T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/423 Esas
KARAR NO: 2018/376
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 26/05/2016
KARAR TARİHİ: 15/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile dava dışı asıl borçlu ...Şti firması arasında .../.../... ve .../.../... tarihli genel kredi sözleşmeleri imzalanarak adı geçen firmaya kredi kullandırıldığını, davalı ... ile dava dışı ... ve ...'ın her iki sözleşmeyi de müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, kredi borçlarının ödenmemesi nedeniyle dava dışı asıl borçlu şirket ile davalı ve diğer kefillere ihtarname gönderildiğini, ihtara rağmen borcun ödenmemesi üzerine asıl borçlu ... firması ile ipotek veren 3.kişiler hakkında ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine, yine asıl borçlu ... Firması hakkında kredilerin teminatında bulunan rehinli araçlarla ilgili ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden menkul rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişildiğini, davalı ve diğer kefiller hakkında da ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden tahsilde tekerrür olmama kaydı düşülerek aynı tarihte ilamsız icra takibine girişildiğini, ancak davalı tarafça itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu, davalının itirazlarının haksız ve yersiz olduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacı tarafın iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davaya konu icra dosya borcundan dolayı müvekkilinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunması gerektiğini bildirmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; genel kredi sözleşmeleri ve ihtarname örnekleri sunulmuş, ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas, .../... Esas ve .../... Esas sayılı takip dosyaları celp edilmiş, bankacı bilirkişiden rapor ve ek rapor aldırılmıştır.
Dava; banka genel kredi sözleşmesinden doğan alacağın tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Davacı banka ile dava dışı asıl kredi borçlusu ...ŞTİ arasında .../.../... tarihli ve 2.375.000,00.-TL limitli, .../.../... tarihli 3.125.000,00.-TL limitli ve .../.../... tarihli 10.000.000,00.-TL limitli kredi sözleşmelerinin imzalandığı, davalının da bu sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı hususu ihtilafsız olup, uyuşmazlık; davalının kefaleti nedeniyle icra takip tarihi itibariyle davacı bankaya borcu bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.
... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı banka tarafından borçlu davalı ve dava dışı diğer kefiller ve asıl borçlu aleyhinde 905.802,83.-TL asıl alacak, 89.809,86.-TL işlemiş faiz, 854,25.-TL ihtar masrafı ve 4.490,49.-TL gider vergisi olmak üzere toplam 1.000.957,43.-TL alacaktan dolayı tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ibaresi de düşülerek ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine verilen itiraz dilekçesiyle borcun tamamına itiraz edilerek takibin durdurulduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde de eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı banka tarafından dava dışı asıl kredi borçlusu şirket aleyhinde 320.000,00.-TL asıl alacaktan dolayı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişildiği, ipotekli takip dosyasının kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde de; alacaklı davacı banka tarafından yine dava dışı kredi asıl borçlusu şirket hakkında 527.165,00.-TL asıl alacaktan dolayı taşınır rehinin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişildiği, icra takibinin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bankacı Bilirkişi tarafından düzenlenen .../.../... tarihli rapora göre; davacı banka ile dava dışı kredi kullandırılan şirket arasında düzenlenen 3 ayrı kredi sözleşmesini davalının müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, davalının kefaletinin kefil sıfatıyla şahsen imzalanan çerçeve niteliğinde süresiz genel kredi sözleşmesine dayandığını, kefillerin kefalet limiti ve kendi temerrütleri sonuçlarından sorumlu olacaklarını, takip hesabı kayıtlarına göre takip tarihi sonrasında ve dava tarihi öncesinde davacı bankanın dava dışı şirketten menkul ve taşınmaz rehni ve kambiyo takibi dosyalarından 9 kalemde toplam 626.099,07.-TL tahsilat yaptığını, davalı kefilin temerrüte düşme tarihinin ... olduğunu, davacı bankanın %39 temerrüt faizi uygulamasının ve talep etmesinin sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, buna göre icra takip tarihi itibariyle davalının kefalet sorumluluğunun 885.506,44.-TL asıl alacak, 13.235,35.-TL işlemiş faiz, 661,77.-TL gider vergisi ve 854,25.-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 900.257,81.-TL olduğunun mütalaa edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce görülen lüzum üzerine bankacı bilirkişiye ... tarihli celse ... nolu ara kararı uyarınca diğer rehin ve ipotekli takip dosyalarında yapılan tahsilatların TBK 100 maddesi uyarınca öncelikle işlemiş faiz ve giderlerden mahsubu yapılarka sonuç olarak dava tarihindeki alacak borç durumuna ilişkin ayrıntılı ek rapor tanzim etmesi istenmiş ve bilirkişi ... tarihli ek raporunu düzenlemişse de, söz konusu icra takip dosyasında yapılan tahsilatların bilirkişinin kök raporunda tablo halinde gösterdiği üzere tarihleri dikkate alındığında, bu ödeme ve tahsilatların takipten sonra davadan önce olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ek rapora itibar edilmemiş, değerlendirme harici tutulmuştur.
