T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/865
KARAR NO: 2022/208
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 14/12/2018
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkilinin bisikleti ile yaya geçidinden karşıya geçeceği sırada yolu kontrol ederken, sürücüsü ... olan ... plakalı aracın, müvekkiline çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkilinde ciddi anlamda yaralanma ve kırıklar meydana geldiğini, ve hayatının düzeninin sekteye uğradığını, davalının aracına sorunlu trafik sigorta poliçesine istinaden, davalı ...Ş’ye başvuru yapıldığını, ve bu başvuru neticesinde sigorta şirketi tarafından ...TL ödeme yapıldığını beyan etmekle; kaza sebep olan ... plakalı araç üzerine tedbir konulmasına, ...TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, ...TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... A.Ş müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin işletilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazanın oluşumunda davacı ... müterafik kusurunun bulunduğunu, trafik kaza tespit tutanağının gerçek kusur oranlarının yansıtmadığını, davaya konu aracın sahibinin ve işletenin ... A.Ş olduğunu sorumluğunun öznesi ... A.Ş olduğunu, Müvekkilinin kaza tarihinden itibaren davacının iyileşme süresine kadar tüm adımlarda davacının ihtiyaçlarını karşıladığını, ve davacının tüm maddi zararını karşıladığını, Müvekkil ... tarafından davacıya ... tarihinde ...Euro ödeme yapıldığını, davacı tarafın manevi tazminat isteminin fahiş olduğunu beyan etmekle; davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının maddi manevi tazminat taleplerinin muhatabının müvekkili olan şirket olmadığını, davalının işleten sıfatı olmadığı için davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkili olan şirketin somut olayda herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacı tarafın maddi zararın taleplerini belgelendirmediğini, tazminatın zenginleşme amacına hizmet etmemesi gerektiğini ve zararı ödendirici nitelikte de olmadığını beyan etmekle; davanın reddini, davanın dava dışı şirket ... ihbarını, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya mali sorumluluk hükümleri dairesinde ödeme yapıldığını, müvekkili olan şirketin başkaca tazminat ödeme sorumluluğunun bulunmadığını, davacının maluliyetinin olup olmadığı, mevcut ise maluliyet oranı, niteliği ve maluliyetin dava konusu trafik kazası ile bağlantısının tespit edilmesi gerektiğini, tazminat hesabında esas alınması gereken hesap tablosu başka olmak üzere tüm hususların tespit edilmesi ve hesaplamada dikkate alınması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin, dava tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini beyan etmekle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; Trafik kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davalı sigortanın davacıya ...-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Sigortanın ödediği bedel üzerinde maddi zararın olup, olmadığı, davalının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, kazadaki kusur oranları, davacının özürlülük oranı ve varsa talep edebileceği bakiye maddi tazminat ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.
Ayrıca kazaya karışan ... plakalı aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı (Müdahale talebinde bulunan)... Şti.'ne kiraya verilip verilmediği, davalı şirketin davada pasif husumetinin bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.
Dosya içerisine; davacı vekili tarafından trafik kazası tespit tutanağı ile sağlık kurulu raporu ibraz edilmiş, davacıya ait tedavi evrakları, film ve grafiler getirtilerek geçici ve sürekli iş göremezlik durumuna ilişkin raporlar aldırılmış, kusur durumuna ilişkin raporlar aldırılmış, tarafların sosyal ekonomik durum araştırmaları yaptırılmış, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, trafik kayıtları dosyaya sunulmuş, Sgk'dan davacıya gelir bağlanıp bağlanmadığı hususu araştırılmış, aktüer bilirkişiden hesap raporu aldırılmış, Antalya ... ASCM' nin sayılı dosyası celp edilmiştir. Ayrıca davalı tanıkları dinlenmiştir.
Davaya konu kaza olayının ... tarihinde meydana geldiği, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın bisiklet ile seyir halindeki davacıya çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı anlaşılmaktadır.
Davalı sürücü ...' ın kullandığı ... plakalı aracın kayıt malikinin davalılardan ...olduğu, aracın davalı ...Ş ' ye sigortalı olduğu, dosyada mevcut poliçe ve trafik kayıtlarından anlaşılmıştır.
Antalya ... Müdürlüğünden gelen cevabi yazıya göre; davacıya bu kaza olayı nedeniyle rücuya tabi iş göremezlik ödeneği ödenmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Kaza olayındaki kusur durumuna ilişkin bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak, meydana gelen trafik kazasında sürücü ...' ın %85 oranında, bisiklet sürücüsü ...' ün %15 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
İstanbul Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesinden aldırılan ... tarihli maluliyet raporuna göre, davacının engellilik oranının %5 olduğu, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceğinin mütalaa edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... tarafından dava tarihinden önce ... tarihinde ...-TL ödeme yapıldığı ancak mahkememize sunulan ya da iddia edilen bir ibraname olmadığı anlaşılmıştır.
Aktüer bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak, ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında özür durumu gelişen davacı ...' ün geçici iş gücü kaybından kaynaklanan talep edilebilir maddi zararının ...-TL, sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan ve davalı ... ödemesini aşan bakiye maddi zararının ...-TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
Aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen ... tarihli ek raporda sonuç olarak; sigortanın yaptığı ödeme ile sürekli iş göremezlik zararının %92,76 oranında karşılandığının hesaplandığı, buna göre davacının geçici iş gücü kaybından kaynaklanan talep edilebilir maddi zararının ...-TL olduğu, sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan ve davalı ... ödemesini aşan bakiye maddi zararın ...-TL olarak hesaplandığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi açısından, kaza olayındaki kusur durumuna ilişkin ... öğretim görevlilerinden oluşturulan 3 kişilik trafik bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup bilirkişiler tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak ... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen kazada %85 oranında kusurlu olduğu, bisiklet sürücüsü ...' ün meydana gelen kazada %15 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini ....-TL, manevi tazminat taleplerini ...-TL olarak davasını belirli hale getirdiği, harcını yatırdığı, dilekçenin davalılara tebliğ edildği anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği",
2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,
2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",
2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında bisikletli olan davacının %5 oranında sürekli, 4 aya kadar da geçici iş göremeyecek şekilde yaralandığı, kazanın meydana gelişinde davacının %15 oranında davalı sürücünün %85 oranında kusurlu oldukları, davalı ... tarafından davacıya davadan önce ... tarihinde ...-TL ödeme yapıldığı ancak ibraname düzenlenmediği, alınan bilirkişi raporuna göre ödeme tarihi itibari ile yapılan ödeme zararı tam olarak karşılamadığı davacının bakiye ...-TL geçici iş göremezlik zararı ve ...-TL sürekli iş göremezlik zararının bulunduğu, davalı sürücü ... ile davalı trafik sigortacısının bu zarardan haksız fiil sorumlusu ve trafik sigortacısı sıfatlarıyla TBK, KTK ve sigorta genel şartları uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmış ve bu davalılar yönünden maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı araç maliki ... A.Ş'ye karşı da husumet yöneltilmiş ise de ;
2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı", aynı Kanun'un 3. maddesinde ise işleten tanımı yönünden "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" düzenlemesine yer verildiği,
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi; trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğinde değerlendirildiği, ancak trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü olmadığının belirtildiği,
Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerektiğinin vurgulandığı,
Somut olayda ibraz edilen kira sözleşmesi ve vergi kayıtları dikkate alındığında 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi yapıldığı, ekonomik olarak faydalanmanın kiracının üzerine geçtiği, bu durumun da vergi dairesine beyan edildiği anlaşıldığından davalı ... A.Ş'ye karşı açılan davanın pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından reddine, bu davalıya karşı davanın açılmasında davacıya yüklenecek bir kusur bulunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.
Manevi Tazminat, TBK'nın 56. maddesinde düzenleşmiş olup, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda hakim, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.
Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.
Bu ilkeler ışığında somut olayın özellikleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, yaralanmanın niteliği, olayın oluş şekli, davalı sürücünün % 85 oranında kusurlu oluşu, davacının yaralamasının niteliği, tedavi ve iyileşme süresi, ayrıca ve özellikle tanık beyanlarına göre kazadan sonra davalı sürücünün davacı ile yakından ilgilenmesi, defalarca hastaneye götürülüp getirilmesini sağlaması, doktor muayenelerini yaptırması, tedavi süreci ile yakından ilgilenmesi ve manevi zararlarına karşı ... tarihinde ...-Euro ödeme yapması karşısında, ödeme konu paranın kaza tarihindeki ve karar tarihindeki alım gücü de dikkate alındığında manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme veya fakirleşme aracı olmaması da göz önünde tutulduğunda davacının bakiye manevi zararının bulunmadığı bu nedenle manevi tazminat davasının reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Gerek taraf beyanları gerek tanık beyanları dikkate alındığında davadan önce davalı sürücü tarafından yapılan ...-Euro ödemenin manevi zarara ilişkin olduğu anlaşılmış ve buna göre değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... A.Ş yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından USULDEN REDDİNE,
2-Davalılar ... ve ... A.Ş aleyhine açılan maddi tazminat davasının KABULÜ ile
Bakiye ...-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden, davalı ... yönünden ödeme tarihi olan ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
a-Maddi tazminat yönünden alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL ve ıslah ile alınan ...-T harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılar ... ve ... A.Ş' den müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
b-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri, Atk fatura bedeli ve harç olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... A.Ş' alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Davalı ...' a karşı açılan manevi tazminat davasının REDDİNE,
a-Manevi tazminat davası yönünden alınması gerekli ...-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir KAYDINA,
b-Davacı tarafından yapılan manevi tazminata ilişkin masrafların kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
c- Davalı ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ÖDENMESİNE,
4-Davalı ...'a karşı dava açılmasına davacı sebep olmadığından davalı ... Aş yönünden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/03/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)