T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/110 Esas
KARAR NO: 2018/721
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 16/02/2018
KARAR TARİHİ: 20/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ...nin Ana sözleşmesinde faaliyet süresinin 30 yıl olarak belirlendiğini, bu sürenin .../.../... tarihinde sona erdiğini, gelinen noktada kooperatifin faaliyet konusu konut yapılarının tamamlanamadığını, kooperatif yönetim kurulunun mevcut olup kararlar aldığını, genel kurul toplantılarının devam ettiğini, süre unsurunun kooperatif anasözleşmesinin zorunlu unsuru olmayıp ihtiyarı olduğundan kendiliğinden tasfiye olmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkili kooperatifin faal olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin ticaret sicil müdürlüğünün ... numarasında kayıtlı olduğunu ve kaydının devam ettiğini, .../.../... tarihinde tesis edilen tescil ile kooperatifin süre uzatımının gerçekleştirildiğini, kooperatifin süresinin 50 yıla çıkartıldığını, işbu davanın açılmasında hukuki menfaat bulunmadığından usulden reddinin gerektiğini davanın kabul edilmesi halinde Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün yasal hasım konumunda olduğundan yargılama giderlerine hükmedilmemesini talep etmiştir.
Dava; ana sözleşmede belirtilen süresi dolan kooperatifin faaliyette olduğunun tespitine ilişkin davadır.
Dosya içerisine, Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden kooperatife ait kayıtlar ve ticaret Sicil Müdürlüğünden sicil dosyası celp edilmiştir.
Açılan dava niteliği itibariyle, 6100 sayılı HMK'nın 106. maddesinde düzenlenen tespit davasıdır. Buna göre, "(1) Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. (2) Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. (3) Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz."
Tespit davası açılabilmesi için hukuki ilişkinin varlığı şartı yanında davacının bu ilişkinin varlığını tespitte hukuki yararı da bulunmalıdır.
6100 sayılı HMK'nın 114 ve 115. Maddelerine göre, dava şartları yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurularak değerlendirilebilir .
Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi uyarınca bu kanun'da hüküm bulunmayan hallerde TTK'nın hükümleri uygulanır. 6102 sayılı TTK'nın 529/1. maddesi (a) bendinde, BK'nın 640/son fıkrasına paralel olarak "sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hale gelmemişse" ana sözleşmede belirlenen sürenin sona ermesiyle şirket sona erer ve tasfiyeye girer. Maddenin mefhumu muhalifinden şirket faaliyetlerinin devam etmesi halinde şirketin sona ermeyeceği belirtilmektedir. Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla kooperatiflerde de uygulanacak olan bu hüküm uyarınca kooperatif süreli kurulmuş olsa bile amacını gerçekleştirmemiş ve faaliyetine devam ediyor ise sona ermeyeceği ve tasfiye edilmeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Antalya Ticaret Sicili Müdürlüğünden celp edilen kayıtların incelenmesinde; Antalya Ticaret Sicilinin ... numarasında kayıtlı ...Kooperatifinin .../.../... tarihinde kayıt olduğu ve kaydının halen devam ettiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün cevabi yazısında, söz konusu kooperatifin ...tarihli ve ...kayıt numaralı dilekçe ile süresinin uzatılması amacıyla müracaatta bulunduğu, işlemlerin devam ettiği bildirilmiştir.
Sicil dosyasına göre, davacı kooperatifin faaliyet süresinin 30 yıl olarak belirlendiği ve bu sürenin ...tarihinde dolduğu ancak ticaret sicilde halen kayıtlı bulunduğu ve faaliyetlerinin devam ettiği, eldeki tespit davasının hasımsız açılması gerektiği, davalı ticaret sicil müdürlüğünü pasif husumetinin bulunmadığı gibi Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın ...no'lu genelgesine ek ...tarihli ...sayılı genelge ile ana sözleşmede belirlenen faaliyet süreleri sona ermiş olmasına rağmen zamanında süre uzatımı yapmamış olup faaliyetlerine devam eden yapı kooperatiflerinin, faaliyetlerini sürdürdüklerinin ve tasfiye işlemlerine başlamadıklarının yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile belgelendirmesi halinde değişiklik taleplerinin sonuçlandırılacağı hükmünün sevk edildiği, bu itibarla da davacının isteminde hukuki yararının da bulunmadığı anlaşılmakla HMK 114/1-d, h, 115/1,2 maddeleri uyarınca davanın pasif husumet ve hukuki yarar dava şartları noksanlığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK 114/1-d, h, 115/1,2 maddeleri uyarınca davanın pasif husumet ve hukuki yarar dava şartları noksanlığından REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda , HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/11/2018
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı