T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/779 Esas
KARAR NO: 2021/784
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2018
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava konusu senedin lehtarı ... Şti arasında müvekkili şirketin sözleşme tanzim tarihi olan ... yılında işletmekte olduğu ... beldesinde yer alan ... adlı otel için tek yetkili otel kontenjan, fiyat ve tanıtım sözleşmesi imzalanarak yürürlüğe konulduğunu, İşbu sözleşme kapsamında dava dışı borçlu ... Şti'den toplam ... TL bedelli ... adet çekin ön ödeme olarak alındığını, müvekkili şirket tarafından ise söz konusu sözleşme ve verilen çeklerin teminatı olarak ... düzenleme tarihli, ... vade tarihli ve ...TL bedelli bir adet senedin, lehtar kısmı boş bırakılmak suretiyle davalı ... Şti'ye teslim edildiğini ancak sözleşmedeki ödeme şartının yerine getirilmemesi, verilen çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle Antalya ... Noterliği ... tarih ve ... vevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, akabinde Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile de dava konusu senedin, taraflar arasındaki sözleşmenin fesholunması sebebiyle bedelsiz kaldığı ve senet aslının müvekkili şirkete iadesi hususunun ihtar olunduğunu, ancak davalı ... Şti. tarafından senedin iade edilmediği gibi senedin danışıklı olarak diğer davalı ...'a ciro edilerek teslim edildiğini, davalı ... tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine senet bedeli üzerinden kısmi ihtiyati haciz talep edildiğini ve ihtiyati haciz kararı alındığını, ihtiyati haciz kararı ya da senedin henüz takibe konulmamışsa da müvekkili şirketin işbu muvazaalı ve hukuka aykırı işlemler nedeniyle her an haciz baskısı altında bulunduğunu, davalıların fikir ve eylem birliği içinde olduklarını, dava konusu senedin bedelsiz olmasına karşın muvazaalı olarak diğer davalıya ciro yoluyla teslim edildiğini, davalı şirketin Nevşehir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile iflas talep ettiğini, ancak davalı ... tarafından bu denli yüksek meblağlı alacak tutarının iflas dosyasına bildirilmediğini belirterek, müvekkili şirketin söz konusu senet yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine, senedin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ilişkiyi bilme imkanı bulunmadığını, muvazaa iddiasını ortaya atan tarafın iddiasını ispat etmekle yükümlü olduğunu, davacı şirketin dosyaya sunmuş olduğu sözleşmede teminata ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şti adına usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.
Dosya içerisine; davacı vekili tarafından sözleşme ve senet fotokopileri sunulmuş, Nevşehir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası UYAP evrakları, davalı şirkete ait sicil dosyası, ihtarname, alacağın devri sözleşmesi celp edilmiştir.
Dava: icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.
Feshedilen sözleşme uyarınca davacı tarafça davalıya teminat olarak verilen 1 adet senedin bedelsiz kaldığından bahisle icra takibinden önce eldeki dava açılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu senedin teminat amaçlı verilip verilmediği, sözleşmenin feshi nedeniyle senedin bedelsiz kalıp kalmadığı, bedelsiz kalmış ise davalı ...'ın senedi davacının zararına kötü niyetli olarak iktisap edip etmediği, bedelsizlik iddiasının davalı ...'a karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği hususlarına ilişkindir.
Davaya konu olan senet incelendiğinde; senedin keşide tarihinin ... - ödeme tarihinin ... ve ...-TL bedelli bono olduğu, bononun davacı şirket tarafından imzalandığı ancak bono üzerinde senedin teminat olarak verildiğine dair herhangi bir ibare bulunmadığı, bononun alt kısmında ise davalılardan ... Şti muhasebecisi olan ... tarafından ... tarihi düşülerek söz konusu bononun teminat karşılığı teslim alındığının şerh düşüldüğü görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu bononun bu vasfıyla muhasebecinin davalı şirketi temsile yetkili olmadığı da anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında yapılan sözleşme ile ... - ... tarihleri arasında tek yetkili otel kontenjan ve fiyat tanıtım sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme gereğince davacı şirkete teslim olunan 10 adet çekin bankaya ibrazı sonucunda karşılıksız çıkması ve sözleşmede öngörülen ödemenin de yapılmaması üzerine davacı şirket tarafından sözleşmenin feshedildiği anlaşılmaktadır.
Davalılardan ... ise söz konusu senedi ciro yoluyla devralan 3.kişi konumundadır. Her ne kadar bu davalının kötü niyetli olarak senedi iktisap ettiği iddia edilmiş ve buna dayanak olarak davalı ... Şti vekili Av. ...'a vekalet verdiği, bu nedenle kötü niyetli olduğu iddia edilmiş ise de, aynı vekile yetki vermenin kötü niyetli davranışın bir yansıması olarak kabul edilemeyeceği gibi bunun dışında davalının kötü niyetli hareket ettiği dosya kapsamında ispat edilemediğinden bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Kural olarak kambiyo senetleri yapılan alışveriş karşılığı ödeme aracı olduğundan, bunun dışında bir nedene dayanan tarafın ispatla yükümlü olduğu Yargıtay içtihatları ile de sabittir. Davaya konu olan bono teminat senedi olduğu iddia edilmiş olup, bu durumun aksinin kesin delillerle ispatı gerekmektedir. Dosya kapsamında sunulan ve taraflar arasında imzalanan sözleşmede her ne kadar bononun teminat olarak verildiği yazılmamış ise de, dosyaya sunulan ... tarihli adi yazılı belgede davalı ... tarafından senedin teminat karşılığı alındığına dair imzalı beyanı bulunduğundan, söz konusu imzanın davalı şirket temsilcisine ait olup olmadığı yönünde ... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla çıkarılan isticvaba usulüne uygun tebliğe rağmen gelinmediğinden söz konusu imzanın davalı şirket temsilcisi eli ürünü olduğu kabul edilmiş, dava konusu bononun bu şekilde teminat senedi olduğu ve sözleşmenin de feshedilmiş olması nedeniyle bedelsiz kaldığı anlaşıldığından davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafından söz konusu senet icra takibine konulmamış olmakla davacının kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacı ... AŞ'nin ... keşide tarihli ve ... ödeme tarihli ...-TL bedelli senet yönünden davalı ... ŞTİ'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Şartları oluşmadığından davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmolunmasına YER OLMADIĞINA,
2-Davalı ... yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalı ... ŞTİ'den TAHSİLİNE, hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinin davalı ... ŞTİ'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacının Davalı ... yönünden yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/10/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır