T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/95 Esas
KARAR NO: 2019/29
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 19/01/2015
KARAR TARİHİ: 10/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının tahditli plaka sınıfına giren "..." plakalı minibüs sahibi olduğunu, ... ile davalı ... Kooperatifi arasında bir kısım protokoller imzalandığını, iş bu protokoller doğrultusunda davacının bono keşide ederek verdiğini, akabinde senet bedelini ödeyerek bono aslını geri aldığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini, düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, toplam 38.100,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ile ... Kooperatifi arasında imzalanmış olan ön protokol, icra safahatı ve protokolün ve ilgili diğer sözleşmelerin geçersizlik sebebiyle feshine, fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediklerini, tazminatı gerektiren herhangi bir haksız fiillerinin davacıyla karşılıklı taraf oldukları borç doğurucu bir sözleşme yada sebepsiz zenginleşmeleri gibi bir durumun mevcut olmadığını, davacının kendilerine dava yönetmesini gerektirecek hiçbir ilişki de söz konusu olmadığını, ulaşım sorunlarının çözümü amacıyla bazı odalar ve kamu yönetimi arasında bir takim tavsiye protokellerinin imzalandığını, müvekkilinin bu protokolleri oda başkanı sıfatıyla imzaladığını, ancak kişilerin borçlanmasını zorunlu kılacak bir yetki, kişilerin adına atılmış bir imza yada şahsı adına imzaladığı bir belgenin söz konusu olmadığını, müvekkili şahsına dava yönetiltilmesinin hukuki dayanaktan yosun olduğunu, husumet ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, bu nedenlerle husumet yönünden müvekkili lehine reddine, aksi aksi görüşte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ..., ... Koop. ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen sebepsiz zenginleşme davası ikame edildiği, her ne kadar müvekkillerine yapılan ödeme ile ilgili olarak tarih belirtilmekten kaçınılmış ise de, ... tarihli bono ile ödeme yapıldığı, zımnen de olsa beyan ve iddia edildiğini, ayrıca sözleşmenin feshini talep eden davacının, fesihte haklı olduğunu ispat etmesinin gerekli olduğunu, davacının haksız olduğunu, dava dilekçesinin bu konu ile ilgili olarak bonoyu keşide ederken ve öderken eşit çalışme ve türlü vaatlerden bahsedildiğini, bu iddiaların geçerliliği olmadığı gibi hukuksal açıdan da hüküm doğurmayacağını, davacını ... tarafından alınan karara istinaden aracını otobüse dönüştürmek yani karara uymak zorunda bırakıldığı zira bu konuda başka bir seçeneğinin bulunmadığını, ... kararına uygun olarak hareket edip etmemek tamamı ile davacının inisiyatifinde olup, bu kararın alınmış olmasının ve davacının otobüs almış olmasının müvekkilleri ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını ayrıca davanın 1 yıllık zaman aşımı süresi içinde açılmadığını bu nedenle davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca havuz sistemi kurulması kararının ... tarihinde yani davacının senet keşide etmesine karar verildiği, ... tarihinden yaklaşık 23 gün sonra karara bağlandığını, davacının bu hususa güvenerek senet tanzim edildiğinin gerçek dışı olduğunu, ... Koop. Üyelerinden başka ...'da toplu taşımada faaliyet gösteren 662 tane 14+1 taşıma kapasiteli minibüs esnafı bulunduğunu, davacının da daha önce bu 662 tane minibüs esnafından biri olduğunu, bu aşamada ise davalı ve davacının birlikte ve aynı statüde ve aynı çatı altında ... üyesi olduğunu, ... Koordinasyonu kurulunun 40-45 kişi kapasiteli otobüslere çevrilen kararının iptaline karar verildiğini, iptal kararına rağmen ... kararı ile kapasite artımı yaptıkları ve fazla yolcu taşıdıkları araçları ile usulsüz yolcu taşımaya yaklaşık 5 yıl devam ettiklerini belirterek müvekkilleri yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, ayrıca zaman aşımı ve diğer itirazlar ile davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; taşıyıcılar kooperatifine ödenen bono bedelinin, bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Davalı taraf zamanaşımı itirazında bulunmuş, ön inceleme duruşmasında sözleşmeden kaynaklanan davalarda dava zamanaşımının 10 yıl olması nedeni ile TBK 146. Madde uyarınca reddine karar verilmiştir.
Dosya içerisine, ... Odasından kapatılan minibüsçüler odasına ait genel kurul toplantı tutanakları ile üyeleri gösterir hazirun cetvelleri celp edilmiş, vergi dairesinden davacıya ait vergi kayıtları getirtilmiş, ...'den rotasyon çizelgeleri celp edilmiştir.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı' nın ... sayılı ek takipsizlik kararı, Antalya ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı celp edilmiş, Antalya ... İdare ... esas, ... karar ve Antalya ... İdare Mahkemesi' nin ... Esas, ... karar sayılı dosyalarının gerekçeli kararları incelenmiş, taraflar arasındaki tüm protokoller getirtilerek incelenmiştir.
