T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/79 Esas
KARAR NO: 2018/829
DAVA: Kooperatif Genel Kurulun Olağanüstü Toplantıya Çağrılması İstemine İzin
DAVA TARİHİ: 01/02/2018
KARAR TARİHİ: 20/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurulun Olağanüstü Toplantıya Çağrılması İstemine İzin davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı kooperatif üyeleri olduklarını, müvekkilleri ve diğer bir kısım kooperatif üyelerince, Kooperatifler kanunu ve ana sözleşmede belirtilen yeterli çoğunluk tarafından davalı ...’ne, ... Noterliği aracılığı ile .../.../... tarihli ... nolu ihtarname keşide edilerek, talep metninde belirtilen gündem maddelerini görüşmek üzere K.K. 44 maddesi gereğince Genel Kurulu toplantıya çağırmasının talep olunduğunu, ancak davalı kooperatif yönetim kurulunun, kooperatifler kanununda belirtilen 10 günlük süre geçmesine rağmen müvekkillerinin çağrısına uymadığını ve Genel Kurulu toplantıya çağırmadığını, bu kez müvekkilleri ve diğer bir kısım üyelerin, Kooperatifler kanunu ve Ana sözleşme hükümleri gereğince ... Noterliği aracılığı ile .../.../... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide ederek, Kooperatif Denetim Kuruluna talep metninde belirtilen gündem maddelerini görüşmek üzere K.K. 44 maddesi gereğince kooperatif Genel Kurulunu olağanüstü toplantıya çağırması talebinde bulunduklarını, ancak kooperatif Denetim Kurulunun da herhangi bir Genel Kurul Toplantısı girişiminde bulunmadığını, aynı şekilde davalı kooperatif denetim kurulunun da müvekkillerinin çağrısına kayıtsız kaldığını ve yasal sürede kooperatif genel kurulunu toplantıya çağırmadığını, bunun üzerine müvekkilleri ve diğer bir kısım kooperatif üyelerinin, Antalya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğüne yazılı müracaat ile davalı kooperatif yönetim ve denetim kurulu üyelerinin müvekkillerinin yasal çağrılarına kayıtsız kaldığı ve görevlerini ifadan kaçındığını belirterek K.K. 44/2 Maddesi gereğince Bakanlık yetkililerince iş bu kooperatif genel kurulunu toplantıya çağırması talebinde bulunduklarını, Antalya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğünün yazılı cevaplarında, kendilerine bu yönde çok talepte bulunulduğundan ve bu yöndeki talepleri karşılama imkanları olmadığından bahisle mahkemeye müracaat ile genel kurulu toplantıya çağırma izni talep etmeleri gerektiği bildirildiğini, Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere müvekkillerinin, söz konusu yasal şartları sağladıklarını ve hep birlikte kooperatifler kanununda belirtilen tüm resmi organlara gerekli müracaatları etmişlerse de Genel Kurulun toplanmasını sağlayamadıklarını belirterek, müvekkillerine yukarıda belirtilen gündem maddelerini görüşmek üzere kooperatif genel kurulunu olağanüstü toplantıya çağırmak üzere izin ve yetki verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava tarihi itibariyle davacılardan ... ve ...'un ortak sıfatı bulunmadığını, bu durumda davacı ortak sayısı olup en az 6 olması gerekmekte olduğunu, dava tarihi itibariyle kooperatifin ortak sayısı (... ve ... çıkarıldığında) 61 olduğunu, Kooperatifin ortak sayısı itibariyle, ortakların asgari %10 u 6 ortak bulunmakta olduğunu, ... ve ...'ın dava tarihi itibariyle ortaklık sıfatı bulunmadığından başvurucu sayısı 5 e düştüğünü, ayrıca kooperatife gönderilen ihtarname ile denetleme kuruluna gönderilen ihtarnamedeki gündemlerin aynı olmadığını, davacıların bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; kooperatife ait ana sözleşme örneği, sicil dosyası, genel kurul toplantı tutanakları, defter ve kayıtlar, hazirun tutanakları celp edilmiştir.
Dava; 1163 sayılı kanunun 44/3 maddesi uyarınca kooperatif genel kurulunun olağanüstü gündem ile toplanması için çağrı izni verilmesi istemine ilişkindir.
Davalı kooperatif tarafından yapılan genel kurullar ve toplantıda alınan kararlar konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. uyuşmazlık; kooperatifin olağanüstü gündemle toplantıya çağrılması koşullarının oluşup oluşmadığı konusundadır.
Yapılan yargılama sırasında davacılar ..., ... ve ... yönünden davacılar vekili vekalet ilişkisinin sona erdiğini bildirmiş, davacı ... ve ... tarafından bizzat verilen dilekçe ile davadan feragat ettiklerinin beyan edildiği anlaşılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununda kooperatiflerin kuruluşu, üye yapısı, genel kurul oluşumu, yönetim kurulu, denetim kurulu ve kooperatifler hukukuna uygun olan temel ilkeler ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
Kooperatif genel kurul kararlarının bozulması ve buna ilişkin şartlar kooperatifler kanunu 53.maddede ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olup, yapılan düzenleme uyarınca ana sözleşme hükümlerine göre ve iyi niyet esaslarına aykırılık iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine toplantıyı takip eden bir ay içerisinde kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesinde iptal davası açabilecekleri ve iptal davası açabilecekler aynı madde hükmünde açıkça düzenlenmiştir.
Kooperatifler olağan genel kurul toplantıları dışında olağanüstü gündemle de toplanabilirler. Olağanüstü genel kurul yapılabilmesi için 1163 sayılı kanunun madde 43,44 ve kooperatif ana sözleşmesinde öngörülen koşulların yerine getirilmesi zorunludur.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 43.maddesine göre; "Yönetim kurulu veya ana sözleşmeyle bu hususta yetkili kılınan diğer bir organ ve gerektiğinde denetçiler kurulu ve tasfiye memurları ile kooperatifin ortağı olduğu üst birlik genel kurulu toplantıya çağırmak yetkisine sahiptirler. "
Madde 44'e göre; "4 ortaktan az olmamak kaydı ile ortak sayısının 1/10'unun talebi üzerine genel kurul toplantıya çağrılır. Yönetim kurulu bu isteği en az 10 gün içinde yerine getirmediği takdirde istek sahiplerinin başvurusu üzerine ilgili bakanlık tarafından olağanüstü genel kurul yapılmasına izin verilebilir. Bunların izin vermemesi halinde en son çare olarak istek sahipleri mahkemeden olağanüstü genel kurul yapılmasına yönelik izin talep edebilirler."
1163 sayılı kanunun 5. ve 6.maddelerinde yapılan düzenleme uyarınca ana sözleşmedeki genel kurula çağrıya ilişkin düzenlemelerine uyulması zorunludur. Kooperatif genel kurulunda alınan kararlar sözleşme niteliğindedir.
Kooperatif ana sözleşmesinin 27.maddesine göre; "Genel kurul yönetim kurulunca toplantıya çağrılır. Gerekli hallerde denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ve tasfiye memurları genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptirler. Genel kurul yukarıdaki şekilde toplanamadığı takdirde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca toplantıya çağrılabilir. Ayrıca 4 ortaktan az olmamak kaydıyla toplam ortak sayısının 1/10'unun isteği halinde genel kurul 10 gün içinde yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Bu başvurunun müştereken ve noter tebligatı ile yapılması gerekir. Yönetim kurulunca bu isteğin zamanında yerine getirilmemesi ve sırasıyla denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığına aynı şekilde yapılan başvurulardan da bir sonuç alınamaması durumunda istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler."
Davalı kooperatifin toplam ortak sayısı taraflar arasında ihtilaflıdır. Ancak davacılar vekili tarafından olağanüstü genel kurul çağrısı yapılması için eldeki davanın açıldığı anlaşılmakta olup, hem dava tarihinden sonra .../.../... tarihinde davalı kooperatifin genel kurul toplantısını yapmış olması, ayrıca bundan başka kooperatif ana sözleşmesinin 27.maddesinde de açıkça belirtildiği gibi olağanüstü genel kurul için öncelikle yönetim kuruluna başvuru yapılması gerektiği, bundan sonuç alınamaması durumunda sırasıyla önce denetim kuruluna, sonuç alınamaması durumunda kooperatif üst birliğine, bundan da sonuç alınamaması halinde ilgili bakanlığa başvuru yapılması zorunlu olduğu halde davacının ilgili bakanlık yerine Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne müracaat edip, bağlı bulunduğu kooperatif üst birliğine ise hiç başvuruda bulunmadığı anlaşılmakta olup, bu şekilde kooperatif üst birliğine başvuru yapılmadan eldeki davanın açıldığı anlaşıldığından, yasal koşulları gerçekleşmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 35,90.-TL maktu karar ve ilam harcı peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/12/2018
Başkan ...
¸(e-imzalı)
Üye ...
¸(e-imzalı)
Üye ...
¸(e-imzalı)
Katip ...
¸(e-imzalı)