Davacı vekili dava dilekçesinde her ne kadar dava açarken ipotekli ve rehinli takip dosyalarından muhtelif tarihlerde kısmi tahsilatlar yapıldığını ve toplam borçtan düşülerek dava açıldığını ileri sürmüşse de, davanın konusunu teşkil eden ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı ilamsız icra takip dosyasının takip çıkış tutarı 1.000.957,43.-TL tutar üzerinden hiçbir mahsup yapılmaksızın aynı değer üzerinden dava açıldığı anlaşılmakla, davacı vekilinin beyanlarına itibar edilmemiştir. Yani, davacı taraf takip sonra davadan önce yapmış olduğu tahsilatları mahsup ederek davayı açmamıştır. Bilirkişinin kök raporunda asıl alacak olarak belirlemiş olduğu 885.506,44.-TL'den dadan önce yapılan 626.099,07.-TL tahsilat tutarı düşüldüğünde 259.407,37.-TL asıl alacak bulunmuş olup, davacının da bu ödemeleri düştükten sonra kalan miktar üzerinden davayı açması gerekirdi. Bu nedenle mahkememizce resen yapılan tahsilatlar düşülerek yapılan hesaplama sonucunda icra takip tarihi itibariyle davalının kefalet sorumluluğu 259.407,37.-TL asıl alacak, 13.235,35.-TL işlemiş faiz ve 661,77.-TL de gider vergisi olmak üzere toplam 273.304,49.-TL olarak bulunmuş olup, bilirkişinin kök raporunda hesaplamaya dahil etiği ihtar masrafları ise yargılama giderlerinden olup, hesaplamaya dahil edilmemiştir.
İtirazın iptali davalarında takip tarihindeki borçluluk durumu ve itirazın yerinde olup olmadığı saptanarak, takipten sonra ve davadan önce bu takip sebebiyle yapılan ödemeler yönünden dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gözetilerek uyuşmazlık çözümlenmelidir. Ödenen kısım için ayrıca icra inkar tazminatına da hükmolunamayacaktır.
Bilirkişi raporuyla tespit edilen takipten sonra ve davadan önce yapılan toplam 626.099,07.-TL ödeme yönünden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.
Olayda uygulanması gereken yasa hükümleri ise genel kredi sözleşmelerinin tarihleri göz önüne alındığında 818 Sayılı Borçlar Kanunu hükümleridir. 818 Sayılı BK 487. Maddesine göre; "Kefil, borçluyla beraber müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu sıfatı ile veya bu gibi diğer bir sıfatla borcun ifasını deruhte etmiş ise, alacaklı asıl borçluya müracaat ve rehinler nakde tahvil ettirmeden evvel kefil aleyhinde takibat icra edebilir."
İİK'nın 45. Maddesine göre; "Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir."
İİK'nın 45. Maddesi, asıl borçlular ile ilgili düzenlenmiş olup, alacağı rehinle temin edilen bir kimsenin rehini veren hakkında doğrudan doğruya genel haciz yoluyla takibe geçilmesini önlemekte ve iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğine ilişkin bulunmaktadır. Dolayısıyla söz konusu maddedeki düzenleme borçlu için getirilmiş bir kural olup kefiller hakkında uygulanmaz.
