T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/500 Esas
KARAR NO: 2018/748
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 26/03/2012
KARAR TARİHİ: 26/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında müvekkilinin sahibi olduğu ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşaat yapımı için kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre inşaat ruhsatı alınma tarihinden itibaren 12 ay içerisinde inşaatın bitirileceğini, davalının inşaat ruhsatını .../.../... tarihine aldığını, şuan inşaatın betonermesinin yapılmış durumda olduğunu, oysa ki inşaatın yapımı için belirlenen 12 aylık sürenin ...tarihinde dolduğunu, inşaat devam ederken davalının kötü niyetli olarak inşaatın bodrum katını çevreleyen beton duvarı projelerde belirtildiği şekilde yapmadığını, bu perde duvar içerisinde döşenen demirleri eksik döşediğini, müvekkilinin bu durumu tespit edince ... belediyesine başvurduğunu ve belediyenin uyarısı ile davalının bodrum kattaki perde duvar için proje tadilatı yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin geri kalan inşaatın projelere uygun olarak yapılması hususunda davalıyı birçok kez uyardığını, daha sonra davalının yine eksik işler yaptığının tespit edilmesinden dolayı inşaatın mühürlendiğini, bunun üzerine davalıya eksik ve kusurlu imalattan yapılan 1 ay içerisinde yıkılması aksi takdirde sözleşmenin feshedilerek dava açılacağının ihtar edildiğini, davalının bir müteahhit ve tacir olarak inşaatın yapımında gerekli dikkat ve özeni göstermediği gibi inşaatın yapımında kusurlu ve sorumsuz davrandığını belirterek taraflar arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili sonuç doğuracak şekilde feshine, Kepez Belediyesinden alınan inşaat ruhsatı ve projelerine aykırı olarak yapılmış olan inşaatın yıkılması için gerekli masrafların tespit edilerek davalıdan tahsiline ve inşaatın yıkımının yapılması için müvekkiline teslim edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP/KARŞI DAVA: Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, inşaatın karkası bitik, tuğlası örülmüş ve sıvası yapılmakta iken davacının ...tarihinde müvekkilinin vekillikten azlettiğini, dava dilekçesinde iddia edildiği üzere inşaattaki eksiklerini davacı tarafından değil müvekkili tarafından tespit edilerek giderildiğini, ayrıca müvekkilinin inşaatın bodrum katının daha kullanışlı hale gelmesi için ...tarihinde tadilat ruhsatı aldığını, müvekkilinin Kepez Belediyesinden gelen yazının gereği olarak yapının güçlendirilmesi ile ilgili mimarı ve statik projeyi hazırlattığını ancak, davacının kendisini azletmesi nedeniyle işlemleri devam ettiremediğini, yarıdan çok daha fazlası bitik vaziyette olan inşaatın yıkımı yerine gerekli güçlendirmenin yapılmasıyla bir kaç ay gibi kısa sürede bitiminin gerçekleşebileceğini belirterek dava konusu taşınmazda yapılan inşaatın devamının ve bitiminin sağlanması, gerekli güçlendirmenin yapılması, ruhsat işlemlerinin yürütülebilmesi, kat mülkiyeti veya kat irtifakı işlemlerinin sağlanabilmesi için her nevi kamu kurumu ve özel kuruluşlarda işlem yapmak üzere müvekkiline yetki verilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; kat karşılığı inşaat sözleşmesi, noter ihtarnameleri, tapu kayıtları, belediyenin encümen kararı ve yapı tatil zaptı, sözleşmeyle ilişkin projeler getirtilmiş, mahallinde keşif yapılarak bilirkişilerden rapor ve ek rapor aldırılmıştır.
Dava; kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ile inşaat yıkım masrafının tahsili ve inşaatın kali istemiyle açılan dava niteliğinde olup, karşılık dava ise müteahhit tarafından inşaatın devamının ve bitiminin sağlanması ruhsat işlemlerinin yürütülmesi ve kat irtifak işlemlerinin sağlanması için yetki verilmesine ilişkin dava niteliğindedir.
Taraflar arasında ...tarihli "düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi"nin varlığı ihtilafsızdır. Sözleşme uyarınca davalı yüklenici tarafından davacı arsa malikine ait taşınmaz üzerine zemin kat + 3 katlı ve toplam 14 bağımsız bölümden ibaret inşaat yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmakta olup, arsa sahibi olarak davacının yüklenici olarak da davalının sözleşmeyi imza ettikleri anlaşılmaktadır.
Dosya içerisine celp edilen ...Belediyesi'nin ...tarihli encümen kararının incelenmesinde; davaya konu sözleşme konusu olan inşaatla ilgili olarak yapılan kontrollerde ruhsatlı statik projesine aykırı olarak kolon ebatlarının projeye uymadığının tespit edilerek yapı tadil zaptı düzenlendiği ve 3194 sayılı kanunun 32.maddesi uyarınca ruhsatlandırılması ve ruhsatlı projesine uygun hale getirilmesi için 1 ay süre verilmesine, verilen süre içerisinde ruhsatlandırılmadığı veya ruhsatlı projeye uygun hale getirilmediği takdirde yıkılmasına dair karar alındığı, yapı tadil zaptı düzenlendiği anlaşılmaktadır. (... tarihli yapı tadil zaptı)
Mahallinde İnşaatçı Bilirkişi ve Hukukçu Bilirkişi marifetiyle ...tarihinde keşif yapılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ...tarihli kök raporda; söz konusu inşaatın fen ve teknik kurallarına uygun yapılmamış olduğunun, inşaattaki kolonların projeye uygun olmaması, demir donatılarının eksik olması, bodrum kattaki perde betonlarının teknik kurallara uygun dökülmüş olmaması nedeniyle bina inşaatının bu haliyle devam etmesinin mümkün görülmediğini, bu durumda bina için güçlendirme yapılması veya yıkılmasının kaçınılmaz olduğunu, inşaatın mevcut haliyle %35 seviyesinde olup müteahhit karsız imalat bedelinin 317.961,00.-TL olduğunun, ayrıca yıkım halinde yıkım masraflarının Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarına göre 147.750,80.-TL olarak hesaplandığını, güçlendirme projesinin yapılması için öncelikle tüm kolon perde ve kiriş donatılarının durumlarının belirlenmesi gerektiğini, buna karar verilebilmesi için de güçlendirme maliyetinin belirlenmesi gerektiğini belirttikleri görülmüştür.
Davacı vekilinin rapora itirazı üzerine bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ...tarihli ek raporda da belediyece onaylanmamış güçlendirme projesine ait maliyet hesabının yapılmasının yanılgılara neden olacağından onay gören projenin maliyet hesabının yapılmasının doğru olacağını bildirdikleri anlaşılmıştır.
...Belediyesi İmar Şehircilik Müdürlüğü'nün ...tarihli cevabi yazısında; hesaplarda kullanılan kolon boyutu ve donatıların laboratuvar okumalarından farklı olması, yapılacak mantolamanın sonucunda üst kat kolon boyutunun alt kat kolon boyutundan büyük olması güçlendirme hesabında güçlendirme çıkan kirişler için gerekli güçlendirme projesinin bulunmaması gibi eksik ve farklılıklardan dolayı projenin onaylanmadığının bildirildiği görülmüştür.
Evvelce rapor sunan bilirkişi heyetine mevcut haliyle inşaatın kullanılıp kullanılmayacağı, ekonomik değeri olup olmadığı, güçlendirme ile kullanılebileceği anlaşıldığı halde güçlendirme masraflarının belirlenmesi bakımından ...tarihli ek rapor aldırılmış, ek rapora göre; binanın tehlike arz etmeden kullanılabilmesi için güçlendirme projesinin tamamlanması gerektiği, binanın bodrum katındaki perdeler ile tüm katlardaki kirişlerin laboratuvar tarafından röntgenleri alınarak rapor hazırlanması, bu rapor doğrultusunda güçlendirme projesinin yeniden ele alınması ve ilgili belediyeden güçlendirme yapılabilir onayının alınması halinde maliyetinin hesaplanabileceğinin, güçlendirme yapılmadan binanın kullanılmasının tehlikeli olduğundan kullanılamayacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı yüklenici tarafa güçlendirme projesine belediye tarafından ruhsatını verilmesi için işlemleri tamamlayıp onaylı projeyi ve alınacak ruhsatı dosyaya sunmaları konusunda ...tarihli celsede süre verilmiş, uzunca bir süre alınacak onaylı proje ve ruhsat beklenilmesine rağmen bu konuda davalı tarafça ara kararının gereği yerine getirilemediği anlaşılmıştır.
Eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde akdin iş sahibi tarafından feshi, kural olarak geriye etkili hukuki sonuçlar doğurur. Bunun anlamı; sözleşme hiç yapılmamış gibi ortadan kalkar. Bu durumda sözleşme, müteahhidin temerrütü sonucu iş sahibi tarafından feshedilmiş ise müteahhit fesih zamanına kadar yaptığı işin bedelini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca talep edebilir. Akdin feshi kural olarak geriye etkili sonuç doğurmakta ise de, bazen olayın niteliği ve özelliği haklı gösterdiği durumda ileriye etkili sonuç doğurduğu da kabul edilebilir. Ayrıca inşaatın ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yapıldığı hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece bu durumun resen gözetilmesi de zorunludur. Mahkemece kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verilebilmesi için öncelikle tarafların bu konudaki fesih iradelerinin uyuşmaması gerekmekte olup, fesih konusunda tarafların iradeleri uyuştuğu takdirde feshe karar verilemez. Dava konusu olayda ise tarafların fesih konusundaki iradelerinin uyuşmadığı, özellikle davalı- karşı davacının cevap ve karşılık davaya ilişkin beyanlarından anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı mütehait tarafından inşaatın yapımına başlandığı ve yargılama sırasında yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere %35 seviyesine geldiği, ancak inşaatın ruhsatlı projeye aykırılıktan dolayı ...Belediyesi Encümen kararı ile yapı tadil zaptı düzenlenip, projesine uygun hale getirilmesi için 1 ay süre verilmesine, aksi takdirde yıkımına dair karar verildiği anlaşılmakta olup, yargılamanın devamı sırasında da davalı tarafa bu konuda projeye aykırılıkların giderilmesi, ruhsat alınması, güçlendirme projesi yapılması konularında süre verilmesine rağmen, davalı tarafça bu hususların yerine getirilmediği anlaşılmıştır. Gerek inşaatın hali hazırdaki mevcut seviyesi, gerekse projeye aykırılıkların giderilmemesi sebebiyle taraflar arasındaki sözleşmenin geriye etkili olarak feshine karar vermek gerekmiş, yine taşınmaz üzerindeki yapının yıkımına ve yıkım masrafı olarak bilirkişilerce hesaplanan 147.750,80.-TL'nin de davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, ayrıca karşılık davaya ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre de yargılama esnasında davalı tarafa projeye ve ruhsata aykırılıkların giderilmesi konusunda verilen süreye rağmen bu hususlar yerine getirilmediğinden ve karşılık davadaki istem konusun da göz önüne alındığında, sübuta ermeyen karşılık davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacının, mahkememizce verilen karar kesinleşmeden önce ..tarihli dilekçeleriyle davadan feragat ettiklerini beyan eder dilekçe sundukları, feragatın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 311. maddesi uyarınca davayı sonuçlandıran usulü bir işlem oluşu, karar kesinleşinceye kadar davadan feragat edilebileceği göz önüne alınarak, tarafların anılan feragat dilekçeleri uyarınca davanın feragat nedeniyle reddi gerekmiş olup, mahkememizce ...tarihli ek karar ile davanın feragat nedeniyle reddine dair verilen ek kararın davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine davaya bakan Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ...tarih ve ...Esas -... Karar sayılı ilamı ile "6100 sayılı HMK'nın 311. maddesi hükmünce, feragat ve kabul kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurup 310. maddesi gereğince karar kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir ise de; mahkemenin nihai karar verip davadan el çekmesinden sonra dosyayı ele alarak feragat ya da kabul nedeni ile davayı sonuçlandırması mümkün değildir.
Bu halde, davalı-karşı davacı vekili hem asıl kararı hem de ek kararı temyiz etmiş olmakla; yerel mahkemenin işten el çektikten sonra dosyayı ele alarak feragat ya da kabul nedeni ile karar vermesi mümkün olmadığından mahkemenin ... gün, .../... Esas, .../... Karar sayılı ek kararının bozularak kaldırılmasından sonra ilk kararın temyiz incelemesine geçilmiştir.
Davalı-karşı davacı vekilince yerel mahkeme kararı temyiz edilmiş olmakla birlikte, taraf asıllar kimlik tespiti de yapılarak mahkemeye verdikleri ... tarihli dilekçelerinde davalarından feragat ettiklerini bildirdiklerinden asıl ve karşı davada feragat nedeni ile bir karar verilmesini temin için kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle mahkememizce verilen kararın bozulması üzerine dosya mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve Yargıtay ilamında da belirtildiği üzere; davacı-karşı davalı ile davalı karşı-davacının .../.../... havale tarihli dilekçeleri ile davadan ve karşılık davadan feragat ettiklerini belirtmeleri, feragatın yargılamaya tek yönlü olarak son veren ve kesin bir hükmün sonuçlarını doğuran taraf işlemlerinden olması durumu gözetilerek, davanın ve karşı davanın feragat nedeniyle ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın ve karşı davanın feragat nedeniyle ayrı ayrı REDDİNE
2-Ana davada feragatın gerçekleştiği aşama gözetilerek 2/3 oranında belirlenen 23,93.-TL harcın peşin alınan 222,75.-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 198,82.-TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem olması halinde davacıya İADESİNE,
3-Karşı davada feragatın gerçekleştiği aşama gözetilerek 2/3 oranında belirlenen 23,93.-TL harcının peşin alınan 21,15.-TL ve temyiz karar harcı 7.900,00.-TL olmak üzere toplam 7.921,15.-TL'den mahsubu ile fazladan yatırılan 7.897,22.-TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem olması halindedavalı-karşı davacıya İADESİNE,
4-Davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük süre içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/11/2018
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)