T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/442 Esas
KARAR NO: 2019/8
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/08/2011
KARAR TARİHİ: 07/01/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ... tarihinde maden ocağından iki adet mermer bloku yükleyip yola çıktığı esnada devrilmesi sonucu kaza yaptığını, aracın pert olduğunu, meydana gelen kazada müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, kasko sigortası ile alakalı olarak taraflarına ait olan yükümlülüklerin tümünün yerine getirildiğini ancak davalı kasko şirketinin kendilerine şu ana kadar hiçbir ödeme yapılmadığını, taraflarına da sözlü olarak olumsuz cevap verildiğini, kasko sigortası poliçesi şartlarına göre aracın pert olduğundan davalı şirketin aracın bedelini ödemesi gerektiğini, davalı şirketin ödemekle yükümlü olduğu aracın piyasa değerinin asgari değerde dahi 140,000,00.-TL olduğunu, oluşan hasarın bedelinin gayet yüksek olduğunu söyleyerek aracın hasarının giderini müvekkilince yapılamadığını, bu yüzden aracın halen hasarlı şekilde beklediğini ve mevcut zararın devam ettiğini, ayrıca bu kaza yapan araç dışında ... plakalı aracın 600,00TL, ... plakalı aracın 10.620,00TL, ...(...) plakalı aracın 7.080,00.-TL, ...(...) plakalı aracın 30.000,00TL, ... plakalı aracın 40.000,00TL olmak üzere toplam 228.300,00TL tutarında ayrı ayrı çeşitli tarihlerde maddi hasarlı trafik kazaları neticesinde hasarlarının olduğunu, bu belirtilen araçlarında hasar bedellerinin ödenmediğini, müvekkilinin ... plakalı aracının çalışamamasından ötürü şu ana kadar 10.000,00TL de maddi zararının bulunduğunu belirterek, bütün araçların toplam zararları olan 100.600,00TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tüm bu hasarlar nedeni ile müvekkilinin içerisinde bulunduğu manevi çöküntü nedeni ile de 20.000,00TL manevi tazminatın kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davanın davalının ikametgahı mahkemesinde açılması gerektiğini, davaya konu kazaların da ...'da meydana gelmediğini, poliçeleri düzenleyen acente de ...'da bulunmadığını belirterek yetkili mahkemelerin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, esasa ilişkin de, davacı tarafından belirtilen kazaların hangi tarihte meydana geldiğini belirtmediğin, ne şekilde olduğunu söylemediğini, buna ilişkin bir belge sunmadığını belirtmiş, bu yüzden bu hasarlarla ilgili zamanaşımı geçip geçmediği, kaza ve hasar tarihi itibari ile müvekkili şirketinin bir poliçesi olup olmadığının bilinemediğini, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatları içinde yer almadığını, bu sebeple davacı tarafından manevi tazminata ilişkin taleplerinin yerinde olmadığını, ... plakalı araç ve ona takılı dorse ... plakalı araçta davacı tarafa ... tarihli tazminat makbuzu ibraname ile 22.000,00TL ödendiğini ve bu kaza ve hasar ile ilgili olarak müvekkili şirketin ibra edildiğini, ... plakalı çekici ve ona bağlı ... plakalı dorsede ... tarihinde meydana gelen hasarın teminat kapsamında olmadığını, şöyle ki olay yeri görgü ve tespit tutanağı ile ve müvekkili şirketçe yaptırılan ekspertiz çalışmaları neticesinde davaya konu hasarın "istibdat haddinden fazla aşırı yük " sebebi ile meydana geldiğinin tespit edildiğini, her ne kadar araç üzerinde ... adet mermer blok yüklü gibi gösterilmeye çalışılsa da olay yeri görgü ve tespit tutanağı ve olay yeri krokisi düzenleyen jandarma tarafından olay yerinde kaza anından sonra hemen kaldırılmış ve fazla yüklenmiş olan mermer blokları kaldırılarak götürmek maksadıyla gelmiş olan iş makinelerinin tekerlek izlerinin görüldüğünün tespit edildiğini, kaza malinde de ... adet mermer blok izi bulunduğuna dair tesip yapıldığını, davacı tarafına ... plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin talepleri de hasarın poliçe kapsamında olmaması sebebi ile yerinde olmadığını, araç sürücüsünün de olay akabinde jandarmaya verdiği beyanında araç içinde bulunan mermerler yanlış ve aşırı yükleme sebebi ile kayarak dorseye zarar verdiğini söylediğini, kazanın hemen ilgili yasal mercilere bildirilmediğini, ertesi gün bildirildiğini, kaza yapan ... plakalı araçta ne kadar yük olduğuna dair karşı tarafa kantar fişi sunulmadığını, kazadan sonra mermerlerin kaza yerinden ayrılması amacıyla yüklendiği ... plakalı araçla ilgili olarak da herhangi bir kantar fişi sunulmadığını, ayrıca dorse stop lambasının ise dorseyi iterken çekişi tarafından hasarlandığı olay sonrasında tutulan tutanaklar ile sabit olduğunu belirterek, öncelikle yetki itirazı da değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; sigorta poliçeleri, hasar dosyaları sunulmuş, bilirkişilerden ayrıntılı raporlar aldırılmıştır.
Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan sigortalı davacının, davalı sigortacı aleyhine açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davası niteliğindedir.
Davacı, davalıya kasko sigortası ile sigortalı olan toplam ... adet aracının çeşitli tarihlerde trafik kazası nedeniyle maddi hasra uğradığını, bunlardan ... plakalı aracın hasar dışında ayrıca çalışamadığı dönemlere ilişkin de bu araçtan dolayı zarar gördüğünden bahisle hem hasar, hem de araç mahrumiyet zararından dolayı maddi ve manevi tazminat istemiyle eldeki davayı açmıştır.
Taraflar arasında sigorta ilişkisinin varlığı ihtilafsızdır. Davacıya ait olup davalı sigorta şirketine kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan araçlar ... plakalı dorse, ... plakalı araç, ... plakalı dorse, ... plakalı araç, ... ve ... plakalı araçlardır.
Davalı vekilince cevap dilekçesinde mahkememizin yetkisine yönelik yetki itirazında bulunulmuş ise de, cevap dilekçesi süresinde verilmediğinden usulüne uygun yapılmayan yetki itirazı reddedilmiştir.
Dosya içerisine hasar dosyaları ve poliçeler celp edildikten sonra bilirkişiler ... ve ...'dan oluşturulan heyetten ... tarihli rapor aldırılmış, rapora göre davacıya ait araçlardan ... plakalı çekicide meydana gelen hasar miktarının dosyada yeterli belge mevcut olmadığından hasar ile ilgili değerlendirme yapılamadığını, bunun dışında ... plakalı dorsede meydana gelen hasar tutarının işçilikler ve kdv dahil olmak üzere toplam 9.836,00.-TL olduğunu, ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorktaki hasardan kaynaklanan 22.000,00.-TL tutarın ... tarihli tazminat makbuzu ibraname ile davacıya ödendiğinin anlaşıldığını, bu sebeple tazminat talebinin değerlendirilemediğini, ... plakalı dorsede meydana gelen hasar tutarının işçilik ve kdv dahil 6.789,00.-TL tutarında olduğunu, hasarın teminat kapsamında olup olmadığı hususunda kanaatince sigortacı davalının hasarın istiap haddinin aşması nedeniyle meydana geldiğini ispat edemediği için zararı tazminle yükümlü olduğunu, ... plakalı çekicide meydana gelen hasar ile ilgili dosyada hesaplamaya esas herhangi bir hasar dosyası ve benzeri belge bulunmadığından değerlendirme yapılamadığını, bundan başka ... plakalı araç hasarı için ayrıca araç mahrumiyet zararı talep edildiği fakat gerek mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) gerekse manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı kapsamında bulunmadığını beyan ettikleri görülmüştür.
Dosyadaki bir kısım eksik belgeler ve hasar dosyaları da yeniden temin edildikten sonra bilirkişi ...'dan rapor aldırılmış, bilirkişi ... tarihli raporunda davacıya ait ... plakalı araçtaki hasar bedelinin 18.000,00.-TL, ... plakalı araçtaki hasar bedelinin 9.836,00.-TL ve ... plakalı araçtaki hasar bedelinin de 7.080,00.-TL olduğunu mütalaa etmiştir.
Bilirkişi ... tarihli ek raporunda önceki raporunda değişilik yapılmasını gerektirir bir durum yönünde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişi ...'dan aldırılan ... tarihli 2.ek bilirkişi raporuna göre de (ilgili araçların hasar dosyaları temin edildikten sonra) ... plakalı araçta oluşan hasarın 78.668,00.-TL, ... plakalı araçtaki zararın da 1.354,88.-TL tutarında olduğunu mütalaa ettiği görülmüştür.
Bilirkişiler tarafından ... plakalı araç dışında hasara uğradığı iddia olunan diğer ... adet araçlardaki hesaplanan toplam hasar tutarı ...-TL'dir. ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorkun hasarından kaynaklanan 22.000,00.-TL tutarın davacıya ... tarihinde yani davadan sonra ödendiği hususu sunulan makbuz ve davalı vekilinin beyanlarından anlaşılmaktadır.
Davacı vekili tarafından verilen ... tarihli ıslah dilekçesiyle dava netice-i talebe ilişkin olarak maddi tazminat istemi yönünden ıslah edilmiş ... plakalı aracın hasarına ilişkin ...-TL, ... plakalı aracın hasarına ilişkin 4.836,00.-TL ve ... plakalı araç için de 2.080,00.-TL olmak üzere toplam 55.284,00.-TL yönünden maddi tazminat talebini arttırarak ıslah dilekçesi sunmuş, ıslah dilekçesinin harcını yatırmış ve davalıya usulünce tebliğ etmiştir. Davalı taraf ıslah dilekçesine karşı sunmuş olduğu ... tarihli dilekçesiyle zaman aşımı itirazında bulunmuştur.
Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklandığından ve olayda uygulanması gereken zaman aşımı hükümlerinin TTK 1420 maddesi uyarınca 2 yıllık süreye tabi oluşu ve zaman aşımının başlangıcının da alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren başlaması göz önüne alındığında dava tarihi olan ... tarihi ile ıslah tarihi olan ... tarihi arasında 2 yıllık sürenin dolmuş olması nedeniyle ıslah ile arttırılan kısım yönünden zaman aşımı nedeniyle maddi tazminat isteminin bu kısım için reddi gerektiği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; taraflar arasında kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan sigorta ilişkisi mevcut olduğu, sigortalı davacıya ait ... adet aracın değişik tarihlerde hasarlandığı, bunlardan ... plakalı çekiciye bağlı römork hasarı nedeniyle davalı sigorta şirketince dava tarihinden sonra 22.000,00.-TL davacıya ödendiği anlaşıldığından ve davacının diğer araçlarında meydana gelen hasar tutarının bilirkişi raporlarında hesaplandığı üzere toplam 114.938,88.-TL'den ibaret olup, ilk dava açılırken davacı tarafça maddi tazminata ilişkin olarak 100.600,00.-TL talep edildiğinden ve ıslah ile arttırılan kısım yönünden dava da zaman aşımına uğradığından davacının toplam hesaplanan zararının 100.600,00.-TL olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu tutardan davadan sonra ödenen 22.000,00.-TL düşüldüğünde davacının 78.600,00.-TL alacağı ve davadan sonra ödenen kısım için ödeme tarihine kadar işlemiş faiz tutarının da resen yapılan hesaplama sonucunda 396,88.-TL faiz alacağının davalıdan istemekte haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davanın maddi tazminat istemi yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, fazlaya dair maddi tazminat isteminin ıslah ile arttırılan kısım yönünden zaman aşımına uğraması nedeniyle, ayrıca araç mahrumiyet zararının da kasko poliçesi teminat kapsamı dahilinde bulunmadığından reddine karar vermek gerekmiş, manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmeye göre de poliçe teminat kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla manevi tazminat isteminin de reddine dair verilen kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine davaya bakan Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile;
"Mahkemece dava konusu edilen her bir araç için ayrı ayrı kabul edilen hasar bedeli belirlenerek, tarafların iddia ve savunmaları gözönüne alınıp hükmün ve gerekçesinin kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde toplam hasar bedeli üzerinden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
O halde, mahkemece, araçlarla ilgili talepler hakkında 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 46. maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükmü gereğince re'sen davaların ayrılmasına karar vererek, HMK. 167.2 maddesi gereği ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam etmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle mahkememizce verilen kararın bozulması üzerine dosya mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuş, bozma sonrası ... tarihli celse 1 nolu ara kararı uyarınca hükmüne uyulan Yargıtay ... Hukuk Dairesinin bozma ilamı doğrultusunda ... plakalı araç için dosya tefrik edilerek yargılamaya mahkememizin yukarıdaki esas sayılı dosyası üzerinden devam olunmuştur.
Hükmüne uyulan bozma ilamında belirtildiği üzere davacı vekilinden özellikle manevi tazminat talebi yönünden açıklayıcı dilekçe sunması istenmiş, davacı vekili sunduğu ... tarihli dilekçesinde davaya konu ... plaka sayılı araç için manevi tazminat taleplerinin 1.000,00.-TL olduğunu beyan etmiştir.
Yargılama sırasında davacı taraf dava konusu alacağını ... tarihli devir ve temlik sözleşmesi uyarınca ...'a devretmiş, devreden ...'nin davada davacı sıfatı kalmamış, alacağı devralan ...'ın davacı sıfatıyla dava ve duruşmalara kabulüne karar verilmiştir.
Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan sigortalı davacı tarafından davalı sigortacı aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Kasko poliçesinin incelenmesinde; davaya konu edilen ... plakalı aracın poliçesinde ... Şubesi lehine daini mürtehin kaydının bulunduğu anlaşılmakla, daini mürtehin kaydının devam edip etmediği, devam ediyorsa davaya muvafakat edilip edilmediği hususunda ilgili bankaya yazı yazılmış, ... Şubesinden gelen ... tarihli cevabi yazıda araç üzerindeki rehnin devam ettiği, araca ait tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
TTK'nın 1456/1.maddesine göre; "Sınırlı aynı hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki malike ait menfaat sigortalandığı takdirde kanunda aksi öngörülmemişse sınırlı aynı hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder."
1456/2.maddeye göre; "Sigortacıya mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicile alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski haline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla tazminat sigortalıya ödenebilir."
Ayrıca TMK'nın 879.maddesi uyarınca; "Sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatinin alınması gereklidir. Böyle bir durumda sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan, sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatini almak suretiyle sigortadan tazminat istemek hakkına sahip olur."
Taraf ve dava ehliyeti de dava şartlarından olup, mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gereklidir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; davaya konu edilen aracın kasko sigorta poliçesinde ... Şubesi lehine dain ve mürtehin kaydının bulunduğu ve rehin hakkı sahibince davaya muvafakat verilmediği anlaşılmakla, aktif husumet yokluğuna ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının aktif husumet yokluğuna ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 44,40.-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 163,35.-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 118,95.-TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem olması halinde davacıya İADESİNE, (Bozma öncesi dava dilekçesinde davacı taraf tüm araçlar için topluca dava açıp toplam talep tutarı 120.600,00.-TL üzerinden dava tarihindeki harçlar tarifesi uyarınca ...,... hesabıyla maddi - manevi tazminat yönünden 1.790,91.-TL peşin harç yatırmış olup, eldeki dava konusu için dava dilekçesinde ve açıklama dilekçesinde belirtilen tutarlara göre toplam 11.000,00.-TL maddi - manevi tazminat talep edilmekle, davacı vekilinin hesap şekline göre yapılan hesaba göre 11.000,00.-TLX.../... hesabıyla peşin olarak yatırılan 163,35.-TL'lik kısmının eldeki dava konusu maddi ve manevi tazminata ilişkin olduğu anlaşılmakla)
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 maddesi uyarınca hesaplanan 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük süre içinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/01/2019
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)