Dava konusu olayda davalının sadece müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla sorumluluğu dışında ipotek ve rehin yönünden herhangi bir sorumluluğu da bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; davacı banka ile dava dışı şirket arasında imzalanan genel nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesi uyarınca davalı borçluya kredi kullandırıldığı, söz konusu sözleşmeyi davalı ...'nın da müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla 10.000.000,00.-TL limit üzerinden imzaladığı, davacı banka tarafından ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında taşınır rehinin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığı, yine ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla asıl borçlu hakkında icra takibine giriştiği, bunlardan başka davalı kefil aleyhinde de ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında genel kredi sözleşmesinden dolayı ilamsız icra takibine giriştiği, ipotek ve taşınır rehinin paraya çevrilmesi yoluyla girişilen icra takiplerinde takipten sonra davadan önce olmak üzere toplam 626.099,07.-TL ödeme ve tahsilat yapıldığı, her ne kadar davacı taraf dava dilekçesinde yapılan ödemeleri düşerek dava açtıklarını söylemiş ise de, bu beyana itibar edilmediği, zira takip çıkış tutarı ile harca esas dava değerinin aynı olduğu, bu nedenle ödeme ve tahsilatların düşülmeksizin dava açıldığı, sonuç olarak icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği alacağın 259.407,37.-TL asıl alacak, 13.235,35.-TL işlemiş faiz ve 661,77.-TL %5 gider vergisi olmak üzere toplam 273.304,49.-TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla, bu miktarlar yönünden davanın kısmen kabulü ile davalı borçlunun icra dosyasındaki itirazının kısmen iptaline karar vermek gerekmiş, ayrıca takipten sonra davadan önce yapılan 626.099,07.-TL tutar yönünden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından bu miktar yönünden dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, ayrıca alacağın likit nitelikte oluşu gözetilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmolunmuş, koşulları oluşmayan davalı tarafın kötü niyet tazminat talebi de reddedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalı borçlunun ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasındaki borca yönelik itirazının KISMEN İPTALİNE,
Takibin 259.407,37.-TL asıl alacak, 13.235,35.-TL işlemiş faiz, 661,77.-TL %5 gider vergisi olmak üzere toplam 273.304,49.-TL alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %39 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi uygulanmak ve tahsilde tekerrüre yol açmamak kaydıyla DEVAMINA,
Davacının fazlaya dair isteminin REDDİNE,
Takipten sonra, davadan önce yapılan toplam 626.099,07.-TL ödeme nedeniyle bu miktar yönünden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından, hukuki yarara ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
Takipten sonra, davadan önce ödenen toplam 626.099,07.-TL asıl alacağın temerrüt tarihi olan 17/09/2012 tarihinden,
*27.621,86.-TL'lik kısmına ödeme tarihi olan 03/10/2012 tarihine,
*23.000,00.-TL'lik kısmına 29/05/2013 tarihine,
*25.000,00.-TL'lik kısmına 29/05/2013 tarihine,
*20.900,00.-TL'lil kısmına 02/07/2013 tarihine,
*106.224,81.-TL'lik kısmına 01/08/2013 tarihine,
*88.352,40.-TL'lik kısmına 12/11/2013 tarihine,
*205.000,00.-TL'Lik kısmına 08/05/2014 tarihine,
*65.000,00.-TL'lik kısmına 08/04/2016 tarihine,
*65.000,00.TL'lik kısmına 04/05/2016 tarihine (ödeme tarihi),
Kadar yıllık %39 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi UYGULANMASINA,
Haksız itiraz edilen 259.407,37.-TL asıl alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya ÖDENMESİNE,
Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 18.669,42.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 12.089,16.-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.580,26.-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan 12.089,16.-TL peşin harç ve 29,20.-TL başvuru harcının toplamı 12.118,36.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve ihtarname masrafı olmak üzere) toplam 1.326,25.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gözetilerek hesaplanan 362,10.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Fazla kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 22.348,20.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın reddolunan kısmı üzerinden hesaplanan 10.874,30.-TL nispi ve ayrıca ödeme nedeniyle hukuki yarar yokluğuna ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden ret nedeniyle hesaplanan 2.180,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/05/2018
Başkan ...
¸(e-imzalı)
Üye ...
¸(e-imzalı)
Üye ...
¸(e-imzalı)
Katip ...
¸(e-imzalı)