T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/791 Esas
KARAR NO: 2019/49
ANA DAVA
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 27/08/2015
BİRLEŞEN DAVA (... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/158 E. - 2015/12 K.)
DAVA Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 18/09/2015
BİRLEŞEN DAVA (... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/430 E. - 2015/58 K.)
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 22/10/2015
KARAR TARİHİ: 15/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davaya konu sözleşmelerde her ne kadar müvekkil şirketin ticaret unvanı ... Aş. Olarak belirtilmiş ise de müvekkili şirketin ... tarihli olağanüstü genel kurulunda alınmış olunan kararla şirketin ticari unvanının ... Aş olarak değişmiş olduğunu, ... tarihinde de tescil edildiğini, davalı şirketin ... ve ... bölgelerinde bulunan ... adet oteli için müvekkili acente ile davalı şirket arasında ... tarihinde oda kontenjan sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 16.maddesi gereği muhtelif tarih ve bedelli ... adet çekin müvekkili şirket tarafından daha hiç hizmet alınmadan keşide edilip davalı şirkete teslim edildiğini, sözleşmenin imzalanmasının ardından ... ' da yaşanan ekonomik kaos ve devalüasyonun dünya piyasalarına damga vurduğunu ve bu ekonomik sarsıntıdan ...'nin ve dolayısı ile müvekkili şirketin olumsuz derecede etkilendiğini, ülkemizde yaşanan son terör olaylarının turizmi etkilediğini, tüm bu olumsuzlukların dışında davalı şirketin ayrıca oteli için muhtelif tarihler için ... çekerek acente olarak oda satışlarına izin vermediğini, müvekkili şirketin paket tur pazarlığı için otel tarafından ... çekilmesi durumunda müvekkilinin 15 gün öncesinde ve 15 gün sonrasındaki paket tur satışlarının imkansız hale getirdiğini, bu durumun turizmci bilirkişi tarafından rapor ile ortaya çıkacağını, davalının sözleşme gereği taraflarına tahsis ettiği odaları sattığı için yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre müvekkili şirketten ...'da talep edemeyeceğini, çünkü odaları sattığını, bir zararının bulunmadığını, bu durumun şirkete borçlu olmadıklarının bir diğer kanıtı olduğunu, davalı şirkete muhtelif tarih ve bedelli çeklerin tamamının ödendiğini, bu nedenlerle vadesi gelmeyen diğer çekler için menfi davası açma hakları saklı kalmak kaydı ile dilekçeleri ekinde sundukları ...bank ... Şubesinin ... hesap nolu ... keşide tarihli ....-USD bedelli ... nolu ve ...bank ... Şubesinin ... hesap nolu ... keşide tarihli ...-USD bedelli ... nolu toplam ... adet çekin mahkemece teminatsız ya da uygun görüleceği şekilde ödemelerinin tedbiren durdurulmasını, bu çeklerle ilgili davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespiti ile çeklerin iptaline ve ayrıca davalı şirkete ödenen ...-USD'nin ödeme tarihlerindeki ... efektif alış kuru üzerinden işleyecek avans faizi ile istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Mahkememizin bu dosyası ile birleştirilen ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; aynı gerekçelere dayalı olarak vadesi gelmeyen diğer çekler için menfi davası açma hakları saklı kalmak kaydı ile dilekçeleri ekinde sundukları ...bank ... Şubesinin ... hesap nolu ... keşide tarihli ...-USD bedelli ... nolu ve ...bank ... Şubesinin ... hesap nolu ... keşide tarihli ...-USD bedelli ... nolu toplam 2 adet çekin mahkemece teminatsız ya da uygun görüleceği şekilde ödemelerinin tedbiren durdurulmasını, bu çeklerle ilgili davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespiti ile çeklerin iptali ile davalarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Yine Mahkememizin bu dosyası ile birleştirilen ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; aynı gerekçelere dayalı olarak vadesi gelmeyen diğer çekler için menfi davası açma hakları saklı kalmak kaydı ile dilekçeleri ekinde sundukları ... Şubesinin ... hesap nolu ... keşide tarihli ...-USD bedelli ... nolu ve ...bank ... Şubesinin ... hesap nolu ... keşide tarihli ...-USD bedelli ... nolu toplam ... adet çekin mahkemece teminatsız ya da uygun görüleceği şekilde ödemelerinin tedbiren durdurulmasını, bu çeklerle ilgili davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespiti ile çeklerin iptali ile davalarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili ana davaya ve birleşen davalara karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının mücbir sebep iddiasının geçerli olmadığını, davacı tarafın dava açıldıktan sonra bir miktar rezervasyon göndermeye devam ettiğini ve sözleşmeye devam etme iradesini ortaya koyduğunu, müvekkilinin stop sale verdiği ve %100 dolu olduğu günler için ... faturası düzenlenmediğini, bu günler dışında kalan günler için ... faturası düzenlendiğini ve davacıya tebliğ edildiğini, müvekkilinin davacıdan bu yönde yazılı bir talep olmamasına rağmen elinde fazla olan çekleri davacıya iade etmek istediğini, müvekkilinin davacının rahat nefes alması için sözleşme bedelinde hem indirim yaptığını, hem de sözleşme dışı pazarları sözleşmeye dahil ettiğini, buna rağmen davacının dolduramadığı kontenjanı, davacıya sözleşme bedeli üzerinden ... faturası kesmemek adına başka acentelere sattığını, müvekkili şirketin davacının dolduramadığı kontenjanı son dakika başka acenteler üzerinden başka pazarlara satmak durumunda kaldığından, ekstra indirim yapmak zorunda kaldığını ve zarara uğradığını, aradaki satış bedeli farkından kaynaklanan zararı talep etme haklarını saklı tuttuklarını, davacının hali hazırda bir takibe konu ödeme olmaması nedeniyle istirdat davası ikame edemeyeceğini, davacının bildiği ve öngördüğü ekonomik sıkıntıların yükünü kötü niyetli olarak müvekkiline yıkmak istediğini, müvekkilinin iyi niyetli olarak halen ... yılı bakiye alacağını dava-takip konusu yapmadığını, bu haklarını da saklı tuttuklarını, davacının sözleşme öncesi ve sonrasında da rezervasyonlarının mevcut olduğunu, yani cari hesapta sadece sözleşmeden doğan alacağının söz konusu olmadığını, davacı şirketin dava konusu sözleşmenin kapsamındaki ülkelerden gelen turistleri önce kendi ortaklarına ait otellerin %100 dolması için bu otellere yönlendirdiğini, davacı tarafın kötü niyetli olarak alacaklı müvekkili şirketi zarara uğratmak amacıyla hareket ettiğini belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; sözleşme, çek fotokopileri, stop-sale belge örnekleri, tercüme evrakları sunulmuş, bilirkişi heyetinden rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.
Dava; çekin bedelsizliği hukuksal nedeniyle açılan menfi tespit ve çeklerden dolayı yapılan fazla ödemenin istirdatı istemine ilişkindir.
Birleşen davalar da aynı hukuksal ilişkiye dayalı olarak açılan çeklerden dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.
Tacir olan taraflar arasında garantili oda kontenjan sözleşmesi ilişkisinin mevcut olduğu, bu sözleşme nedeniyle davaya konu edilen çekin de aralarında bulunduğu bir kısım çeklerin davalıya verildiği, verilen çeklerden
... keşide tarihli ...-USD,
... keşide tarihli ...-USD,
... keşide tarihli ...-USD,
... keşide tarihli ...-USD bedelli çekler ile ayrıca her biri ...-USD bedelli ..., ..., ... ve ... keşide tarihli çeklerin bedelinin davalıya ödendiği, vadesi gelmeyen çeklerin dışında davalıya ...-USD fazla ödeme yaptığını, bu davalıya yapılan fazla ödemenin dışında henüz vadesi gelmeyen davaya ve birleşen davaya konu 6 adet çekin bedellerinin ödenmediği ihtilafsızdır.
