T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/941 Esas
KARAR NO: 2022/10
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 06/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarih ve ... seri numaralı ...-TL bedelli faturanın tahsili amaçlı Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takibe geçildiğini, davalının itirazının haksız olup iptalinin gerekmekte olduğunu müvekkili ile davalı arasında ... tarihli ... stratejik yatırım destek programına proje yazılması ve yürütülmesi danışmalık sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalı tarafça sözleşmeye aykırı bilgi ve onayı olmaksızın ... bünyesinde işlemler yapılması ... tarihli avans ödeme bilgisinin müvekkilinden gizlenmesi gibi işlemler neticesinde müvekkili şirketin davalı taraftan elde edeceği lehine kazanımların imkansız hale geldiğini, bunun üzerine Antalya ...Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkilinin sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih ettiğini, ilgili sözleşmenin 4.4 maddesi gereğince davalının alacağı hibe tutarı üzerinden müvekkili firmaya %2,5 oranında başarı primi ödeneceğini 8. maddesi gereğince davalı tarafça doğru ve yeterli bilgi verilmemesi halinde davacının sözleşmenin tek taraflı fesihine ilişkin yetkisinin olduğunu ve belirlenen ücretin tamamının müvekkili şirkete ödeneceğinin belirlendiğini, davalı tarafça faturanın ödenmesi için Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafça ödeme yapılmaması nedeniyle Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalarının kabulü ile davalının haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, davalı tarafın alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... sanayinde kullanmak üzere ... merkezli ... şirketi ile ... makinesinin siparişi hususunda yazışmalar yapıldığını, akıllarında ...'in desteğine ilişkin bir fikir yer almadığını ancak davacı şirket yetkilisinin makinenin destek kapsamına dahil edebileceğinden ve hibe alınmasını sağlayabileceğinden bahisle müvekkilini sözleşme yapmaya teşvik ettiğini, devamla ... tarihinde taraflar arasında bir ön görüşme gerçekleştirilmiş olduğunu, ön görüşme tutanağında makineyle ve şirketle ilgili talep edilen tüm belgeler ve talep edilen ... faturanın müvekkili tarafından ibraz edildiğini, müvekkilinin davacı taraftan herhangi bir bilgi saklamasının söz konusu olmadığını müvekkilinin bilgi gizlemesinin bu aşamada ve her aşamada hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi olan ...'ın ... tarihinde davacı şirkete mail göndermek suretiyle "ekteki makine siparişi onaylandı bugün ön ödeme yapacağız" beyanında bulunduğunu, mail ekinde toplam tutarın % 60'ının ödeneceğinin yer almakta olduğunu, toplam tutarın ... Euro ve % 60'ının ... Euro'ya tekabül etmekte olduğunu, davacı şirket yetkilisinin bu paranın ödenmesi husunda onay verdiğini, yabancı bir firmanın ön ödeme almadan makine yapımına başlamayacağının herkes tarafından bilinmekte olduğunu, ... tarafından ... tarihinde müvekkili şirkete mail geldiğini projede eksikliklerin giderilmesi içeren yazının var olduğunu müvekkili şirketin başvuru sürecini bitirecek ve sürecin projenin reddi ile sonuçlanmasını sağlayacak her türlü hatayı yapmış olduğunu, davacı tarafın hiç bir işini görevini yerine getirmediğini haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya içerisine davacı vekilince fatura ve ihtarnameler ibraz edilmiş, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, ... Müdürlüğünün müzekkerelere cevap yazıları dosyamız arasına alınmış, davalı tarafın tanıkları dinlenmiş, bir makine mühendisi ve bir hesap uzmanı bilirkişisinden oluşan heyetten kök ve ek raporlar aldırılmıştır.
Dava; ... tarihli taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan sözleşmenin davacı tarafça feshedilmesi nedeniyle davacı tarafın sözleşmeye aykırılık nedeniyle, sözleşmenin 8.maddesine dayalı olarak kararlaştırılan bedelin tahsili istemine ilişkin girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık; davacı tarafça feshedilen sözleşme uyarınca davacının davalıdan sözleşme hükümlerine göre icra takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı ve feshin haklı nedenlere dayanıp dayanmadığı hususlarına ilişkindir.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...tarafından, borçlu ... aleyhine, ... düzenleme tarihli ... nolu ...-TL tutarlı faturaya istinaden ...-TL asıl alacak, asıl alacağı takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %19,50 oranında ve değişen oranlarda reeskont avans faizi ile birlikte tahsili için icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin ... tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davalının gösterdikleri tanıklar dinlenmiştir.
... tarihli celsede dinlenen davalı tanığı ...'un duruşmadaki beyanında aynen" Davalı şirketin ortağı olurum. Davacı taraf ortağı olduğum şirkete danışmanlık hizmeti vermekteydi. Daha önce ... makinasının siparişini vermiştik. Hatta sipariş için kısmi bir peşinatta vermiştik. Daha sonra davacı taraf siparişini vermiş olğumuz makinayı destek kapsamına alabileceğini ve hibe alınmasını sağlayabileceğini belirtmesi üzerine kendisi ile sözleşme imzaladık. Sözleşme yapılırken davacı taraf makinanın alımı için ön sipariş verdiğimizi ve makina için kısmi peşinat verdiğimizi biliyorduk. Hatta biz ... ile yapmış olduğumuz görüşmelerde bize siparişin daha önce verildiğini ve kısmi paranın (kapora) ile diğer peşinatın ödendiğini bu nedenle makinanın teşvik kapsamına girmeyeceğini belirtti. Ancak buna rağmen davacı taraf ısrarla makinanın teşvik kapsamına girdiğini ... deki yetkililerin bunu bilmediğini söyledim. Kopora ödemesi davacı ile yapmış olğumuz sözleşmeden önce yapıldı. ...Euroluk peşinat ise davacı sözleşme yapıldıktan sonra davacının bilgisi dahilinde ödendi. ... de hibe desteği çıkmadan davacı sözleşme nedeniyle alacağını bizden istedi. Bizde makinanın destek kapsamına dahil edilmediğini destek kapsamına dahil olup hibeyi kullanmamız halinde sözleşmede belirtilen miktarı ödeyeceğimizi belirttik. Başvuru neticesinde makina alımının daha önce yapıldığı ve peşinatın ödenmesi nedeniyle ancak bakiye ... Euro kadar bir hibe çıktı. ... Euro kapora ... Euro peşinat yönünden hibe talebimiz kabul edilmedi. ... Euro hibeyi de biz kullanmadık.Zira kullanmamız halinde ...TL KDV muhafiyetinden yararlanamayacaktık. Bu nedenle hibe almadık. Netice itibari ile davacı bize makinenin daha önce sipariş edilmesi ve kapora verilmesinin hibe satış bedelinin tamamı için hibe çıkmasına engel teşkil etmediğini söylemiştir. Ve biz bu doğrultuda kendisi ile sözleşme yaptık. ... Euroluk peşinatı da kendisinin bilgisi dahilinde ödedik. Davacıya ...TL artı KDV,...e yapacağı dosya hazırlama bedeli ödedik. Hatta davacının hazırladığı dosya satın alacağımız makinaya ilişkin çıkmadı. Davacı taraf yapılacak ödemelerin hibenin çıkmasını engel teşkil etmediğini bize söylüyordu." şeklinde beyanda bulunmuştur.
