T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/489
KARAR NO: 2019/210
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/08/2017
KARAR TARİHİ: 08/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, müvekkilinin yasa uyarınca borcunu % 18 yıllık faiz hesabı ile ödediğini, davalının yıloık % 120 faiz oranı üzerinden müvekkiline borç çıkarttığını, müvekkilinin ana para ve yıllık % 18 faiz oranı uygulayarak borcunu yatırdığını ve uygulanan faizin yasaya uygun hesaplanmasını talep ettiği, ancak davalının ... sonu itibariyle icrai işlem yapacağını belirterek müvekkilinin 8.860,30.-TL borcunun olduğunu bildiren yanıt verdiğini, ayrıca davalının müvekkilinden talep ettiği alacağın ... tarihinden önceki kısmının da zaman aşımına uğradığını belirterek, davalının yasaya aykırı hesapladığı % 120 yıllık gecikme faizi tatbiki ile 8.860,30.-TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak davalının davaya cevap vermediği görüldü.
Dava: davacının üyesi olduğu davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine ilişkin icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce dosyamız kooperatif konusunda uzman bilirkişi ...'na tevdi edilerek rapor aldırılmış bilirkişi ... havale tarihli raporunda: ... ayına kadar kooperatif genel kurulu kararına göre aylık % 10 üzerinden, sonrası 01/07/2012 yürürlüğe giren 6098 Sayılı TBK gereği en fazla temerrüt faizi olan % 18 üzerinden yapılan hesaplamalar neticesinde davacının 399,86.-TL fazla ödemesinin bulunduğu, davalı kooperatife borcu olmadığı hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
Mahkememizce ek rapor aldırılmak üzere dosyamız rapor sunan bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor aldırılmış, aldırılan ... havale tarihli ek rapora göre: davacı tarafın ...-... ... tarihleri arasında zaman aşımına uğrayan borcu bulunmadığı hususunda ek rapor tanzim etmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 88. maddesinin, "Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranını yüzde elli fazlasını aşamaz." hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de aynen; "Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz. Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kooperatif ile üyesi arasında ticari ilişki bulunmadığından yasal oranda temerrüt faizi uygulanacağı, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun' un 2/1. maddesi gereğince, bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1. maddede belirlenen yasal faiz oranına göre temerrüt faizi ödemeye mecbur olduğu, temerrüt faizinin, yasal faiz oranından fazla alınması taraflarca kararlaştırılabilir ise de, taraflar, uygulanacak temerrüt faizi oranını belirlerken, 6098 sayılı TBK’nın 120/2. maddesinde öngörülmüş olan sınırlamayı dikkate almak zorunda oldukları açıktır.
Somut olayda, davacıya gönderilen yazıda aylık % 10 oranına göre hesaplanmış işlemiş faiz borcu TBK'nın 120/2. maddesindeki sınırlamaya tabi olup, davalı kooperatifin genel kurullarında kabul edilmiş temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata yani 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesine göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı açıktır. ... havale tarihli raporda ... ayına kadar kooperatif genel kurulu kararına göre aylık % 10 üzerinden, sonrası 01/07/2012 yürürlüğe giren 6098 Sayılı TBK gereği en fazla temerrüt faizi olan % 18 üzerinden yapılan hesaplamalar neticesinde davacının 399,86.-TL fazla ödemesinin olduğu anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının üyesi olduğu ... üye hesap cetvelinde belirtilen 8.860,30.-TL nedeniyle borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davacının ...-... yılları arası alacağının zaman aşımına uğradığının tespiti talebinin ise hukuki yarar yokluğundan usulden reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 605,24.-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 151,32.-TL harcın mahsubu ile bakiye 453,92.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti ile dava açılış harç toplamından ibaret toplam 694,12.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/03/2019
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)