T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/95
KARAR NO: 2019/375
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 12/02/2018
KARAR TARİHİ: 10/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Dava dışı ... Şti'nin keşide ettiği ... tarih, 5.000,00.-TL bedelli ve ... tarih 10.500,00.-TL bedelli 2 adet çeke dayalı olarak davalı bankanın çek kanunu gereği ödemekle yükümlü olduğu ... yılı çek bedellerinin tahsili için Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından yapmış oldukları takibe davalı bankanın kısmi olarak itiraz etmesi üzerine dayanağı ... tarih, 10.500,00.-TL bedelli çek olan alacak yönünden takibin durdurulmasına karar verildiğini beyan etmekle; Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında yapılan takibe, takip konusu borca ve ferilerine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere davalı borçlunun icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu çeke Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı iflasın ertelenmesi talepli iflas davasında verilen ... tarihli karar gereği ... Şti'ne kayyum ataması yapıldığından dolayı çekte kayyım onayı bulunmadığından işlem yapılamadığına dair çeke şerh düşüldüğünü, müvekkili olan banka şubesince mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına aykırı işlem yapması beklenemeyeceğini ve davacının çek garanti bedelinin ödenmesine dair talebinin yasal dayanağının bulunmadığını, karşılıksız işlemine tabi tutulmayan çek yönünden 5941 sayılı kanun gereği çek garanti tutarının ödeme yükümlülüğünün olmadığını, çekte vade olmadığından keşide tarihine göre işlem yapılmasının esas olduğunu, dava konusu olayda basiretli bir tacir gibi davranan müvekkili bankanın haksızlığı ve kötü niyetinin söz konusu olamayacağından davacı yanın %20 icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiğini, müvekkilinin işbu davanın açılmasına sebebiyet vermediğini ve yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını beyan etmekle; davanın reddini, davacının İİK 67/2 maddesinde düzenlenmesi bulunan tazminatı demeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava: çek sorumluluk bedeli tahsili için yapılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık: davacının çek sorumluluk tutarları ile ilgili olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı, borçlu davalının itirazının hukuki temelleri olup olmadığı noktasındadır.
Dosya içerisinde davacı vekili tarafından dava dışı ... Şti. Tarafından ürün satış karşılığında müvekkiline verilen belge, ... Şti.'nin keşide ettiği ... tarihli, ...-TL bedelli çek örneği, Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının tensip zaptı, ... Şti.'nin ... isimli çiftçiye vermiş olduğu 2 adet çek örneği, ... Şti.'nin ticari defterleri(çekin vadeli olarak düzenlendiğine ilişkin delil)'in sunmuş, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası celp edilmiş, Davalı ... A.Ş'ye müzekkere yazılarak ... Şti.'nin keşide ettiğ ... numaralı ... keşide tarihli, 5.000,00.-TL bedelli, ve ... çek numaralı ... keşide tarihli, 10.500,00.-TL bedelli iki adet çekin teminat olarak kullanılıp kullanılmadığı, ibraz edilip edilmediği hususlarında mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş , Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılmış, dava konusu iki adet çeke ilişkin tedbir kararı verilip verilmediği, dava dışı şirkete atanan kayyumun yönetim denetim için mi atandağı , dava dışı şirketi temsil ve ilzama mevcut yöneticilerin halen devam edip etmedikleri hususlarında bilgi istenilmiştir.
... havale tarihli, ... Bankasından gelen yazı cevabında; ... Şti. Keşideli ... numaralı çekin ... tarihinde bankaya ibraz edilerek arkasının yazıldığını, ... nolu çeke ilişkin herhangi bir ibraz kaydına rastlanılmadığını, her iki çek için de bankanın herhangi bir müşterisine istinaden teminata alındığına dair herhangi bir kayda rastlanılmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... havale tarihli, yazı cevabında; mahkemelerinin ... esas sayılı dosyasında bulunan ilgili ara kararların ve tensip tutanağı ile ilanların gönderildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafça, borçlu davalı aleyhinde 1.200,00.-TL ... vadeli asıl alacak, 1.200,00.-TL ... vadeli asıl alacak, 6.650,00.-TL her bir çek için ibraz tarihinden itibaren gecikme cezası olmak üzere toplam 9.050,00.-TL üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu tarafından icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı şirket olan ... Şti nin keşideci bulunduğu 2 adet çek davalı bankaya ibraz edildiğinde Serik ... Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verilen tedbir kararı nedeni ile ödenmediği anlaşılmaktadır.Keşideci şirket hakkında " iflas erteleme davası " açıldığı ve ... tarihli ara kararında kambiyo senedi tanzimi kayyımın onayını tabi tutulduğu anlaşılmıştır.
5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi şu şekildedir.
MADDE 3 – (1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.
(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.
(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;
a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,
1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,
2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,
b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,
1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,
2) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,
ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak ... Bankası tarafından her yıl ... ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır. düzenlemesi mevcuttur.
Hatta Ödeme yükümlülüğü bankaya yasayla verildiğine göre bu borç bankanın borcu olup, keşideci ile banka arasındaki sözleşmede açık bir düzenleme bulunmaması halinde keşideciye rücû imkânı dahi bulunmamaktadır.
Bankanın bir nevi garanti borcu olan bu miktar açısından kayyım onayı bulunmadığından bahisle ödeme yapılmaması yasanın amir hükmüne aykırıdır.Çekin keşidede edilişinin unsurları TTK da bellidir. Çek keşide etme yektkisi kaldırılamadığı sürece keşideci şirket yetkilisin imzası geçerli ve yeterlidir.Kayyım onayının uygulama şekline mahkemece açıklık getirilmemiştir.
Bankanın sorumlu olduğu tutar sözleşmeden değil yasadan kaynaklanan bir tutar olmakla somut olayda davalı bankanın sorumluluk tutarını ödemesi gerektiği ; bu anlamda alacak miktarının yanlar arasında çekişmesiz olduğu da anlaşılmakla likit bir alacak bulunduğundan icra inkar tazminatına da hükmetmek gerekmiş ve davanın kabulü yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile,
Takibin 1.200,00.-TL asıl alacak (1.200,00.-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak üzere) ve taleple bağlı kalınarak 3.086,00.-TL çek gecikme cezası olmak üzere toplam 4.286,00.-TL üzerinden aynen devamına,
Hükmolunan alacağın % 20 oranında hesaplanan 857.2.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 292,77.-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 73,20.- TL harcın mahsubu ile bakiye 219,57.-TL harcın davalıdan tahsili tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti ile dava açılış harç toplamından ibaret toplam 208,10.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00.--TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/05/2019
Katip ...
e- imzalıdır
Hakim ...
e- imzalıdır