... tarihli celsede dinlenen davalı tanığı ...'ın duruşmadaki beyanında aynen" Davalı şirketin mali işler müdürü olarak görev yapmaktayım. ... yılında çalıştığım şirket ... adlı makinayı almak için girişimlerde bulundu. Yapmış oldukları girişimler sonucunda ... yılının sonuna doğru makinanın siparişi verildi. ... Euro da ön ödeme yapıldı. Makinanin üretimine başlanması için. Karşı taraf makinanın alımı için sözleşme imzalandı. Sözleşmede satış bedeli, ön ödeme bedeli ve sonraki ödeme bedelleri ile ödeme tarihlerine ilişkin hususlar yazılıydı. Daha sonra davacı şirkete geldi bizim makina siparişimizden haberdar olmuştu. Bize satın alacağımız makinanın destek kapsamına dahil edilebileceğini hibe alınmasını sağlayabileceğini söyledi. Bizde kendisine makina için sipaşiriş verildiğini, ön ödemenin yapıldığını, sözleşmede satış bedelini ne şekilde ödeneceğinin de yazılı olduğunu söyledik. Kendisi bunun hibe alınmasına engel teşkil etmeyeceğini bize söyledi. Bunun üzerine kendisine ...TL + KDV dosya yazım ücreti ödedik. Daha sonra kendisi ... başvuru için dosya hazırladı. Müvekkili şirketin yetkilileri ... mülakata gittiklerinde heyetin hazırlanan dosyanın kendi taleplerine uygun olmadıklarını söylediklerini şirket temsilcilerinden öğrendim zira dosya farklı bir makina için hazırlanmıştı. Farklı bir firmanın dosyasına ilişkin olarak hazırlanmıştır. Heyet bize dosyanın revize edildikten sonra yeniden gelmemizi istedi. Makinanın alımı için yapılan ödemeler davacının bilgisi dahilindedir. Zaten davacı ile sözleşme imzalanmadan önce dava dışı üçüncü kişi ile yapmış olduğumuz makina satış protokolünü davacıya göstermiştik. Biz davacı bize yapılan ödemelerin hibe alınmasını engellemeyeceğini söylemişti. Oysa ki daha sonra ... bize proje çıktıksan sonraki ödemelerin destek kapsamına alınacağını söyledi. ... yapmış olduğumuz başvuru sonucunda proje çıkmadan önceki yapılan ödemeler destek kapsamına alınmadı. Sadece projeden sonraki ödemeler yaklaşık ... Euro kadar bir hibe çıktı. ... Euroluk hibeyi kullanmadık. Zira bunu kullanmamız halinde ...TLlik KDV muhafiyetinden yararlanamayacaktık." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Makine mühendisi bilirkişisi ... ve Hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen ... tarihli heyet raporunda sonuç olarak; dava dosyası içeriğindeki bilgilerden ... dönem proje adının otomotiv ve havacılık sektöründe kullanılan ... carbon kesici uçların üretilmesi projesi olduğu 24 aylık olduğu, Stratejik ürün adının ... edilmiş elmastan raybalama ve delik genişletmeye mahsus aletler olduğu, orta ve yüksek teknoloji olduğu, iş zaman planlamasının yapıldığı, Proje için öngürülen makine ve teçhizat ve kalıp listesinin var olduğu, ... ...-... seri nolu, asgari teknik özelliklerin var olduğu kullanım amacının yazılı olduğu, finansal tabloda makine teçhizat gideri ... destekli ...-TL geri ödemesiz tutarın ...-TL olduğu, başvuruya esas toplam destek talebi tutarının ise ...-TL geri ödemesiz tutarın ise ...-TL olduğu, ... tarafından gönderilen belgelerden onaylanan destek miktarının ne olduğunun anlaşılamadığını, geri ödemesiz tutar üzerinden hesaplanan davacının başarı primi tutarının başvuru formunda belirlenen ...-TL'nin tamamının onaylandığı dikkate alındığında takip tarihi itibariyle ...-TL olduğu, davacının iddia ettiği üzere ...-TL'nin onaylandığı dikkate alındığında takip tarihi itibariyle ...-TL olduğu hesap edilmiştir.
Taraf vekillerinin itizarı üzerine dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyetince düzenlenen ... tarihli ek raporda sonuç olarak; davacının iddia ettiği ...-TL'nin onaylandığı dikkate alındığında takip tarihi itibariyle ...-TL olduğunun hesaplandığı, itiraza konu ...-EURO'nun onaylandığı dikkate alındığında takip tarihi itibariyle ...-TL olduğunun hesaplandığı, itiraza konu ...-EURO'nun onaylanan bedelden mahsubu gerektiğinde takip tarihi itibariyle ...-TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında ... tarihli ... Sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme sonucunda davalıya hibe ödemesi yapılmadığı ve sözleşmenin davacı tarafından feshedildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık feshin haklı olup olmadığı, buna bağlı olarak cezai şart talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının sözleşmeye aykırı biçimde müvekkilinin bilgi ve onayı olmaksızın ... bünyesinde işlemler yaptığını, avans ödemesini müvekkilinden gizlemesi nedeniyle sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini ve müvekkilinin sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca davalı tarafça yeterli ve doğru bilgi verilmemesi halinde müvekkilinin sözleşmenin tek taraflı feshine yetkisi bulunduğunu ve sözleşmenin 4-4 maddesi uyarınca belirlenen ücretin tamamına hak kazandığını belirterek cezai şart alacağı talebinde bulunmuş, davalı vekili de cevap dilekçesinde, davacı şirket yetkilisinin müvekkilinin siparişini verdiği ... makinesini destek kapsamına dahil edebileceğini ve hibe alınmasını sağlayabileceğini belirterek müvekkilini sözleşme yapmaya teşvik ettiğini, bu amaçla taraflar arasında ... tarihinde ön görüşmenin gerçekleştiğini, ön görüşmede makineye ilişkin gerekli tüm bilgi ve belgelerin ... faturanın davacı şirket yetkilisine verildiğini, satıcı şirket ile yapılan görüşmelerin hangi aşamada olduğunun kendisinin bilgilendirildiğini, ... faturada ödeme planının yer aldığını, ayrıca mail yazışmalarıyla da ön ödeme yapılmadan önce davacının onayının alındığını belirterek cezai şart alacağı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Sözleşmenin cezai şart başlığı altında düzenlenen 8. Maddesinde, hizmet alan tarafından verilmesi gereken bilgilerin yeterli olmaması veya doğru bilgiler verilmediği için hizmetin yerine getirilememesi halinde hizmet verenin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedeceği ve belirlenen ücretin tamamına hak kazanacağının düzenlendiği, sözleşmede hizmet veren konumundaki davacı, davalının ... destek projesi kapsamına dahil edilen makinenin avans ödemesini bilgisi dışında yapıldığını ve bu nedenle müvekkilinin kazanımlarının imkansız hale geldiğini belirterek sözleşmeyi feshetmiş ise de, davalı tarafından cevap dilekçesine ekli ... tarihli ön görüşme formları, ... tarihli mail yazışmaları, ... faturası dikkate alındığında, davalı tarafından proje kapsamındaki makineye ilişkin gerekli bilgilerin verildiği, ön ödemenin davacının onayı dahilinde yapıldığı, dolayısıyla feshin haksız olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça, mail yazışmaları inkar edilmemiş, mail yazışmalarının farklı bir projeye ilişkin olduğu belirtilmiş ise de, sözleşmeye konu makine ... faturada ve ... Kurul Karar formunda da belirtildiği üzere ... makinesi olup, aynı makine için farklı projeler düzenlemesi sonuca etkili olmayıp, davacının makinenin avans ödemesi yapıldığını bildiği gerçeğini değiştirmemektedir. ... yazılarında, stratejik ürün destek programı kapsamında desteklenen makine için ayrıca yatırım teşviki kapsamında KDV muafiyetinin söz konusu olamayacağı belirtilmiştir. Davaya konu proje sonucunda davalı tarafça yapılan toplam ...-EURO kaparo ve avans ödemesinin desteklenmemesi, sadece bakiye bedelin desteklenmesi, bakiye bedelin desteklenmesi halinde makine için KDV muafiyetinden yararlanamayacak olması nedeniyle davalının tercihini KDV muafiyetinden yana kullandığı, davacının ön ödemenin sakıncalı olduğunu, hibe alınmasına engel teşkil edeceği hususunda davacıyı bilgilendirdiğini ispat edemediği nazara alınarak davacının sözleşmeyi haksız şekilde feshettiği kanaatine varılarak davanın reddine, davacının takibinde kötü niyetli oluşu ispatlanamadığından davalının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Şartları oluşmadığından davalının tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile fazladan yatırılan ...-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/01/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)