T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/592 Esas
KARAR NO: 2019/304
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/08/2014
KARAR TARİHİ: 11/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının dava konusu bononun keşide edildiği tarihte minibüs sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin ise halk otobüsü sahibi olduğunu, ... Kurulu'nun aldığı ... tarihli bağlayıcı kararla yetersiz olan “...” seri plakalı minibüslerin yerine 18+9 yolcu kapasiteli otobüslere geçilme kararı alındığını, kararın Antalya ... İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini ve kararın kesinleştiğini, dava devam ederken üyeleri temsilen ... Kooperatifi arasında protokol ve tutanaklar düzenlendiğini, bu protokoller çerçevesinde davacıların 2 adet 38.100,00 TL miktarlı senetleri keşide edilerek oda başkanına teslim edildiğini, daha sonra bono bedelinin davacı tarafından ödenerek geri alındığını, ... kararların mahkeme kararı ile iptali sonucu doğan belirsizlik ve hatlarını kaybetme endişesi ile aldıkları yeni araçların taksitlerini ödeyememe nedeni ile davalılardan aldıkları senetlerin bedellerini iade etmemeleri açıkça dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacıların kendilerini borçlu zannedip 38.100,00 TL tutarında 2 adet ödeme yaptığını, senet bedellerinin iadesinin elzem olduğunu, senetlerin iadesi için Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi davalılara ihtarname çekildiğini, ihtarnameyede cevap verilmemesi üzerinde Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, davalılarında takibe itiraz ettiğini belirterek; itirazın iptali ile takibin devamını, % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu uyuşmazlığa 818 sayılı BK'da belirlenmiş olan zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği kanunun emredici hükmü ile sabit olduğunu, zamanaşımı itirazının kabulü eli davanını zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, husumet itirazının bulunduğunu, davanın kooperatif yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, şu anda davalıyla davacını aynı statüde ... Odası üyesi olduğunu, davacıların bizzat kendi sunmuş oldukları protokollerle ikrar ettiği anlaşmalar ortada iken işbu sözleşmenin geçersiz olduğunu, sözleşmeden dönme gibi sebepler sebepsiz zenginleşme davası redde mahkum olduğunu, sözleşmelerde doğan sonuçların dava açma süresi geçtiği için şu aşamada değiştirilemeyeceğini, davacının araçlarını 14+1 kişi kapasiteli araçlara geri döndürülmesinin gerektiğini ancak bu durumda müvekkilinin geri ödeme yapmasını gerektirmeyeceğini, geçmişte doğmuş zararın karşılığı alınmış bir bedel olduğu, bu nedenlerle tüm davalılar yönünden zaman aşımı ve bütün itirazlarla beraber davanın reddine, haksız yapılan icra takibinin reddine, ve haksız icra takibi sebebiyle davacılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niye tazminatının hükmedilmesine karar verilmesine talep etmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevdii edilmiş, mahkememizde ... Esas sırasına kaydı yapılmış, Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı kararı ile karşı görevsizlik verilmiş; Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ...Esas - ... Karar sayılı kararı ile "Dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK’nın 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkindir. Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca, ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. TTK'nın 5/3. maddesi "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmünü haizdir.
Somut olayda, uyuşmazlık kambiyo senedinden kaynaklanan bedelin iadesi için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, talep ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri görevlidir. Dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle işin esasına girilerek bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle bozulmuş olup, dosya eldeki esas sırasına kaydedilmiş, yargılamaya devam olunmuştur.
Dava; taşıyıcılar kooperatifine ödenen bono bedelinin, bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; icra takibine konu edilen ...-TL bedelli iki adet toplam ...-TL değerindeki senetlerin veriliş amacının ortadan kalkıp kalkmadığı, bedelsiz olup olmadıkları, davacının bu senetler nedeniyle ödediği parayı geri isteyip isteyemeyeceği hususlarındadır.
Davalının hak düşürücü süre yönünden itirazda bulunduğu , itiraz dilekçesinin alacaklıya ... tarihinde tebliğ edildiği, davanın ... tarihinde açıldığı, yanı yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmakla, bu yönde yapılan itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Zamanaşımı itirazı bakımından da sürenin öğrenmeden itibaren başlayacağı, ödemenin dikkate alınamayacağı değerlendirilmekle, 818 sayılı BK' rnın 66. Mad. , TBK' nın 82. Mad. Ve yürürlük kanunun uyarınca, zamanışımı itirazının da reddine, karar verilmiştir.
Dosya içerisine celp edilen Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacılar ... Şti ve ... tarafından borçlu davalılar ... ve ... Aleyhine, iki adet ...-TL senet bedeline istinaden ...-TL asıl alacak, ...-TL diğer faiz, ...-TL alacağın tahsil tarihine kadar işleyecek %13,75 avans faizi ile birlikte tahsili için icra takibine girişildiği, borçlu vekilinin borcun tamamına, faizlerine ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.
Antalya Büyükşehir Belediyesi ...'nin ...-... ve ...-... sayılı kararları ile minibüs işletmecileri ile otobüs işletmecilerinin tek çatı altında toplanması amacıyla 14+1 kapasite ile çalışan minibüslerin 18+1 oturma, 30 kişi ayakta olmak üzere kapasite arttırımının yapılmasına karar verildiği, ... Genel Kurulunun aldığı karar ile toplu taşımacılık yapan ... Kooperatifi ile ... plakalı Minibüs araçları ile ilgili minibüs sahiplerine normal seriden plakalı otobüs sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karar nedeniyle ... plakalı minibüslerin plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek ... plaka yerine idarenin ve ... Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şöfor oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen minibüs araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, .../...-... sayılı kararın Antalya ... İdare Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verildiği,
...'nin bu kararının iptali için ...inin üyesi olan ... isimli kişi tarafından Antalya ... İdare Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında iptal istemli açılan davada mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde dava konusu kararda kamu yararı ve hukuka uyarlılık bulunmadığından iptaline karar verildiği, kararın kesinleştiği, davacının kesinleşme tarihinden sonra davadan feragat ettiği anlaşılmıştır. Yine aynı kararın iptali için Antalya ... İdare Mahkemesine de dava dışı ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.
... tarihli ...-... Karar sayılı kararında ise AB plakalı otobüsleri günlük 440 adetinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp 1 gün çalıştırılmamasına, uygulamada 1. gün 001 ile 440 plakalı araçların, 2. gününde 441 ile 222 plakalı araçların, 3. günde 223 ile 662 plakalı, araçların çalışacağı şekilde düzenleme yapılmasına karar verildiği;
Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların Büyükşehir Belediyesine karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, ... Odasının ... adet minibüsün mülkiyetini ...ine geçirmesi, tüm mülkiyetler devir edilinceye kadar ... araçtan devir edilmeyenlerin gelirlerinin ... tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları;
... tarihli ön protokolde; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten ...'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,
... tarihli uzlaşma protokolünde; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde "her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında özel halk otobüslerine verileceği" hususunun 1.maddede düzenlendiği,
... tarihli protokolde; bir önceki protokole atıfta bulunularak özel halk otobüslerine verilecek 72 araç için araç alımının gerçekleşmemesi nedeniyle araç başı ...-TL'nin bedel olarak belirlendiği, belirlenen bedelin minibüsçü sayısına bölünmesi ile her üyenin avukatlık ücretinin de eklenmesi yolu ile ...-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı;
... tarihli tutanakta; ..., ... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerini ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte 575 adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,
... tarihli protokolde; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığı, ... tarihli tutanakta önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minibüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettikleri, ... tarihli senetler haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,
... tarihli taahhütnamede; protokoller kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minibüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minibüslerin her biri tarafından ödenecek ...-TL ler yönünden düzenleme yapıldığı,
... tarihli protokolde; 72 araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar 510 ruhsat sahibinin senetlerini kooperatiften geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığı, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... Odası aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
Dava, takip konusu bononun davacının üyesi olduğu dava dışı ... Odası ile davalı ... arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdadı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma ve çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.
Taraflar arasında protokollerin ve takip konusu bononun protokoller nedeniyle düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlık davalı kooperatif yönetimine verilen senetlerin verilme sebebi olan protokol hükümlerinin yerine getirilip getirilmediği, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmaktadır.
İncelenen protokoller, ... kararları ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; ...'nin aldığı karar doğrultusunda ... plakalı minibüslerin ... sınıfına geçirildiği, ... plakalı minibüslerin alınan karar doğrultusunda yolcu sayısı arttırılmış olarak ... yılından itibaren çalışmaya başladıkları, davalı kooperatifin üyeleri tarafından açılan dava sonucunda idare mahkemesi tarafından ... kararlarının iptal edildiği dosya içeriği ile sabit olup, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli "Uzlaşma Protokolünün İcra Safahati" başlıklı protokol ile minibüsçülerin "her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında özel halk otobüslerine verileceği"nin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüsün alınmadığı, bunun üzerine ... tarihli protokol ile araç başına ...-TL bedel belirlenerek belirlenen bedele göre ... adet üye tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, dava konusu bononun incelenen ve tarafların kabulünde olan ... ve ... tarihli protokolde kabul edildiği üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olmaları nedeniyle özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere düzenlendiği,
senetlerin minibüsçüler odası tarafından üyelerinden toplanarak toplam ... senedin ... tarihli protokolle ... Odası Başkanı ... tarafından, davalı ... başkanı ...'a teslim edildiği,
protokolde doğacak veya doğması muhtemel zararlardan söz edilmemiş olmasına, davacı aracının yolcu kapasitesi arttırılmış olarak fiilen çalışmasına devam etmesine ve ... Odasının kurulmuş olması ve davacı ve davalı gibi minibüs ve otobüsçü olan esnafın tamamının bu odaya kayıtlı olmasının zorunlu hale gelmiş olmasına göre birleşmenin gerçekleştiği,
...'nin ... tarihli cevabi yazısına göre de ... tarihli ... kararının iptal edilmesine rağmen fiili olarak davacıya ait otobüs plakalarının 18+1 oturan ve 9 ayakta yolcu kapasitesi ile aynı şekilde çalışmaya devam ettiği, davacının iki adet minibüs yerine iki adet hatlı otobüs sahibi olduğu tüm bu nedenlerle bononun bedelsiz kaldığı iddiasının yerinde olmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesince aldırılan bilirkişi raporlarına göre de senetlerin bedelsiz kalmadıklarının belirlendiği anlaşılmış olmakla davanın reddine, davacıların takiplerinde kötü niyetli oldukları sabit olmadığından davalıların icra tazminatı taleplerinin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Şartları oluşmadığından davalıların kötü niyet tazminatı talebinin de REDDİNE,
3-Alınması gerekli 44,40.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 797,85.-TL harcın mahsubu ile bakiye 753,45.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalılar vekille temsil olunduklarından karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca hesaplanan 8.732,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
6-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 11/04/2019
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı