T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/173
KARAR NO: 2021/925
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 16/03/2018
KARAR TARİHİ: 24/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ...'in ... tarihinde davalı ...'nın sevk ve idaresinde bulunan davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu sakat kaldığını, kaza mahallinde tutulan ... tarihli trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluşumunda firar sürücünün şerit izleme ve takip kurallarına uymayarak 56/1A kuralını ihlal ederek müvekkilinin motosikletine ön kısmıyla çarpışması sonucu meydana geldiğini, kazadan sonra otomobil sürücüsü ... aracı kaza mahallinde bırakarak firar ettiğini, aynı zamanda adli soruşturma dosyasında beyanı bulunan tanıkların firari sürücünün alkollü olduğunu da beyan ettiklerini, trafik kazası tespit tutanağında firari sürücünün asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin kazanın oluşumunda kusuru olmadığı görüş ve kanaatine varıldığını, kaza ile ilgili Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyası açıldığını, müvekkilinin işgücü kaybı ve buna bağlı olarak ciddi anlamda maddi zararı olduğunu, kaza netiçesinde müvekkilinin bedeninde bir kısım kırıklar meydanâ geldiğini, müvekkilinin omurgasına birçok platin takıldığını ve buna ilişkin raporların olduğunu, ... Hastanesince düzenlenen ... tarihli rapora göre müvekkilinin kazadan kaynaklı yaralanmalarından ötürü meydana gelen maluliyet oranının %13 olarak belirlendiğini, müvekkilinin fayans ustası olduğunu, sürekli olarak çömelerek yahut eğilerek çalışmak zorunda olduğunu, her ne kadar maluliyet raporunda müvekkilin özür oranı %13 olarak gözükse de müvekkilinin çalıştığı iş göz önüne alındığında sırtındaki kırıklar ve vücuduna takılan platinler nedeniyle artık eğilip kalkmakta daha fazla zorlandığını ve hatta bu durumun onun işini yapmasını engellediğini, bu nedenle müvekkilinin yaptiğı iş dikkate alındığında iş gücü kaybı raporda anılan %13 oranının çok daha üzerinde olduğunu, müvekkilinin yaptığı iş dikkate alınarak uğradığı işgücü kaybının tespiti ve kusur durumuna göre bilirkişi incelemesi yapılarak müvekkilinin bu kaza sebebiyle uğradığı maddi zararın tespit edilmesini, sonuç olarak, ...-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, müşterek ve müteselsilen davalılardan tahsiline, ...-TL manevi tazminatım kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalılar ... ve ...'dan müşterek ve müteselsilen davalılardan tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin malik olduğu ... plaka nolu aracın ... tarihinde kira sözleşmesi ile 90 günlüğüne kiraya verildiğini, bu kira sözleşmesi uyarınca haftalık ödeme fatura karşılığı ...- TL KDV dahil tahsil edildiğini, müvekkilinin ... adında işletmesi olduğunu, bu işletmenin eşi tarafından işletildiğini, kazaya konu aracın bu işletme tarafından kiraya verildiğini, yasal olarak aracı kiralayanın işleten sıfatını aldığını, Karayolları Trafik Kanununun 3. Maddesinin dikkate alınması gerektiğini, somut olayda davalının aracı kiraya verdiğini, kira sözleşmesi ve taahhütname düzenlendiğini, tüm sorumluluğu kiralayanın kabullendiğini, bunun yanında aracı kiralayanın fiili hakimiyetinde iken diğer davalı tarafından kullanılmış ve onun sevk ve idaresinde iken bu kaza meydana geldiğini, davacının ... uyruklu olduğunu, kendisi ve yanındaki iki arkadaşı ile birlikte üç kişi motosiklete binerek trafiğe çıktıklarını, 3 kişinin bindiği aracın sevk ve idaresinin zor olacağını, bu durumda seyir halindeki motorun durdurulamadığını ve araca çaptığını, olaydan sonra davacı ve yanındaki şahısların hastaneden sonra karakola gelmeleri beklenirken gelmediklerini, davacının aracını kazadan sonra kendi imkanları ile araçtaki cprs sisteminden bularak otoparktan teslim aldığını ve hurda vaziyette iken tüm masraflarını kendisi yaparak aracını tamir ettirdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Aş. Vekili cevap dilekçesinde özetle: ... plakalı aracın müvekkil şirkete,...-... tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) ... Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kişi başı ... TL olduğunu, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, trafik sigortacısı şirketin üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan, ... poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğunu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulduğunu, bu poliçeden dolayı şirkete davacı tarafından müracaat edilerek ihbarda bulunulduğunu ve şirket tarafından ... numaralı hasar dosyası açıldığını, tüm evrakların şirkete ibraz edilmesini takiben ... 'in uğramış olduğu maluliyet nedeniyle “Aktüer Hesabı” yaptırıldığını, hesaplamada sigortalı araç sürücüsünün % ... kusuru, davacının % ... maluliyet oranı ve asgari ücret üzerinden TRH 10 ölüm tablosu uygulanarak ve % ... teknik faiz üzerinden hesaplama yapıldığını, alınan tazminat raporu doğrultusunda ... tarihinde davacıya ...-TL destek tazminatı ödemesi yapıldığını, şirket tarafından yaptırılan aktüer hesabının tamamen doğru veriler çerçevesinde hesaplandığını, şirketin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, mahkemece tekrar aktüer hesabı yapılması halinde yapılacak hesaplamalarda ödeme tarihinden itibaren faiz güncellenmesi yapılması gerektiğini belirterek sonuç olarak, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava: Trafik kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Davalı ...'in sosyal ekonomik durum tespiti ... tarihi itibariyle yapılmış, tutulan tutanakta; ... yaşında, yüksekokul mezunu olduğunu, emekli, ...-TL civarında maaşı aldığını, bir başka geliri bulunmadığını, ... çocuk sahibi olduğunu ve gayrimenkulu bulunmadığı, geçimini emekli maaşı ile idame ettirdiğini, ... plakalı ve ... plakalı araçları bulunduğu tespit edilmiştir.
Davacı ...'in sosyal ekonomik durum tespiti ... tarihi itibariyle yapılmış, tutulan tutanakta; öğrenim durumu itibariyle arapça bildiği, ... ustası olduğu, aylık gelirinin ...-TL olduğu, bekar olduğu, aylık ...-TL kira ödediğini (elektrik, su, gıda vb.giderler) adına kayıtlı gayrimenkul veya otomobil bulunmadığı, fiziksel bir engelinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Antalya ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak kaza nedeniyle davacıya rücuya tabi peşin sermaye değerli gelir bağlanıp bağlanmadığı, herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş olup, verilen ... tarihli cevabi yazıda; şahsın kaza geçirdiği tarihte sosyal güvenliğe tescil kaydının bulunmadığını, bu durumda hak sahiplerine gelir bağlanmasının söz konusu olamayacağını, gelir bağlanmadığından da peşin sermaye değerinin oluşmadığını, trafik kazalarında 4/c kapsamında memur olarak çalışanlara, SGK kaydı bulunmayanlara, çocuklara ve kurum emeklilerine iş göremezlik bedeli ödenmediği bildirilmiştir.
Antalya ... Müdürlüğünün esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde: davacı alacaklı tarafça borçlu davalı aleyhinde ...-TL asıl alacak, ...-TL faizsiz istenen alacak, ...-TL işlemiş yıllık faiz ve ...-TL masraf olmak üzere toplam ...-TL alacak üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı ... sevk edilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... tarihli rapora göre: yaralanma neticesinde şahsın gerek hastane, gerekse hastane dışında yaralarının iyileşmesi ve mevcut haliyle olağan yaşamına dönebilmesi için ihtiyaç duyduğu sürenin ... gün olduğu, şahısta sürekli işgöremezlik halinin bulunduğu, sürekli işgöremezlik oranının %... olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası ... Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kuruluna gönderilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... tarihli rapora göre: ... oğlu ... doğumlu ...'in ... tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak: Gr1 X (2 …………………….33)A%37 E cetveline göre: %30.2 (yüzdeotuznoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme ( iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği hususunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek kusur raporu aldırılmış, aldırılan ... tarihli raporda: kaza olayında davalı sürücü ...'nın %... oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'in kusursuz olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... tarihli rapora göre: dava dosyası ile davalı ...'e ait ... yılına ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemelerde, davalı adına ... tarihinden beri kayıtlı olan ilgili ... plakalı aracın, dava konusu ... tarihinde meydana gelen trafik kazasına karıştığı, dava konusu olan trafik kazasına karışan ... plakalı aracın kaza tarihi olan ... tarihinde dava dışı ...'a ...- ... tarihleri arasında kiraya verildiğine dair araç kira sözleşmesi düzenlendiği ve bu kira sözleşmesi gereğince davalı ... tarafından dava dışı ... adına ... tarihli ... sıra numaralı ...-TL bedelli araç kira faturası düzenlendiği, dava konusu ... plakalı aracın Rent A Car olarak kiraya verilmesi ile ilgili davalının dava dışı ... adına düzenlenen ... tarihli araç kira faturasının davalının ticari defterlerinde ... tarihli ... yevmiye maddesinde dava dışı ... adına kayıt edildiği ve bu fatura bedelinin davalı tarafından peşin nakit olarak tahsil edildiğinin kayıtlı olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
... tarihli duruşmada davacı vekili Av. ...'ın ... tarihli ibraname, feragatname ve makbuz başlıklı belge sunduğu, belge içeriğinde maddi tazminat yönünden davalı ... ile anlaştıklarını, maddi tazminata ilişkin tüm hak ve alacaklarını ... şirketinden tahsil ettiklerini belirtmiş ayrıca duruşmadaki beyanında da bu hususları tekrar ettiği, ... şirketini araç malikini ve sürücüyü ibra ettiklerini, maddi tazminat davasının konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir.
Davadan feragat 6100 sayılı HMK’nun 307. maddesinde davacının talep sonucundan kısmen ya da tamamen vazgeçmesi şeklinde tanımlanmış olup, HMK.'nun 311. maddesinde, feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı; 310. maddesinde ise, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman davadan feragat edilebileceği hükümleri düzenlenmiştir. Somut olayda, davacı vekili maddi tazminat yönünden davalı ... şirketi ile sulh olduklarını ve sulh protokolü doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği, anılı protokolde, Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı davasından ... A.Ş. , sigortalısı ve sigortalı araç sürücüsü lehine mahkeme nezdinde sunulacak feragat beyanı ile davanın maddi tazminat yönünden feragat ile sonuçlandırılması talep edileceği belirtildiği, bu nedenle de davacı taraf anılı protokol gereği maddi tazminat davası yönünde davadan feragat ettiği, feragatın yargılamaya tek yönlü olarak son veren ve kesin bir hükmün sonuçlarını doğuran taraf işlemi olması gözetilerek davanın maddi tazminat yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi davacının feragat beyanı hakkın özünden feragat olmayıp dava konusu alacağın yargılama sırasında ödenmesi nedeni ile davalının ibrasına yönelik olduğundan davalılar lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemiştir.
Diğer taraftan davacı, davalılar malik ve sürücü yönünden manevi tazminat davasına devam etmiştir.
Davalı ... vekili, ... havale tarihli cevap dilekçesinde, kazaya konu aracın kiraya verildiği ileri sürmüş ve kira sözleşmesini dosyaya sunmuş ise de; söz konus belgelerin kazanın meydana geldiği aynı gün itibariyle düzenlendiği ve bu tür belgelerin her an düzenlenme şansına sahip belgelerden oluşu gözetilerek, kira bedelinin Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği hususunda ilgili vergi dairelerine müzekkere yazılmış ve ayrıca dava dışı ...'ın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmaya karar verilerek, kendisine meşruhalı davetiye çıkartılmıştır. Yapılan araştırmada kira bedelinin Vergi Dairelerine bildirilmediği ve yazılan meşruhatlı davetiyeye rağmen dava dışı ...'ın ticari defterlerini sunmadığı, yerini de bildirilmediği, dolayısıyla da söz konus belgeler Vergi Dairesi ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenmediğinden, davalı ...'in işleten sıfatının kaza esnasında devam ettiği kanaatine varılmıştır.
Manevi tazminat ise TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda hakim olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ayrıca ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.
Bu ilkeler ışığında somut olayın özellikleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacı ...'ın kaza tarihindeki yaşı, bekar olması, açık liseye devam etmesi, %... oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş olması, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabilmesi, olayın oluş şekli, davalı sürücünün tam kusurlu oluşu, tarafların sosyal ekonomik durumları gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun olarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hem davacın duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi hem de zarara neden olanın vicdani duygularının tatmin edilmesi amacıyla manevi tazminat davasının kısmen kabul edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat davasının FERAGAT NEDENİ İLE REDDİNE,
a-Maddi tazminat yönünden feragatin gerçekleştiği aşama gözetilerek 2/3 oranında belirlenen ...-TL harcın, peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırıldığı anlaşılan ...-TL harcın karar kesinleştiğinde istem halinde davacıya iadesine,
b-Maddi tazminat yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
2-Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile;
...-TL manevi tazminatın, davalı ... ve ...'dan haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine,
a-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ...-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından yatırılan ...-TL başvuru harcı, ...-TL peşin harç olmak üzere toplam ...-TL 'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafça manevi tazminat yönünde ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına
d-Davalı ... tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL'nin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,
e-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
f-Davalı ... kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ve davanın reddolunan kısmı üzerinden hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Aş. vekilinin yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/11/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)