T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/531 Esas
KARAR NO: 2022/341
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2018
KARAR TARİHİ: 21/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı / karşı davalılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların ..., ..., ... ve ... alanında faaliyet gösterdiklerini, davalı şirketin ise ... ve ... faaliyetinde bulunduğunu, taraflar arasında ... faaliyetinin gerçekleştiğini, ... ile davalı şirket yetkilisi ...'nın iki yıldır ticari faaliyetlerini birlikte yürüttüklerini, davalının ... TL alacaklı olduklarını ve buna istinaden ihtiyati haciz alacaklarını ve alacak davası açacaklarını dile getirdiklerini, iddia edilen alacakla ilgili kendilerine bir ihtarname gelmediğini, davacı şirketin sipariş ettiği tüm ... davalı şirketten satın aldıklarını, ödemeleri kendilerine ait çeklerle gerçekleştirdiklerini ancak aralarındaki güven ilişkisinden dolayı davacıların şirkete veya şirket yetkilisi ...'ya veya ...'nın belirlediği 3. Kişiye araç satışları gerçekleştirdiklerini, bu araç satışlarının cari hesap dökümünde görüldüğünü, bu doğrultuda herhangi bir borç bulunmadığını, araç satışlarının ve buna ilişkin ödemelerin cari hesapta açıkça gösterildiğini, davacılar tarafından karşı tarafa yapılan ödemeler ve araç satışlarından kaynaklanan alacakların ticari defterlerde belirtilmediği, ancak cari hesap dökümünde müvekkili şirketin alacaklı olduğu kalemlerin tek tek belirtildiğini, ödemelerin davalı şirket tarafından e-mail ile gönderilen cari hareket dökümünde sunulduğunu, cari hesap dökümünün ... tarihi itibariyle toplam ... TL borçlu olduklarını belirtilmiş olmasına rağmen davalı şirkete müşteri çeki olarak ...-TL bedelli çek verildiğini, bu çekin davalı çalışanı ...'ye imza karşılığı teslim edildiğini, bu doğrultuda cari hesap dikkate alındığında davalıya borçlarının olmadığını, davalı tarafından düzenlenen tüm faturaların bedelsiz kaldığının tespiti ile karşı tarafın ticari defterleri incelendiğinde ... ve ... A.Ş'nin ...-TL borçlu olmadıklarının tespitine, davacılarca devredilen ve satışı yapılan araçların bedellerinin cari hesap dökümünde yer aldığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP / KARŞI DAVA: Davalı / karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, davacılardan ...'nin kendisine ait şahıs şirketi üzerinden faaliyet göstermekte iken diğer davacı ... A.Ş ile birleşmeye gittiğini ve bunun ... tarihinde tescil edildiğini, ... AŞ'ne Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarnamenin ... tarihinde tebliğ edildiğini, dava dilekçesinin aksine davacı ... ile şirket birleşmesi nedeniyle borçlardan sorumlu olan diğer davacı ... A.Ş nin müvekkiline borcunun bulunduğunu, müvekkilinin imzasının havi olmadığı mail ve dokümanı kabul etmediklerini, davacının davalının alacağından mahsubunun gerektiği şeklindeki araç devri ve araç satışları ile ilgili olarak beyanlarını kabul etmediklerini, davacının davasına dayanak teşkil ettiği cari hesap ekstresinde davalıya verilmesi vaat edilen ancak verilmeyen ...-TL değerindeki 2 adet dairenin davacı adına ödeme kaydı olarak yer aldığı, ancak davalıya herhangi bir dairenin devredilmediğini belirterek, davanın reddine, ayrıca taraflar arasındaki ticari ilişkiden ötürü davalının davacıdan ... TL alacaklı olduğunu, ticari kayıtların tetkikinden bunun netleşeceği beyan edilerek alacaklarının tespiti ile ileride taleplerini artırmak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL alacağın davacı / karşı davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; cari hesap dökümler, mail yazışmaları, çek fotokopileri, araç satış sözleşmesi, taşeron sözleşmesi, irsaliyeli faturalar, ihtarnameler, ticaret sicil gazetesi kayıtları sunulmuş, tapu kayıtları getirtilmiş, tanıklar duruşmada dinlenilmiş, Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, bilirkişiden ayrıntılı rapor ve ek rapor aldırılmıştır.
Dava; cari hesaptan dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemiyle açılan (icra takibinden önce) menfi tespit davasıdır.
Karşı dava ise; ticari satım akdi ilişkisinden dolayı fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik kaydıyla ...-TL alacağın tahsili, ayrıca aradaki cari ilişki uyarınca müvekkilinin alacağından mahsup yapılması gereken bir durum bulunup bulunmadığı hususundaki muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık; asıl dava yönünden davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı, taraflar arasında var olan cari ilişki nedeniyle davacının davalıya borçlu bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olup yine karşı davadaki uyuşmazlık da; karşı davacının davacı-karşı davalıdan aradaki ticari satım akdi ilişkisi uyarınca alacaklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Davalı Tanığı ... duruşmadaki beyanında; "Ben ...'nın yanında ... yılından bu yana çalışırım. Burada görevim ön muhasebe kayıtlarını tutmaktır. ... ile ... arasında bir arkadaşlık vardı, aynı zamanda aralarında ticari bir ilişki de vardır. Biz yani ... şirketi ... sipariş ettikleri camları yapar, onları teslim eder idi. Biz ...'in söylemiş olduğu bilgiler doğrultusunda kayıtları alırdık. Bazen taraflar arasındaki ilişki iş karşılığında daire alma, araç almak şeklinde olduğu zamanlar olurdu. ...'in söylemiş olduğu rakama göre de biz cari hesabı buna göre kayıt tutardık. Öyle zannediyorum ki yapılan işler karşılığında ... alması gereken toplam 2 adet daire kalmış idi, daireler alınmadı. Yine cari hesap bakiyesi kaldı bunlar da alınmadı. Taraflar arasında mutabakat yapılamıyordu. Çünkü ...'in bazen işlerini taşeronlara yaptırıyordu faturaların taşeron adına kesilmesini istediği oluyordu veya faturanın daha sonra düzenlenmesini istediği zamanlar oluyordu bu sebeple mutabakat düzenlenemiyordu. Şunu söylemem gerekiyor; bizim şirkette iki tane farklı muhasebe kaydı vardır. Bunlarda bir tanesi faturaların kesilip düzenlendiği Vergi Dairesine bildirilen resmi kayıt. Bir de bunun dışında ...'in talimatlarına göre düzenlediğimiz, gayrı resmi olarak düzenlenen bir kayıttır. Bunda da daireler ve sair yazılmadığı için tutulan bir kayıttır. Faturaların altında bakiye şu kadar kaldı şeklinde yazan kayıtlar resmi defterlere göre çıkan ve sistemsel olarak ortaya konulan bir kayıttır. Faturaların altındaki rakam bizim gerçek alacağımızı göstermeyebilir çünkü az önce söylediğim gibi ayrıca tuttuğumuz bir kayıt daha vardır. Ayrıca tuttuğumuz kayıt bizim resmi kaydımızdır. Ben niçin böyle iki tane kayıt tutulduğunun detaylarını bilemem fakat ...'in talimatı olduğu için biz buna göre kayıtları tuttuk." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı-karşı Davacı Tanığı ... duruşmadaki beyanında: "Benim davacı ve davalı şirket ile herhangi bir bağım yoktur. Bu şirketlerde hiçbir şekilde çalışmadım. Ancak ... isimli şirketteki ... isimli ... işi yapmıştım. Kendisi önceleri tek başına çalışıyordu. Daha sonra bana ... isimli davacı şirketle çalıştığını söyledi. Daha öncesi kendisi davacı şirkette tek çalıştığını fakat sonrasında da davacı ... ile ortak olduğunu söylemişi. Ben yapmış olduğum iş karşılığı ...TL civarında alacağım vardı. Karşılığında ödemeyi davalı ... isimli şirkette bulunan ... isimli kişiden ... olarak 4 aylık süre zarfında aldım. Başka da konuyla ilgili bilgim yoktur. Bundan başka da herhangi bir iş yapmadım. Ben davacı ... ile sadece 1 kez karşılaştım. Kendisini daha önce tanımıyordum. Dediğim gibi ... ile ortak olduğunu da ...'in kendisinden öğrendim." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı-karşı davacı tanığı ... duruşmadaki beyanında: "Ben ...,...,... yıllarında davalı ... Şti'de muhasebeci olarak çalışıyordum ve çalıştığım dönemde davalı şirketin ... ile ticari ilişkileri vardır ...'ye ait ... firması ile de ticari ilişkileri vardı, çalıştığım şirketin sahibi ile ... arkadaştılar ...'nin eşi de çalıştığım şirketin vekiliydi ,aralarındaki bu ilişki nedeniyle çalıştığım şirket davacı şirkete ... satıyordu ayrıca bu şirketin taşeronlarına da ...satıyordu ancak herhangi bir sözleşme yapılmamıştı, ... karşılığında bir kısmının nakit olarak ödemişlerdi bir kısmı için de 2 tane daire vermeyi taahhüt etmişlerdi hatta ben o dönemde şirketin cari hesabına işlemiştim ancak söz verilen daireler verilmedi, bazen de araç karşılığı mal satılıyordu araca tahmini bir rakam biçiliyordu araç satılığında iki şirket aralarında mutabakat yapılıyordu bazı araçların satış değerleri konusunda mutabık kalamadılar sonra da ben şirketten ayrıldım, taraflar çok samimi olduğu için mesela ...TL bir daire bedeli daire teslim alınmadığı halde alınmış gibi görünüyor ve cari hesaptan düşülüyordu, son zamanlarda ...'nin eşi şirketin avukatı olup şirket adına teslim aldığı paraları şirkete ödemediği için araları açıldı ve bu sebeple mutabakat sağlanmadı." şeklinde beyanda bulunmuştur.
SMMM Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporda sonuç olarak;
Davacı / karşı davalının ... ve ... yılları ve davalı-karşı davacının ..., ... ve ... yılları ticari defterlerinin incelenmesinden davalı karşı davacının ... yılı yevmiye defterinin kapanış tasdiki dışındaki tüm defterlerin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, yevmiye defterlerinin sahibi lehine delil teşkil etmesi için gerekli olan noter kapanış onayının yasal süresinde yaptırıldığı, kayıtların usulüne uygun olarak olduğu,
Davalı karşı davacının talebi olan araçlarla ilgili muarazanın giderilmesine ilişkin açıklama ve değerlendirmeler yapılarak tutarsal değerlendirmeler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı,
İki tarafın birlikte kaşeleyip imzalarının olduğu ..., ... ve ... tarihli mutabakat mektupları ile yine iki tarafın bu tarihlerdeki ticari defter kayıtlarının incelenip karşılaştırılmasından mutabakat mektuplarında yazılı olan tutarlar ile iki tarafın ticari defterlerindeki tutarların bir birlerinden çok farklı olduğu, mutabakat mektuplarındaki tutarlar ile iki tarafın kayıtlarındaki tutarların farklı olmaları nedeniyle mutabakat mektuplarındaki tutarlar o tarihte taraflar arasındaki gerçek borç veya alacak olarak durumun gösterir tutar olarak dikkate alınmadığı,
Dava tarihi itibariyle davacı karşı davalıların davalı karşı davacıya olan kendi defter kayıtlarına göre olan borçları toplamının ... TL olduğu, bu tutardan raporun ...sayfasındaki davalının kabulünde olan 4 kalem toplamı olan ...-TL nin düşülmesiyle kalan asıl borç toplamının ... TL olduğu,
Davalı karşı davacı kayıtlarına göre davalı karşı davacının davalılardan ticari defter kayıtlarına göre olan alacağının ... TL olduğu, bu tutardan raporun 7. Sayfasındaki davalı karşı davacının kabulünde olan 4 kalem toplamı olan ...-TL'nin düşülmesiyle kalan davalı karşı davacının davacı karşı davalıdan olan asıl alacağının ... TL olduğu,
Rapora eklenen daire satış bedeli olan ...-TL nin davalı karşı davacı alacağından düşülüp düşülmeyeceği hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, düşülmesinin kabul edilmesi halinde yukarıdaki tutardan ... TL nin düşüldükten sonra kalan tutarın davalı karşı davacının alacağı olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
Davacılardan ...'nin ... tarih ve 9588 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde belirtildiği üzere Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı tasdikli genel kurul kararı ile diğer davalı ... A.Ş ile birleştiği anlaşılmış olup, ticari işletmelerin birleşmesine ilişkin TBK'nın ... maddesi uyarınca devralan ile devreden, devralınan borçlunun borçlarından dolayı 2 yıl süreyle birlikte sorumlu olacaklarından her iki davacının da davada taraf sıfatı bulunduğu ve hukuki yararı olduğu anlaşıldığından davanın esastan incelenmesine geçilmiştir.
Taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki olduğu tarafların kabulünde olup, uyuşmazlık tarafların karşılıklı olarak birbirinden alacaklı borçlu olup olmadıkları yönünde toplanmaktadır.
Davacı ... ..., ..., ... plaka sayılı araçların davalıya devredildiği yönünde beyanda bulunmuş olup, araçların devirlerine ilişkin belgeler getirtilip incelendiğinde ... plaka sayılı aracın ...-TL bedelle, ... plaka sayılı aracın ...-TL ve ... plaka sayılı aracın ...-TL bedelle davalıya devredildiği anlaşılmaktadır.
... plaka sayılı aracı davacı taraf ...-TL'ye sattığını iddia etmiş, davalı ise söz konusu araçta ağır hasar olduğunu, bu nedenle de ...-TL olarak bu bedeli kabul etmiş olup, resmi satış senedinde yer alan ...-TL'nin aksi yazılı olarak ispat edilemediğinden ...-TL ödeme yapıldığı mahkememizce kabul edilmiştir.
... plaka sayılı aracı davacı taraf ...-TL bedelle devrettiğini, davalı taraf ise ...-TL bedel ile devralındığını iddia etmiş olup, resmi satış senedinde yer alan ...-TL'nin aksi yazılı belge ile ispatlanamadığından dolayı satış bedeli ...-TL olarak dikkate alınmıştır.
... plaka sayılı aracı davacı ...-TL bedelle devrettiğini iddia etmiş ise de, resmi satış senedinde yer alan ...-TL bedel davalı tarafça da kabul edilip davacı tarafından aksi durum yazılı olarak ispat edilemediğinden ...-TL kabul edilmiştir.
Bunun dışında davacının ödeme yaptığını iddia ettiği ... aracın tamir bedeli olan ...-TL'nin davacı tarafça yapıldığı, ... Bankasından ... tarihli ...-TL'lik ödeme, ... Bankasından gönderilen ... tarihli ...-TL ve ... tarihli ...-TL ödemelerin davalı tarafın kabulünde olması nedeniyle borçtan mahsup edilmesi gerektiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Yine davacı tarafından ... Şti için ödenen ...-TL'nin mahsubunu talep etmiş ise de, söz konusu bedelin davacı tarafından ödendiği kabul edilmediği gibi incelenen ticari defterlerde de söz konusu bedelin ödendiğine dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Aksi de davacı tarafça kesin delillerle ispat edilememiştir.
Yargılama sırasında davalı / karşı davacı tarafından dava dışı ...'a davacıların talebi üzerine ...-TL civarında ...olarak teslim edilen malların bedelinin de davacıların sorumlu olduğu belirtilmiş ise de, söz konusu malların teslim edildiği iddiasının tanıkla ispat edilemeyeceği anlaşılmakla davalı / karşı davacıya yemin delili hatırlatılmış ancak yemin deliline başvurmayacağı bildirildiğinden bu yöndeki talep mahkememizce kabul görmemiştir.
Bunların yanında davacı taraf ... parselde kayıtlı ... nolu daire, ... nolu daire ve ... nolu dairelerin de davalı tarafından bildirilen kişilere devredildiğini ve bunlardan dolayı da ...-TL borçtan mahsup edilmesi gerektiğini iddia etmişse de davalı tarafından söz konusu dairelerin kendi istemleri doğrultusunda devredildiği hususu kabul edilmemiş olup, taşınmazların 3.kişiler adına kayıtlı oluşu da dikkate alınarak borçtan mahsup edilemeyeceği anlaşılmıştır. Davacının ileri sürmüş olduğu ve mahkememizce kabul edilmeyen bu ödeme kalemleri yönünden yazılı delil sunulamamış olup, davacılar yemin deliline de dayanmamışlardır.
Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda alınan bilirkişi raporu ve incelenen ticari defterler dikkate alındığında; davacının ticari defterlerine göre ...-TL borçlu olduğu, davalının ticari defterlerine göre ise ...-TL alacaklı olduğu ve karşı davacının dosyaya sunmuş olduğu ... tarihli ıslah ile ...-TL olarak davasını ıslah ettiği dikkate alındığında öncelikle davalının kendi ticari defterlerine göre ...-TL alacaklı olduğu, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu ve bu kaydın aynı zamanda sahibi aleyhine de delil teşkil edeceği hususu dikkate alınarak mahkememizce ...-TL olarak kabul edilmiş, ...bedeli ile yukarıda belirtilen ve mahsubu gereken kalemlerin düşülmesiyle davacıların da davalı şirkete ...-TL borçlu olmadığı yönünde davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Ana dava yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacıların davalı şirkete ...TL borçlu olmadıklarının TESPİTİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
A) Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalı / karşı davacıdan tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
B) Davacı / karşı davalı tarafça yatırılan ...-TL peşin harç ve ...-TL başvuru harcının toplamı ...-TL'nin davalı / karşı davacıdan alınarak davacı / karşı davalılara VERİLMESİNE,
C) Davacı / karşı davalılar tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı (%38) gözetilerek hesaplanan ...-TL'nin davalı / karşı davacıdan alınarak davacı / karşı davalılara ÖDENMESİNE,
Bakiye kısmın davacı / karşı davalılar üzerinde BIRAKILMASINA,
D) Davacı / karşı davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalı / karşı davacıdan alınarak davacı / karşı davalılara ÖDENMESİNE,
E) Davalı / karşı davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacı / karşı davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davalı / karşı davacıya ÖDENMESİNE,
2-Karşı dava yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;
...TL'nin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile karşı davacıya ÖDENMESİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
A) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL ve ıslah ile alınan ...-TL harcın toplamı ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacı / karşı davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
B) Davalı/ karşı davacı tarafça yatırılan ...-TL peşin harç, ...-TL ıslah harcı ve ...-TL başvuru harcının toplamı ...-TL'nin davacı / karşı davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davalı / karşı davacıya ÖDENMESİNE,
C) Karşı dava yönünden yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
D) Davalı / karşı davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacı / karşı davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davalı / karşı davacıya ÖDENMESİNE,
E) Davacı / karşı davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalı / karşı davacıdan alınarak davacı / karşı davalılara ÖDENMESİNE,
3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/04/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır