T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/297 Esas
KARAR NO: 2021/672
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 17/05/2017
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracıyla ... karayolunu takiben ... istikametinden ... istikametine giderken, ... kavşağında, yaya geçidinden orta refüj istikametine geçiş yapmaya çalışan yaya ...'ya çarpması suretiyle meydana gelen trafik kazası sonucunda müvekkilinin murisi ...nın hayatını kaybettiğini, müvekkili davacının murisin annesi olduğunu, tamamen oğlunun desteği ile hayatını devam ettirdiğini, oğlunun vefatı ile desteğinden mahrum kaldığını, kaza sebebiyle hayatını kaybeden murisin cenaze giderlerinin ise 1.000,00.-TL olduğunu, davalı ... tarafından müvekkiline ... tarihinde 3.531,26.-TL ödeme yapıldığını, dava açılmadan evvel ... tarafından yapılan 3.531,26.-TL ödemenin hüküm kurulurken nazara alınmasını, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 25.000,00.-TL manevi tazminatın davalı araç sürücü ... ve araç maliki ...'dan kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, 11.000,00.-TL maddi tazminatın (10.000,00.-TL'si destekten yoksun kalma tazminatı, 1.000,00.-TL'si cenaze gideri) davalı ... yönünden poliçe limiti dahilinde, dava tarihinden başlamak üzere, diğer davalılar yönünden ise olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin merkezinin ... olduğundan yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini, dava konusu trafik kazasının ... tarihinde gerçekleşmiş olduğundan, davanın zaman aşımına uğradığını, davalı ...'un maliki olduğu ... plakalı araç için müvekkili şirket tarafından ...-... tarihli ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ... Poliçesi düzenlendiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe metni üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, ölüm/sakatlık halleri için kişi başına teminat limitinin ... yılı için 310.000,00.-TL, manevi tazminatın teminat kapsamında olmadığı gibi gelir kaybı, kar kaybı dolaylı zararlarında teminat kapsamında olmadığını, kusur, maluliyet ve tazminat miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'a dava dilekçesinin tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
Dava: trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin annesi tarafından zarara sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın sürücüsü işleten maliki ve ZMSS sigortacısı davalılar aleyhine açılan destekten yoksunluğa ve cenaze giderlerine ilişkin maddi ve manevi tazminat davası niteliğindedir.
... tarihinde meydana gelen kaza sonucunda davacının murisi olan ... vefat etmiş, müteveffaya çarpan ... plakalı aracın sürücüsünün davalı ... olduğu, söz konusu aracın işleten malikinin diğer davalı ... olduğu, ve diğer davalı ... kooperatifinin de aracın ZMSS sigortacısı olduğu, ayrıca ... şirketi tarafından davacıya 3.531,26.-TL tutarında ödeme yapıldığı ihtilafsızdır.
Uyuşmazlık: Kaza olayındaki tarafların kusur durumu davacının destek ihtiyacı içerisinde olup olmadığı, destek zararının bulunup bulunmadığı, yine manevi tazminat koşullarının bulunup bulunmadığı, yine davacının cenaze giderlerinden dolayı ne kadar masraf yaptığı, bunu davalılardan talep edip edemeyeceği hususları ihtilaflıdır.
Dosya içerisine; davacı vekilince dava dilekçesi ekinde mirasçılık belgesi, ... poliçesi, kaza tespit tutanağı sunulmuş ... Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, davalı ... şirketinden ... poliçesi hasar dosyası ve ödemeye ilişkin tüm kayıt ve belgeler celp edilmiş, tarafların sosyal ekonomik durum araştırmaları yaptırılmış, SGK'dan davacıya ve diğer mirasçılarına gelir bağlanıp bağlanmadığı hususu ile davacının murusi ...'nın çalışmalarına dair hizmet cetveli ve almış olduğu ücret bilgileri istenilmiş, Serik ... ASCM'nin ... sayılı dosya sureti celp edilmiş, ... Başkanlığına ve ... Müftülüğü'ne müzekkereler yazılmış, kusur durumuna ilişkin raporlar aldırılmış, aktüer bilirkişiden kök ve ek raporlar aldırılmıştır.
Davalı ... şirketi tarafından ibraz edilen ZMSS ... poliçesi ve hasar dosyasının incelenmesinde; kazaya neden olduğu iddia edilen ... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı olduğu, aracın davalı ... şirketinde ZMMS poliçesi ile ... -... tarihleri arasında sigortalı olduğu, davalı ... şirketi tarafından ... tarihinde davacı vekili Av....'e 3.531,26.-TL ödeme yapıldığı, anlaşılmıştır.
... Müdürlüğünün ... tarihli cevabi yazısından davacıya ölümlü kaza olayı nedeniyle rücuya tabi gelir bağlanmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Serik ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; katılanın dosyamız davacısı ..., sanığın dosyamız davalısı ..., suçun Taksirle Ölüme Neden Olma olduğu, dosyanın incelenmesinde sanığın alınan alkol raporunda alkolsüz olduğu, ölen yaya ...'nın ise ... promil alkollü olduğunun tespit edildiği, Ceza dosyasından aldırılan raporda yaya ...'nın "yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde, geçitte yayalar için ışıklı işaret varsa bu işaretlere uymak zorundadır." kuralını ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, sürücü ...'nun ise bu kazanın oluşumunda "kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken hızların azaltmak" kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ... Esas ... kararıyla sanığın 1 yıl 8 ay süre ile denetim altında bulundurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Kaza olayındaki kusur durumunun belirlenmesi bakımından ... Trafik İhtisas Diresinden aldırılan ... tarihli rapor ve ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yoluyla ... öğretim üyelerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden aldırılan ... tarihli raporda sonuç olarak; davalı sürücü ...'nun %15 oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'nın %85 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Aktüer bilirkişi ... tarafından hazırlanan ... tarihli kök raporda sonuç olarak; Trafik kazası sonucu ölen ...'nın geride kalan davacı hak sahibi, ...'nın destekten yoksun kalma zararının, ... Şirketinin ödeme tarihi ... verilerine göre yapılan hesaplama sonucu, ... ödemesi ile %61 oranında karşılandığını, güncel hesaplama sonucu ... ödemesini aşan bakiye zararın 3.075,69.-TL olduğunun hesap edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin kök rapora itirazı üzerine Aktüer bilirkişi ... tarafından hazırlanan ... tarihli ek raporda sonuç olarak; kök raporda değişikliği gerektirecek yeni bilgi ve bulgu olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Destekten yoksun kalma tazminatı TBK'nın 53. Maddesinde düzenlenmiş olup, teker teker belirtilmiştir.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. Maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. TBK 53. Maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır. Sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimsenin devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunması gerekir. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olan olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır.
Manevi tazminat ise, TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, "Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarında da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmüne amirdir.
Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.
Zamanaşımı itirazının olayda uygulanması gerekli 2918 sayılı KTK 109/2 maddesi uyarınca uzamış ceza zamanaşımı söz konusu olduğundan ve kaza tarihi ... tarihinden itibaren dava tarihine kadar bu sürenin dolmayışı sebebiyle zamanaşımı itirazının reddine, yetki itirazının da hem poliçesyi düzenleyen acentenin hem de davalılardan ikisinin ikametgahlarının ... oluşu gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının oğlu ...'nın vefat ettiği, kazanın meydana gelişinde davalı sürücü ...'nun %15 oranında tali kusurlu, müvteveffa yaya ...'nın %85 oranında asli kusurlu oldukları, davacı annenin, desteği olan oğlunu bu kazada kaydetmesi nedeniyle talep edebileceği maddi tazminatın dava tarihinden önce davalı ... şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubu sonucunda 3.075,69.-TL olarak hesaplandığı, davacının 1.000,00.-TL cenaze gideri talebinin de ... Belediyesinin ... tarihli cevabi yazısı karşısında makul olduğu, davacı murisinin %85 kusur oranı dikkate alınarak davacının cenaze gideri zararının 150,00.-TL olduğu, davalı ...'nun haksız fiil sorumlusu sürücü, davalı ...'un işleten malik sıfatıyla, davalı ... şirketinin ise ZMMS sigortacısı sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu oldukları anlaşılmış ve maddi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi bakımından ise dosya kapsamından, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacı murisinin %85 oranında, davalı sürücünün %15 oranında kusurlu olması, olay tarihindeki paranın alım gücü davacının duyduğu elem ve ızdırap dikkate alınarak davacı yararına zenginleşmeye sebebiyet vermeyecek şekilde davalıyı cezalandırmayacak mahiyette davacının elem ve ızdıraplarını dindirecek miktarda davacı için 7.500,00.-TL manevi tazminatın davalılardan ... ve ...'dan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat istemi yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile,
3.075,69.-TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 150,00.-TL Cenaze gideri olmak üzere toplam 3.225,69.-TL'nin davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan ... tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına
Davacının fazlaya dair maddi tazminat isteminin REDDİNE,
a-Alınması gerekli 220,35.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 122,96.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 97,39.-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ ile hazineye gelir KAYDINA,
b-Davacı tarafından yatırılan 122,96.-TL peşin harç, 31,40.-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 154,36.-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve Atk fatura gideri) olmak üzere toplam 2.507,30.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 735,25.-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
d-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 3.225,69.-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
e-Davalı ... şirketi vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 3.225,69.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye ÖDENMESİNE,
2-Manevi tazminat istemi yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;
7.500,00.-TL 'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacının fazlaya dair manevi tazminat isteminin REDDİNE,
a-Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 512,32.-TL nispi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
b-Manevi tazminat yönünden ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
c-Manevi tazminat davası yönünden davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.080,00.-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne, davalıların yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/09/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)