Mahkememizce Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasınında yapılan incelemede, Her ne kadar sanıklar ve müşteki sanıklar hakkında görevlerini kötüye kullandıkları iddiası ile TCK' nın 257/1 maddesi gereğince ayrı ayrı cezalandırılmaları için kamu davası açılmış ise de; sanıkların aşamalardaki savunmaları, kooperatif ve odaya ait defter, belge ve dosya üzerinde yaptırılan emekli uzman Sayıştay denetçilerinden oluşan 3 kişilik heyetten alınan, bu işlemlerin defterlere işlenmesine dair bir zorunluluk bulunmadığı ve böylece sanıkların görevi kötüye kullanma suçuyla ilgili somut bir belge, bilgi bulunmadığı şeklindeki dosya kapsamına uygun, mahkememizce yeterli ve doyurucu bulunan bilirkişi raporuna; gayrimenkul ve taşıt alım satımına dair dosyaya celp edilen oda genel kurulunun yönetim kuruluna yetki verdiğine ve oda üst yönetimi olan Antalya Esnaf Sanatkarlar Odaları Birliğinden gayrimenkul ve taşıt alım satımı için izin istediğine dair belgelerin dosyada olması karşısında, sanıkların görevlerinin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine ya da kamunun zararına neden olduklarına dair cezalandırılmalarına dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden, delil yetersizliğinden sanıkların ve müşteki sanıkların ayrı ayrı CMK 223/2-e maddesi gereğince beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır.
...'nin ...-... ve ...-... sayılı kararları ile minibüs işletmecileri ile otobüs işletmecilerinin tek çatı altında toplanması amacıyla 14+1 kapasite ile çalışan minibüslerin 18+1 oturma, 30 kişi ayakta olmak üzere kapasite arttırımının yapılmasına karar verildiği, ... Genel Kurulunun aldığı karar ile toplu taşımacılık yapan ... Kooperatifi ile ... plakalı Minibüs araçları ile ilgili minibüs sahiplerine normal seriden plakalı otobüs sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karar nedeniyle ... plakalı minibüslerin plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek ... plaka yerine idarenin ve ... Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şöfor oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen minibüs araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, ...-... sayılı kararın Antalya ... İdare Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verildiği,
...'nin bu kararının iptali için ... Kooperatifinin üyesi olan ... isimli kişi tarafından Antalya ... İdare Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında iptal istemli açılan davada mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde dava konusu kararda kamu yararı ve hukuka uyarlılık bulunmadığından iptaline karar verildiği, kararın kesinleştiği, davacının kesinleşme tarihinden sonra davadan feragat ettiği anlaşılmıştır. Yine aynı kararın iptali için Antalya ... İdare Mahkemesine de dava dışı ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.
... tarihli ...-... Karar sayılı kararında ise .... plakalı otobüsleri günlük ... adetinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp 1 gün çalıştırılmamasına, uygulamada 1. gün ... ile ... plakalı araçların, 2. gününde ... ile ... plakalı araçların, 3. günde ... ile ... plakalı, araçların çalışacağı şekilde düzenleme yapılmasına karar verildiği;
Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların ... Belediyesine karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, Minibüs Esnaf Odasının ... adet minibüsün mülkiyetini ... Kooperatifine geçirmesi, tüm mülkiyetler devir edilinceye kadar ... araçtan devir edilmeyenlerin gelirlerinin ... tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları;
... tarihli ön protokolde; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten ...'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,
... tarihli uzlaşma protokolünde; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde "her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak ... adet otobüsün ön protokol kapsamında özel halk otobüslerine verileceği" hususunun 1.maddede düzenlendiği,
... tarihli protokolde; bir önceki protokole atıfta bulunularak özel halk otobüslerine verilecek ... araç için araç alımının gerçekleşmemesi nedeniyle araç başı ...-TL'nin bedel olarak belirlendiği, belirlenen bedelin minibüsçü sayısına bölünmesi ile her üyenin avukatlık ücretinin de eklenmesi yolu ile ...-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı;
... tarihli tutanakta; ..., ... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerini ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte ... adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,
... tarihli protokolde; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığı, ... tarihli tutanakta önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minibüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettikleri, ... tarihli senetler haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,
... tarihli taahhütnamede; protokoller kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minibüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minibüslerin her biri tarafından ödenecek 38.100,00.-TL ler yönünden düzenleme yapıldığı,
... tarihli protokolde; ... araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar ... ruhsat sahibinin senetlerini kooperatiften geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığı, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... Odası aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdii edilerek rapor aldırılmış, bilirkişi ... ... havale tarihli raporunda sonuç olarak; davacıya ait ... plakalı aracın 18+1 sürücü ayakta 9 yolcu taşıma kapasiteli olarak ... tarihinde tescilinin yapıldığı ve ilgili aracın ... tarihinde dava dışı ...' ya devredildiği, toplu taşıma aracının, 18+1 kapasiteli olarak ... Genel Kurulu Kararı ile belirlenen hat ve güzergahlarında haftalık dönüşümlü olacak şekilde toplu taşıma hizmeti verdiği, davacı tarafından, davalı ... ve ... adına ... vade tarihli ...-TL bedelli senedin keşide edildiği,
Davacı ... ' nin sunulan ticari defterleri incelendiğinde, davacının yıllık gelir vergisi beyannamelerine göre, ... kararından önceki ...-... yıllarında kar ettiği, davcının sunulan ticari defterlerine göre, ... kararının alındığı yıl olan ... yılına göre, sonraki yılların taşıma gelirlerinde önemli miktarda artma görülse de, davacının ...-... yılları arasında zarar ettiği ve ... yılı sonunda dava konusu aracı devrettiği,
Davalıların Adi Ortaklığına ait sunulan ticari defterleri ile davalıların yıllık gelir vergisi beyannamelerinde, dava konusu bononun düzenlenmesine konu aracın, davalılar tarafından ... yılı ... ayında devir alındığı ve ... yılında herhangi bir gelir elde edilmediği,
Davalıların adi ortaklığına ait sunulan ticari defterleri ile yıllık gelir vergisi beyannamelerine göre, davalıların ...-...-...-...-... yıllarında kar ettiği ve sadece ... yılında zarar ettiği,
Dava konusu bononun düzenlenmesine konu aracın, davalılar tarafından ... yılı ... ayında satın alınması nedeniyle, ... yılında herhangi bir gelir elde edilmediğinden, ... kararının alındığı ... yılına göre, sonraki yılların kar'ı ile taşıma gelirlerinin kıyaslanamadığı sonuç ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Antalya ...den gelen ... tarihli müzekkere cevabında ... plaka sayılı otobüse ait düzenlenen ... tarrihli Uygunluk Belgesine ve Polnet kayıtlarına istinaden oturma yerlerinin sayısının sürücü hariç 18, sürücü dahil 19, ayakta durma yerlerinin sayısının 9 olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava, takip konusu bononun davacının üyesi olduğu dava dışı ... Odası ile davalı ... Kooperatifi arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdadı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma ve çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.
Taraflar arasında protokollerin ve takip konusu bononun protokoller nedeniyle düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlık senetlerin lehtar hanesi boş olarak davalı kooperatif yönetimine verilen senetlerin verilme sebebi olan protokol hükümlerinin yerine getirilip getirilmediği, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmaktadır.
İncelenen protokoller, ... kararları ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; Antalya Büyükşehir Belediyesi ...'nin aldığı karar doğrultusunda ... plakalı minibüslerin ... sınıfına geçirildiği, ... plakalı minibüslerin alınan karar doğrultusunda yolcu sayısı arttırılmış olarak ... yılından itibaren çalışmaya başladıkları, davalı kooperatifin üyeleri tarafından açılan dava sonucunda idare mahkemesi tarafından ... kararlarının iptal edildiği dosya içeriği ile sabit olup, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli "..." başlıklı protokol ile minibüsçülerin "her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak ... adet otobüsün ön protokol kapsamında özel halk otobüslerine verileceği"nin kararlaştırıldığı, ... adet otobüsün alınmadığı, bunun üzerine ... tarihli protokol ile araç başına ...-TL bedel belirlenerek belirlenen bedele göre ... adet üye tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, dava konusu bononun incelenen ve tarafların kabulünde olan ... ve ... tarihli protokolde kabul edildiği üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olmaları nedeniyle özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere düzenlendiği,
senetlerin minibüsçüler odası tarafından üyelerinden toplanarak toplam ... senedin ... tarihli protokolle ... Başkanı ... tarafından, davalı ... başkanı ...'a teslim edildiği,
protokolde doğacak veya doğması muhtemel zararlardan söz edilmemiş olmasına, davacı aracının yolcu kapasitesi arttırılmış olarak fiilen çalışmasına devam etmesine ve ... Odasının kurulmuş olması ve davacı ve davalı gibi minibüs ve otobüsçü olan esnafın tamamının bu odaya kayıtlı olmasının zorunlu hale gelmiş olmasına göre birleşmenin gerçekleştiği,
davacının kapasitesi arttıktan sonra taşıma gelirlerinin de arttığının bilirkişi tarafından tespit edildiği,
...'nin ... tarihli cevabi yazısına göre de ... tarihli ... kararının iptal edilmesine rağmen fiili olarak davacının 18+1 oturan ve 9 ayakta yolcu kapasitesi ile aynı şekilde çalışmaya devam ettiği tüm bu nedenlerle bononun bedelsiz kaldığı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 44,40.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 650,70.-TL harcın mahsubu ile, bakiye 606,30.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca hesaplanan 4.541,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı