olduğundan kural olarak aksinin HMK'nın 201. maddesi hükmü uyarınca yazılı delille ispatı gerekmektedir.
Davacı tacirin incelenen ticari defter ve belgelerinde çeklerin avans olarak verildiğine ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. Çeklerin ticari defterlere hiç kayıt edilmediği görülmüştür. Ticari defterlerde kaydı bulunmayan çekler nedeni ile davacının her hangi bir borcu olmadığı yönünde bir tespit yapılması mümkün olmadığından bilirkişinin bu değerlendirmesine katılmak mümkün değildir.
Davacının iddiasına göre çekin verildiği kişi ...'dır. Birleşen dosyaya konu çekin incelenmesinde de çekin ... lehine düzenlendiği ilk cironun da ... tarafından yapıldığı görülmüştür. Diğer çek yaprakları ibraz edilmemiş, üzerlerinde inceleme yapılamamıştır.
Davalılar davaya cevap vermemiştir. Davalıların gerçek kişi oldukları anlaşılmıştır.
Yazılı delille davasını ispat edemeyen davacının davasının ispatı bakından yemin deliline dayanmış ancak temel ilişkinin tarafı olmadıklarından ... dışındaki davalılar yönünden yemin deliline dayanılamayacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle yazılan talimat cevapları dikkate alınmamıştır. ... Asliye Hukuk Mahkemesince de talimat gereğinin usulüne uygun şekilde icra edilmediği anlaşılmıştır. Duruşmada hazır bulunan davalı ...'a yemin teklifi yapılmış, davalının yemin teklifini kabul ettiği ve davacı şirket sahibinin kardeşi olduğunu, davaya konu 4 adet çekin çeklerin, davacıya teslimi yapılan kompos bedellerinin ödenmesi nedeni ile verildiği, aynı zamanda birleşen dava konusu olan çekin ise davacıya teslim edilen mantarların ödenmesi nedeniyle verildiğini, çeklerin karşılığının teslim alındığını, avans olarak verilmediklerini yeminli ifadesinde belirttiği, bu şekilde davacının davasının sübut bulmadığı anlaşılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dosya yönünden; davalılar ..., ... ve ... hakkında açılan menfi tespit davasının REDDİNE,
a-Alınması gerekli 35,90.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 2.134,69.-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 2.098,79.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
c-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
2-Birleşen ... ATM' nin .../... esas sayılı dosyası yönünden; davalı ... hakkındaki davadan feragat edildiğinden, feragat nedeniyle davanın REDDİNE,
3-Birleşen ... ATM' nin .../... esas sayılı dosyası yönünden; davalılar ..., ... ve ... hakkında açılan menfi tespit davasının usulden REDDİNE,
a-Alınması gerekli 35,90.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 426,94.-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 391,04.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
c- Talep edilmediğinden davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı ...' ın yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/06/2018
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı