T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/229
KARAR NO: 2022/286
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 06/04/2018
KARAR TARİHİ: 30/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacıya ait ... Plaka nolu araç ile davalılar murisi ... idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında, ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalıların murisi ...'un vefat ettiğini, bu kazada araçta ... TL maddi hasar ve ticari araç kazanç kaybı ve araç değer kaybından kaynaklanan zarlarının olduğunu, vefat eden araç sürücüsünün kazada müvekkilinin mülkiyetindeki araca kırmızı ışıkta durmakta iken arkadan çarptığını ve yüzde yüz kusurlu olduğuna dair tutanak tutulduğunu, davacı şirkete ait olan ve bu kazada zarar gören araç ticari olarak işletilen otobüs olduğunu, olaydan hemen sonra Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyasıyla yapılan tespit sonrasında araçta ... TL maddi hasar belirlendiğini, bu zararın ... TL'sinin ... Sigorta tarafından ödendiğini, ayrıca araçta oluşan hasarın 45 gün içinde giderilebileceğinin belirlendiğini, bakiye maddi hasarın ... TL olan kısmi dava olduğunu, ıslah yoluyla arttırılacağını, zararın giderilmesi için 45 günlük süre gerektiğinin belirlendiğini, 45 günlük ticari kazanç kaybını şimdilik ... TL olarak talep edeceklerini, ileride bu tutarı da artıracaklarını, ayrıca araçta ikinci el değer kaybı zararının da olduğunu belirterek sonuç olarak davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu tazminatın KTK'nın 109. Maddesi ve TTK'nun Sigorta Hukuku bölümünde belirtilen 2 yıllık zaman aşımı süreleri geçtikten sonra açıldığını, yerleşik Yargıtay Kararlarına göre takip tarihinden itibaren genel zaman aşımı süresi olan 2 yılın dolduğunu, ... plakalı araç müvekkil şirkete kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçede verilen teminatın ...-TL olduğunu, ... plakalı araç ile ... plakalı aracın ... tarihinde karıştıkları kaza sonrasında ... plakalı aracın trafik sigorta ödemesi üzerinde kalan değer kaybı, kazanç kaybı ve maddi hasar tazminatlarının talep edildiğini, kasko poliçesini tanzim eden sigorta şirketlerinin sorumluluğunun trafik poliçesi teminatının üstünde kalan kısım için teminat sağlandığını, ... A.Ş. tarafından tanzim edilen Trafik sigortası kapsamında araç hasarı bedeli olarak davacı yana teminat limiti ...-TTL ödenme yapıldığının beyan edildiğini, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava: trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli, değer ve kazanç kaybına ilişkin tazminat davası niteliğindedir.
Dosya içerisine hasar dosyası, poliçe sureti, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı tespit dosyası, Serik ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyaları getirtilmiş, bilirkişilerden ve ... Atk'dan kusura ilişkin ayrıntılı rapor aldırılmıştır.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı tespit dosyasının incelenmesinde: ... tarihinde mahallinde makine mühendisi bilirkişi refakatinde keşif yapılarak rapor aldırılmış, aldırılan ... tarihli rapora göre: tespite konu olan ... plaka sayılı ... marka otobüs üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, araçta meydana gelen hasar sonucu değişecek olan parçalar ve işçiliklerin toplamının ...-TL olduğu, araçta oluşan hasarın mekanik, kaporta, elektrik, boya işçilikleri ve parça temin süresi dahil 45 günde giderilebileceği hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
Serik ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde: Müştekisinin ..., Sanığın ... olduğu, taksirle ölüme neden olma suçunu teşkil ettiği, yapılan yargılama neticesinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verildiği ve dosyanın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası makine mühendisi bilirkişi ...'e tevdi edilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... tarihli rapora göre: kazanın oluşumunda ... plakalı otobüs sürücüsü ...'ın olayda %60 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'un ise % 40 oranında tali kusurlu olduğu, gereken işçilik bedelleri ... Firmasının Yetkili servisinden Orijinal yedek parça ve işçilik fiyatları ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyasında tespit ettirildiği, dosyadaki resimler, kazanın oluş şekli ve değişmesi öngörülen parçalar karşılaştırılmalı olarak incelendiğinde bilirkişinin tespit ettiği parçaların değişmesi gerektiği değerlerinin de orijinal değerler olduğunu, araçta KDV dahil: Değişmesi Gereken Parça Tutarının ...TL, Onarım ve Montaj İşçiliğinin ...TL olmak üzere toplam Hasar Tutarının ...TL olduğu, aracın onarım süresinin 45 gün süreceği ve 45 günlük kazanç kaybının ise kazanın kışın turizm sonuna tekabül eddiği baz alındığında ... x ...= ... TL olduğu, görülen hasarlar ve model durumu göz önüne alındığında aracın hasarsız ikinci el değerinin ... TL olduğuna göre değişen parçalar mekanik aksamlar olup orijinal parça olduğundan bu onarımda sonraki 2. El değerinin ... (& olabileceği bu durumda oluşacak değer kaydı ise ...—...=...TL olabileceği hususunda görüş ve kanaat bildirmiştir.
Mahkememiz dosyası İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kuruluna gönderilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... tarihli rapora göre:
" I. Kusur durumu:
A) Sürücü ...'ın %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu,
B) Müteveffa sürücü ...'un %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu,
II. Hasar ve zarar durumu:
A) Sürücü ...'ın toplam zararın kusuru oranında olan miktarı
'' %... X ... TL = ... TL '' tutarından sorumlu olduğu,
B) Müteveffa sürücü ...'un toplam zararın kusur oranında olan miktarı
'' %... X ... TL = ... TL '' tutarından sorumlu olduğu ancak sigorta şirketinin, davacı şirkete yapmış olduğu ... TL ödeme de dikkate alındığında, davacının zararında sorumluluğu kalmadığı" hususlarında görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Evvelce alınan bilirkişi raporuna itiraz edilmesi ve yeni bir bilirkişiden rapor aldırılması talebi uyarınca mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişi ... ve Sigorta Eksperi Bilirkişi ...'ye tevdi edilerek rapor aldırılmış, aldırılan ... tarihli raporda: "Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü mahkemeye ait olmak üzere, yapılan keşif, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda, ... tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde, ... plakalı aracın onarım süresi boyunca araç mahrumiyetinden doğan tutarın KDV dahil ... TL olduğu, tazminat talebinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre teminat dışında olduğu, davalı taraf kasko poliçesi kapsamında yer alan “ihtiyari mali mesuliyet” teminatı kapsamında “araçtaki hasar ve değer kaybının” trafik sigortası teminat limitinden aşan kısmının kusur oranına karşılık gelecek düzeyde değerlendirilebileceği" hususunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Rapora itiraz edilmesi üzerine evvelce rapor sunan bilirkişiler ile, bilirkişilere ek dosyaya bir de Mali Müşavir bilirkişi eklenmek suretiyle yeniden rapor aldırılmış, bilirkişiler Makine Mühendisi bilirkişi ... ve Sigorta Eksperi Bilirkişi ... ve Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli rapora göre: dava dosyası ile davacının ticari defterleri ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde, hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü mahkemeye ait olmak üzere, yapılan keşif, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda, ... tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde, ... plakalı aracın onarım süresi boyunca araç mahrumiyetinden doğan tutarın KDV dahil ... TL olduğu, tazminat talebinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre teminat dışında olduğu, davalı taraf kasko poliçesi kapsamında yer alan “ihtiyari mali mesuliyet” teminatı kapsamında “araçtaki hasar ve değer kaybının” trafik sigortası teminat limitinden aşan kısmının kusur oranına karşılık gelecek düzeyde değerlendirilebileceği, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelere göre, dava konusu aracın ... – ... tarihleri arasındaki ... günlük onarım süresinde hem önceki yıl aynı döneme göre hem de sonraki yıl aynı döneme göre satış cirosunun düşmediği aksine artması nedeniyle, dava konusu olan kaza nedeniyle davacı şirketin kazanç kaybının olmadığı hususunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davalı sigortalının ZMM sigortacısı olan dava dışı ... A.Ş' den dosyaya celp edilen müzekkere cevabında davaya konu kaza nedeniyle hasar dosyasının oluşturulduğu ve davacı tarafa ... tarihinde ...-TL ve ... tarihinde ...-TL olmak üzere toplamda ...-TL ödeme yapıldığının belirtildiği; hasar dosyasının içinde bulunan ibranamede, "iş bu tazminatı almakla gerek ... A.Ş.'nin gerekse sigortalı araç işleteninin ve sigortalı araç sürücüsünün tamamen iş bu hasardan mütevellit zimmetini kayıtsız şartsız ve rücuu kabil olmamak üzere ibra eylediğimi beyan, kabul ve taahhüt ederim" ibaresinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Kazanın oluşumuna ... plakalı araç sürücüsü ...'ın, olay mahalli petrol istasyonundan yola çıkacağı sırada yolun her iki yön bölümündeki araç hareketliliğini gözlemlemesi ve müsaitlik durumuna göre dönüşünü gerçekleştirmesi gerekirken bunu yapmadığı, gelmekte olan araçların hız ve mesafesini gözlemlemeden yola çıktığı için gelmekte olan müteveffa sürücü idaresindeki otomobilin hareket alanını kapatarak kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğinden, gerçekleşen kazada % 80 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'un ise yola gereken özeni göstermesi ve hareket alanını kapatan araca karşı kazadan evvel etkin bir şekilde fren tedbirine başvurması gerekirken bunu yapmadığından gerçekleşen kazada % 20 kusurlu olduğu,
Aracın ikinci el piyasa değeri ...-TL olduğu, meydana gelen kaza sonucunda aracın hasar ve zarar toplamı ( ...-TL değer kaybı, ...-TL hasar bedeli, ...-TL mahrumiyet bedeli ve ...-TL hurda tenzili olmak üzere) ...-TL olduğu,
ZMSS şirketi tarafından hasardan kaynaklı olarak davacıya dava tarihinden önce ...-TL ödendiği anlaşılmıştır.
Haksız fillerden kaynaklanan borç ilişkilerinin düzenlendiği 6098 sayılı TBK.nun 49. Maddesinde, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu;
6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği",
2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı"düzenlenmiştir.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın Sigorta Teminatının Kapsamı başlıklı 1.maddesinde ise “Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre; kural olarak, tespit edilen gerçek zararın öncelikle zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi limiti içinde kalıp kalmadığının belirlenmesi, ZMSS limitini aşıyorsa aşan miktar için üst limitle sınırlı olarak ihtiyari mali sorumluluk sigortasının sorumluluğu başlar Huzurdaki dosyada davacı taraf, davalı sigortalının ZMM sigortacısı olan dava dışı ... A.Ş'ye başvurduğu ve ZMM sigortacısı tarafından davacıya, ... plakalı araçta meydana gelen hasar kaynaklı zararlara karşılık ...-TL ödeme yaptığı ve ayrıca sigortalı araç işletenini ve sigortalı araç sürücüsünü tamamen iş bu hasardan mütevellit zimmetini kayıtsız şartsız ve rücuu kabil olmamak üzere ibra ettiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar kazanç kaybı, ZMM sigortası teminatı kapsamında bulunmasa da, davacı taraf, "hasar kaynaklı zararlar" nedeni ile sigortalı araç işletenini ibra ettiği, ibra nedeniyle sigortalının hukuki sorumluluğu olmayan veya sigortalının sorumluluk riski içinde bulunmayan tazminat taleplerinden sigortacının da sorumluluğu bulunmayacaktır.
Yasal düzenlemelerle birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı taraf (müteveffa sürücü ...'un kusuru oranında tekabül eden) hasar kaynaklı zararlarını dava dışı sigorta şirketinden tahsil ettiğinden ve ayrıca hasardan mütevellit zimmetini kayıtsız şartsız ve rücuu kabil olmamak üzere araç işleteni ve araç sürücüsünü ibra ettiğinden davalıların bir sorumluluğu doğmadığı anlaşıldığından açılan maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ...-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan ...TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ...-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
3-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta vekilinin yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/03/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)