Gerek ana davada gerekse birleşen 2 adet davadaki uyuşmazlık: Sözleşme hükümleri uyarınca ortada mücbir sebep sayılacak bir durumun bulunup bulunmadığı, bundan dolayı davacının davalıya çeklerden dolayı borçlu olup olmadığı ve ödemeler nedeniyle davacıya iadeyi gerektirir fazla ödeme bulunup bulunmadığı hususlarındadır.
Mali Müşavir Bilirkişi ..., Turizmci Bilirkişi ... ve Hukukçu Bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenen ... havale tarihli bilirkişi raporuna göre; davacı şirket ile davalı şirkete ait ... adresinde ... ve ... Caddesi N:... adresinde bulunan ... otelleri arasında yapılmış olan ... yılına ait garantili oda kontenjan sözleşmesinin ... tarihinde imzalandığını, buna göre otelin acenteye ... ile ... (dahil) tarihleri arasında ... OTEL için ... ve ... aylarında günlük 75 oda, ..., ..., ... ve ... aylarında günlük ... odayı garantili olarak, ... otel için ise ... ve ... aylarında günlük 120 oda, ..., ..., ... ve ... aylarında günlük ... odayı garantili olarak olmak üzere toplam ... odanın %100 garantili olarak acentenin kullanımına tahsis edildiğini, bunun üzerinde kalan odaların kontenjan bazında verilmiş olup garanti kapsamı dışında bulunduğunu, bu anlaşmaya istinaden davacı tarafından ... için ...-.USD ve ... için ...-USD tutarında muhtelif tarihli çeklerin tanzim edilerek davalı tarafa verildiğini, davacı tarafından dosyada belirtilmiş olan ... (satış durdurma) nedeniyle yeterince satış yapılamadığı konusunun incelenmesinde; stop sale verilen tarihlerde davacı acentenin otellerdeki dolu oda sayısı ve bu dönemlerde otel tarafından davacı acenteye ... basılıp basılmadığının dosya muhteviyatından bulunmadığından tespitinin yapılamadığını, davacı tarafın iddia ettiği terör olaylarının, yine dünyada meydana gelen doğal afetlerin mücbir sebep olup olmayacağının mahkemenin takdirinde bulunduğunu, davacının sözleşmede belirtilen doluluk oranlarını tam olarak gerçekleştirmediği gerekçesiyle davacı şirket adına toplam ...-USD tutarında ... bedeli faturası düzenlendiğinin tespit edildiğini, bu durumda davacının davalı şirkete ...-USD bedelli çek ile ...-USD + ...-USD reklam bedeli olmak üzere toplam ...-USD tutarında ödeme yaptığının hesaplandığını, sonuç olarak taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacı şirketin davalı şirkete toplam ...-USD tutarında çek teslim edildiğini, bu çeklerin ...-USD'lik kısmının karşılığının davalı şirkete ödendiğini, davacı şirketin çekler karşılığı olarak davalı şirkete yaptığı ödemelere istinaden dava tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-USD = ...-TL tutarında davalı şirkete fazla ödeme yaptığını, mücbir sebep olmadığının kabul edilmesi ve davalı şirketin ... bedeli fatuası kesmesinin yerinde olduğunun kabul edilmesi durumunda davacı şirketin çekler karşılığı davalı şirkete yaptığı ödemelere istinaden dava tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-USD = ....-TL tutarında davalı şirkete fazla ödeme yaptığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı şirkete avans olarak verilen karşılığı ödenmeyen davacı şirketin bu dava dosyasına konu ettiği ... keşide tarihli ...-USD bedelli, ... keşide tarihli ...-USD bedelli çek ile birleşen ... Esas sayılı dosyaya konu ... keşide tarihli ...-USD bedelli, ... keşide tarihli ...-USD bedelli ve birleşen ... Esas sayılı dosyaya konu ... keşide tarihli ...-USD bedelli, ... keşide tarihli ...-USD bedelli çeklerin karşılıksız kaldığı yönünde görüş ve kanaatte bulundukları anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince bilirkişi heyeti raporuna itiraz edilmesi üzerine bilirkişi heyetinden ... farklı ek rapor aldırılmış ancak, taraf vekillerince aldırılan bu ek raporlara da itiraz edilmesi nedeniyle mahkememizce bu kez Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Turizmci Bilirkişi ...'dan oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ... havale tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının incelenen ... yılı defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının süresinde yapıldığını, davacı lehine delil vasfı taşıdığını, davalı şirketin de incelenen ... yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, tarafların kayıtları karşılaştırıldığında, yapılan ödemeler + iade faturalarının küçük bir farkla birbirine uyduğunu, yine konaklama faturalarına ait fatura toplamlarının da ...-USD farkla birbirine uyduğunu, sonuç olarak taraflar arasındaki farkın ...-USD olduğunu, bu farkın iade faturaları ve euro-dolar kur farkından olduğunun anlaşıldığını, taraflar arasındaki esas anlaşmazlığın davalı tarafça davacı adına düzenlenen ... faturalarından kaynaklandığını, davacının davalı tarafça kesilen ...-USD tutarındaki bu faturaları kabul etmeyip kayıtlarına da almadığını, davalının kayıtlarında ise bu faturaların yer aldığını, bu nedenle davacının bu faturaları kaydetmemesinden dolayı ... tarihinde davalıdan ...-USD alacaklı göründüğünü, davalının defterlerinde ise ... faturaları kayıtlı olduğundan ... tarihi itibariyle davacıdan ...-TL alacağının göründüğünü, turizm yönüyle yapılan incelemeye göre davacının davalıya ait ... ayrı otelden konaklama hizmeti alacağının kararlaştırıldığını, mücbir sebep sözleşmenin ... maddesinde düzenlendiğini, ...'de veya sözleşmenin içerdiği devletlerde meydana gelebilecek deprem, sel, salgın hastalık, tabi afet, ihtilaller, terör, terörist faaliyetler, savaş, örfi idare, sınırların kapatılması, iktisadi ve ekonomik kriz gibi özel hallerde otel ve acentenin anlaşma şartlarından muaf olacağının düzenlendiğini, ancak bunların hiçbirisinin gerçekleşmediğinin gelen turist sayısından anlaşıldığını, hatta düşürülen ... uçağının da sözleşme bittikten sonra ... tarihinde olduğunu, ...'deki terör olaylarının sadece bu seneye mahsus olmadığını, yıllardır devam ettiğini, hiçbir ülkede yasak konulmadığını, bu nedenle davacının iddialarının mücbir sebep sayılıp sayılmaması hususunun mahkemenin takdirinde olduğunu, davalının Lara ve Göynük'te bulunan otellere fazla düzenlediği no show faturalarının toplamının 97.174,00.-USD olduğunun tespit edildiğini, sözleşmenin 33.maddesindeki düzenlemeye göre bu anlaşmanın garantili kontrat anlaşması olup acentenin aldığı odaları garantili olarak doldurmayı taahhüt ettiğini ve bu süre içerisinde taahhüt ettiği oda sayısının ... iken, acentenin sözleşme süresi boyunca toplam ... oda sattığının anlaşıldığını, bunun da %30 civarında olduğunu, davalı otelin ise stop sale vererek acentenin oda satmasını engellediğinin görülmediğini, hatta satış yaparak garanti odanın belirtilmesine yardımcı olunduğunun raporlarda ve dökümlerde görüldüğünü, davalı şirketin ... ve ...'te bulunan otellere ait düzenlemiş olduğu ... faturalarının bazı aylarda fazla miktarda düzenlendiği kanaatine varıldığını, fazla düzenlendiği tespit edilen miktarın toplam ...-USD olduğunu, bu tutarın davalının ... yılında davacıya düzenlediği ...-USD'den düşülmesi gerektiğini ve düşüldüğünde davalının sözleşme hükümlerine göre düzenlemesi gereken ... faturası tutarının toplam ...-USD olduğunu, davacının davalıya sözleşme gereği ... adet çek ile ...-USD ön ödeme yaptığı, bu çeklerin ...-USD'lik kısmını ödeyip, kalan ...-USD'lik kısmının ödenmediğini, ayrıca iade ve benzeri faturalarla birlikte ödeme tutarının ...-USD olduğunu, buna karşılık verilen hizmet tutarının ise ...-USD olup, bu kayıtlara göre davacının yapmış olduğu fazla ödeme tutarının ...-USD olarak tespit edildiğini, dönem başında davacının davalıya olan ...-USD borcunun da alacağından düşülmesi gerektiği kanaatine varıldığını, no show faturalarının düzeltilmesi sonucunda davacının ödediği çekler sonucunda davalıdan ...-USD alacaklı olduğu kanaatine varıldığını, davacının ödemediği 6 adet dava ve birleşen davaya konu edilen toplam ...-USD tutarındaki çeklerin bedelsiz kaldığının mütalaa edildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişilerin yaptığı hesaba göre davacının davalıya çek ve benzeri faturalarla birlikte toplam ödeme tutarı ...-USD olup, verilen hizmet bedeli ...-USD düşüldüğünde fazla ödeme tutarı ...-USD hesap edilmiş, davalının kestiği ... fatura tutarı ...-USD'den fazla kesilen ...-USD ... faturasını düşerek kesmesi gereken ... fatura tutarı ...-USD olarak hesaplanmış, bu ...-USD'ye davacının önceden ... yılından bakiye davalıya olan ...-USD eklenerek sonuç olarak ...-USD - ...-USD - ...-USD = ...-USD fazla ödemesi hesaplanmıştır.
Mahkememizce en son aldırılan bu bilirkişi heyeti raporuna genel hatlarıyla itibar edilmiş ancak davacının davalıya önceki seneden devreden toplam ...-USD borcunun mahsup yapılarak taraflar arasındaki alacak borç ilişkisine dahil edilmesine itibar edilmemiştir. Zira bununla ilgili olarak davalı tarafça davacı aleyhine ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..., ... ve ... Esas sayılı dava dosyalarında itirazın iptali istemiyle dava açılması sebebiyle mahsup itirazında bulunma hakkı olan davalı tarafın bu alacağa ilişkin ayrı bir dava açmışsa, aleyhine açılan davada mahsup istemediği, kendi adına açmış olduğu davada alacağının ayrıca hükme bağlanması şeklinde yorum yapılarak sonuca gidilmesi gerektiğinden bahisle bilirkişinin ...-USD davacının önceki seneden devreden borcunu alacaktan mahsup ederek hesaplama yapması doğru görülmediğinden, bu kısıma ilişkin olarak mahkememizce resen değerlendirme yapılarak, davacının davalıya yapmış olduğu fazla ödeme tutarı ...-USD + ...-USD = ...-USD olarak hesaplanmıştır.
Menfi tespit davalarında borçluluk durumu dava tarihi itibariyle değerlendirilir. Menfi tespit davası açılana kadar yapılan geçerli ödemeler düşülüp, dava tarihindeki gerçek borç miktarı bulunup, davacının borçluluk durumunun tespit edilmesi gereklidir. Yine ödenmemiş çek ve bonoların da ödeme sayılmayacağının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Yargılama sırasında davalı vekili tarafından ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..., ... ve ... Esas sayılı dava dosyalarında davacı aleyhine itirazın iptali istemli dava açtıklarını ve eldeki dava ile birleştirilmesini talep etmiş, ilgili dava dosyaları mahkemesinden getirtilerek incelenmiş, buna göre ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında davalı otel tarafından davacı acenteye karşı konusu ... yaz sezonu garantili oda kontenjan sözleşmesi olan ve ... tarihli mutabakatname uyarınca girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemiyle açılan dava olduğu, davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası da aynı şekilde davalı tarafından davacı aleyhine ... yılı yaz sezonu ... pazarı sözleşmesi uyarınca cari hesaptan kaynaklı alacak için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali davası olduğu, dosyanın derdest olduğu anlaşılmış olup, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında da ... yılı yaz sezonu ... pazarı sözleşmesinden dolayı cari hesaptan kaynaklı alacak için davalı tarafça davacı aleyhine itirazın iptali istemli davanın açıldığı ve her 3 dava dosyasının da derdest olduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki dava dosyasının konusu ise taraflar arasındaki ... tarihli "... Sözleşmesi"dir. ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan dava dosyaları ile eldeki dava ve birleşen davanın konusunu teşkil eden sözleşmeler farklıdır. Bu nedenle yukarıda bilirkişi raporunun ... yılından devreden davacının ...-USD'lik borcu ile ilgili (raporda hesaplamaya dahil edilip alacaktan mahsup edilen) davalı taraf ayrıca ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ilgili dava dosyalarında ... yılına ilişkin sözleşmelerden dolayı da dava açmış olması nedeniyle artık davalının kendi adına açmış olduğu davada alacağının hükme bağlanmasını istediği şeklinde mahkememizce değerlendirme yapılarak, bu önceki yıldan devredilen borç tutarı eldeki dava dosyasında mahsup edilmemiştir.
Buna göre ve dava dosyasındaki deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı acenta ile davalı otel arasında ... tarihli ... yaz sezonu garantili oda kontenjan sözleşmesi yapıldığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, davacı acentanın ... ve ...'da yaşanan ekonomik kriz nedeni ile garanti edilen oda konaklama sayısına ulaşılamadığını, bunun sözleşmenin ... Maddesi gereğince mücbir sebep sayılması gerektiğini ayrıca ... çekilen dönemlerin ... gün öncesi ve ... gün sonrası paket turların satışının imkansız hale geldiğini belirterek asıl dosya ve birleşen dosyalara konu davalı tarafa sözleşme kapsamında avans olarak verilen çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti ile yapılan fazla ödemenin istirdatı istemi ile eldeki davanın ikame edildiği,
Taraflar arasındaki sözleşmenin ... Maddesinde mücbir sebeplerin düzenlendiği, düzenlenen bu hallerde acentenin sözleşme hükümlerinden muaf tutulduğu, iddia edilen ekonomik krize ilişkin hususların alınan denetime elverişli bilirkişi raporu ve heyetimizin değerlendirmeleri doğrultusunda, ... ve ...'da yaşanan ekonomik dalgalanmaların devalüasyon niteliğinde olmadığı gibi bu şekil dalgalanmaların turizm işiyle iştigal eden basiretli tacirlerce öngörülmesi gerektiğinden sözleşmenin 29. Maddesi kapsamında kalacak şekilde değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmakla davacının sözleşme şartları ile halen bağlı olacağı, bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı,
Aynı sözleşmenin 22. Maddesinde ... hususunun düzenlendiği, buna göre otelin acentenin onayını alacağı ve ... gönderildikten sonraki 24 saat içerisinde gelen tüm rezervasyonların kabul edileceği ve bunun garanti kapsamında olmayan odalar için geçerli olacağının düzenlendiği, bu durumda stop sale çekilen tarihlerden 15 gün önce ve 15 gün sonrasına ilişkin garanti taahhütlerinin geçerli olmayacağı yönündeki iddialara itibar edilemeyeceği, sadece ... çekilen tarihler yönünden garanti koşulunun aranmayacağı,
Ayrıca sözleşmenin 10. Maddesine göre otelin acenteye reklam ve tanıtım için katkı payı vereceği, bu miktarın da ilk hesaplardan mahsup edileceği hususunun düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, bilirkişi raporlarında tespit edilen hususlar ile mahkeme heyetinin dikkate aldığı ödeme ve ... tarihlerine tekabül eden günler göz önüne alınarak yapılan hesaplamaya göre dava dosyası ve birleşen dosyalar kapsamında davacı acentenin (reklamasyon bedeli dahil) 14 adet çek ile ...- USD ön ödeme yaptığı, bu çeklerin ...-USD'lik kısmını ödediği, ...-USD'^lik kısmını ödemediği, iade ve benzeri faturalarla birlikte ödeme tutarının ...-USD olduğu, ayrıca dava ve birleşen davalara konu çekleri verdiği, yapılan konaklama bedelinin ...-USD olduğu, ... düşüldükten sonra garanti sayısına ulaşmayan günler için düzenlenmesi gereken ... fatura bedelinin ...-USD olduğu, acentenin bu iki miktarın toplamı olan ...-USD'yi ödemekle yükümlü olduğu, bu itibarla ödenen ...-USD'den bu miktar mahsup edildiğinde ...-USD'nin fazladan ödendiği ve verilen ileriki tarihli çeklerin bedelsiz kaldığı sonuç ve kanaatine varılmış olmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Harç ve vekalet ücreti hesaplanırken dava ve birleşen dava tarihlerindeki 1 USD'nin ... Bankası efektif döviz satış kuru esas alınmıştır.)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dava yönünden davanın KISMEN KABULÜ İLE;
... Meydan ... Şubesine ait ... çek nolu ... keşide tarihli ...-USD bedelli,
... Meydan ... Şubesine ait ... çek nolu ... keşide tarihli ...-USD bedelli
2 adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu bulunmadığının TESPİTİNE,
Davacının yaptığı fazla ödemeye ilişkin ...-USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca döviz yasal faizi birlikte davalıdan istirdaden alınıp davacıya ÖDENMESİNE,
Davacının fazlaya dair istirdat isteminin REDDİNE,
Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
a) Alınması gerekli 203.669,98.-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 91.925,29.-TL harcın mahsubu ile bakiye 111.744,69.-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir KAYDINA,
b) Davacı tarafça yatırılan 91.925,29.-TL peşin harç 27,70.-TL başvuru harcının toplamı 91.952,99.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, (Dava kısmen kabul edilmekle harcın tamamından davalı sorumlu tutularak)
c) Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 2.265,00.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı (%55,60) gözetilerek hesaplanan 1.259,30.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Fazla kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
d) Davalı tarafından yapılan bilirkişi giderinden ibaret 1.200,00.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gözetilerek hesaplanan 553,00.-TL'nin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
Fazla kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
e) Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 94.923,31.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
f) Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın reddolunan kısmı üzerinden (fazla ödenen kısım yönünden) hesaplanan 85.861,20.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
2-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden davanın KABULÜ ile;
... Meydan ... Şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu ...-USD bedelli,
... Meydan ... Şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu ...-USD bedelli
2 adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu bulunmadığının TESPİTİNE,
a) Alınması gerekli 158.933,05.-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 39.942,11.-TL harcın mahsubu ile bakiye 118.990,94.-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir KAYDINA,
b) Davacı tarafça yatırılan 39.942,11.-TL peşin harç ve 27,70.-TL başvuru harcının toplamı 39.969,81.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
c) Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 85.099,60.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden davanın KABULÜ ile;
... Meydan ... Şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu 374.000,00.-USD bedelli,
... Meydan ... Şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu 400.000,00.-USD bedelli
2 adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu bulunmadığının TESPİTİNE,
a) Alınması gerekli 153.249,31.-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 38.494,74.-TL harcın mahsubu ile bakiye 114.754,57.-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir KAYDINA,
b) Davacı tarafça yatırılan 38.494,74.-TL peşin harç ve 27,70.-TL başvuru harcının toplamı 38.522,44.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
c) Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 83.851,50.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/01/2019
Başkan ...
¸(e-imzalı)
Üye ...
¸(e-imzalı)
Üye ...
¸(e-imzalı)
Katip ...
¸(e-imzalı)