T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/337 Esas
KARAR NO: 2021/733
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 10/07/2019
KARAR TARİHİ: 05/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı kooperatifin ... parselde bulunan taşınmazlarda mermer işinin müvekkili tarafından yüklenilmesi karşılığında davalı tarafından 500.000,00.-TL ödeneceği hususunda anlaşıldığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun şekilde tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalı tarafça işin karşılığı olan bedelin ödenmediğini, Antalya ... SHM' nin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan işlerin tespit ettirildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 120.000,00.-TL'nin işe başlama tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı lehine 10.000,00.-TL geçici ödeme yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooepatif ile dava dışı ... Emlak Tic. Ltd. Şti ile ... tarihli sözleşme akdedildiğini, yüklenici ile akdedilen sözleşme gereğince inşaatın geldiği aşamaya göre yüklenici şirkete 17.945,880,00.-TL ödendiğini, yüklenici şirketin sözleşmeyi ifa etmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, davacı şirket ile davalı müvekkili arasında doğrudan sözleşme ilişkisi kurulmayıp davacı şirketin yüklenici ... emlak Ltd. Şti' in taşeronu olarak çalıştığını, davanın hukuki dayanağının olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin bulunup bulunmadığı, buna göre davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, ticari ilişkinin dava dışı eski yüklenici ... Emlak ile davacı arasında olup olmadığı, dava dışı ... Emlak ile yapılan sözleşmeye davacının yaptığını iddia ettiği mermer işlerinin dahil olup olmadığı, davacı ile davalı arasında ayrı bir sözleşme varsa davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ve varsa miktarına ilişkindir.
Dosya içerisine; davacı vekili tarafından sözleşme, hakediş belgesi, çek fotokopileri sunulmuş, Antalya Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünden davalı kooperatife ait genel kurul tutanakları getirtilmiş, bilirkişiden rapor ve ek raporlar aldırılmış, Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ve Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyası UYAP evrakları celp edilmiştir.
SMMM Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak,
Davalı kooperatife ait 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait defterlerin 6102 sayılı TTK'nın 64.maddesinin 3.fıkrası gereğince açılış ve kapanış noter tasdiklerinin yaptırıldığı, bu nedenle sahibi lehine delil olma özelliğini taşıdığı, davalı kooperatif tarafından ... İNŞAAT EMLAK TİCARET LTD ŞTİ'ne 7.094.000,00.-TL nakit olarak ödendiği, ilgili resmi defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde davacı firmaya ait muhasebe kayıtlarında herhangi bir ödeme, evrak vs olmadığı, yapılan incelemelerde davalı kooperatif tarafından fotokopileri sunulan karar defterinin 63.sayfaya kadar olan kararlarda davacı tarafa ait herhangi bir karar olmadığı, davalı kooperatife ait genel kurulların incelenmesi sonucunda davacıya ait herhangi bir kararın alınmadığı, dosya ekinde bulunan bilirkişi raporunda davacı ... İNŞ. OTO. SAN VE TİC. LTD. ŞTİ.'nin yapmış olduğu işlerin kdv dahil tutarının aşağıdaki tabloda belirtildiği gibi olabileceği;
2 cm kalınlık için mermer (Burdur Bej) imalat bedeli
536,36 m2 x 135,00 TL/m2
72.408,60 TL
3 cm kalınlık için mermer (Burdur Bej) imalat bedeli
2.194,66 m2 x 155,00 TL/m2
340.172,30 TL
TOPLAM
412.580,90 TL
KDV %18
74.264,56 TL
GENEL TOPLAM
486.845,46 TL
Yönünde görüş ve kanaatte bulunmuştur.
Bilirkişi tarafından tanzim edilen ... havale tarihli ek raporda sonuç olarak,
Davalı kooperatife ait 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait defterlerin 6102 sayılı TTK'nın 64.maddesinin 3.fıkrası gereğince açılış ve kapanış noter tasdiklerinin yaptırıldığı, bu nedenle sahibi lehine delil olma özelliğini taşıdığı, davalı kooperatif tarafından ... İNŞAAT EMLAK TİCARET LTD ŞTİ'ne 7.094.000,00.-TL nakit olarak ödendiği, ilgili resmi defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde davacı firmaya ait muhasebe kayıtlarında herhangi bir ödeme, evrak vs olmadığı, ilgili resmi defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde ... tarihli ... nolu kararda ... ve ... imzalı karara istinaden "... İnş. Tic. Ltd. Şti. Firmasına 11/08/2018 tarihinde ... ve ...'ın vermiş olduğu çekler olan (30.000$+30.000$) çek no... nolu ... ve ... tarihli çeklere davalı kooperatifin resmi muhasebe kayıtlarına alınmadığı,
11/08/2018 tarihli 14 nolu kararda ... ve ... imzalı kararda "Kooperatifimizn bundan önceki müteahhidi (...) tarafından borç olarak bırakılan ... ... ... ... İnşaat Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne olan borcumuzu yeni müteahhidimiz olan ... İnşaat Tic. Ltd. Şti'nin üstlenmesi ve bu borcun kooperatifimiz tarafından ödeneceğinden dolayı üyelerimizden ... ve ...'dan kooperatife olan borçlarına istinaden aşağıda belirtilen döviz (dolar) çeklerini müteahhit ... İnşaat Tic. Ltd. Şti.'ne makbuz karşılığında ... Mermerciliğin borcuna istinaden verilmiştir. Çek numaraları, tarihleri ve meblağları aşağıda belirtilmiş olup, kooperatifimizin ... ... ... ... İnşaat Otomotiv San ve Tic Ltd Şti'ne geçmişe dönük borcu kalmamıştır. ...'den alınan çekler dolar kuru 6,77.-TL/11.08.2018 kabul edilmiştir. Çek meblağsı: 30.000 Amerikan Doları, Çek No: ..., Çek Tarih: ..., ...'dan alınan Çek Meblağsı:30.000 Amerikan Doları, Çek No: ..., Çek Tarih: ..." dendiği,
... tarihli ... nolu kararda ... ve ... imzalı kararda "... İnş. Tic. Ltd. Şti firmasına ... tarihinde ... ve ...'ın vermiş olduğu çekleri (30.000$ + 30.000$) çek no: ... nolu, ... ve ... tarihli çekleri ...'dan geri iade alınmıştır ve alınan çekler GMF Yapı İnşaat, ...'e verilmiş olup, çekleri alan GMF Yapı İnşaat, ... de BKM İnşaata 400.000,00.-TL tutarı ödemiştir." dendiği,
Davalı kooperatife ait genel kurulların incelenmesi sonucunda davacı ... İNŞ. OTOM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.'ne ait alacağın ödenmesi ve villa verilmesi ile ilgili yönetime yetki verilmesine dair kararın alınmadığı görüş ve kanaatine varıldığını belirtmiştir.
Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte olan ve uygulanması gereken Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde eser sözleşmesi; “Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır.
Bir sözleşme ilişkisinin kurulabilmesi için sözleşme yapmaya ehil (ehliyet) olanlar arasında, öneri ve kabulün gerçekleşmesi, yani tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları (tarafların anlaşması), sözleşme içeriği ve amacının kanunda kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi tutulmamış yani yasaklanmamış (meşru içerik) ve sözleşmenin kanunda öngörülen biçimi varsa buna uyularak (şekil) yapılması, sözleşmenin genel unsurlarıdır.
Sözleşmeye ilişkin bu temel unsurlar yanında her sözleşme türünün kendine özgü unsurları bulunmaktadır. Eser sözleşmesinin de kendine özgü olan iki temel unsuru vardır. Bunlar eser ve bedeldir. Bu sözleşme ile bir taraf (yüklenici) istenen özellikte sonucu (eser) meydana getirmeyi, diğer taraf (iş sahibi) ise bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi (bedel) üstlenmektedir.
Eser sözleşmesinde tarafların edimleri birbirinin karşılığını oluşturmakta olduğundan tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Ayrıca niteliği itibariyle sürekli bir sözleşme olmayıp ani edimli bir sözleşmedir.
Eser sözleşmesi tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları ile kurulur ve sözleşmenin geçerliliği kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir. Ancak, sözlü yapılan sözleşme inkâr edildiği taktirde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 200. maddesi uyarınca yazılı delille ispata ilişkin kuralların gözetilmesi gerekir.
Somut olayda davalı kooperatif ile dava dışı ... Emlak Ltd. Şti. Arasında davalı kooperatife ait arazi üzerinde "Natamam anahtar teslim götürü bedelli" inşaat sözleşmesi yapıldığı, davacı şirketin de dava dışı ...'in yükümlendiği işin mermer işlerini yaptığı, davalı kooperatifin inşaatın seviyelerine göre belirlenen hakediş ödemelerini dava dışı yüklenici ...'e yaptığı, eserin sözleşmede belirlenen sürede tamamlanmaması nedeniyle davalı kooperatifin, dava dışı ... Emlak Ltd. Şti. Arasındaki eser sözleşmesini feshettiği, kooperatifin başka bir yüklenici firma ile anlaşarak inşaatlere devam etme kararı aldığı, davacının da davalı kooperatif ile arasında yazılı eser sözleşmesi olmadığını zımnen kabul etmekle birlikte, davalı kooperatif yönetiminin ... tarihli Yönetim Kurulu kararı ile borcun kooperatif tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ilgili kararda davacıya çeklerin verileceğinin belirtildiğini ancak bir ödeme yapılmadığını, ilgili bu karar uyarınca davacı alacağından davalı kooperatifinde sorumlu olduğunu iddia ederek eldeki davayı ikame ettiği,
Gelinen noktada taraflar arasında yazılı eser sözleşmesi olmadığı sabit olmakla birlikte ... tarihli davalı kooperatif Yönetim Kurulu kararı gereğince borcun kooperatif tarafından üstlenilip üstlenilmediği, davacı alacağından davalı kooperatifin sorumlu olup olmayacağı noktasında toplandığı,
11/08/2018 tarihli Yönetim Kurulu kararının incelenmesinde önceki müteahhit ... tarafından bırakılan borcun yeni müteahhit ... İnşaat tarafından üstlenildiği, belirtilmiş olup kendi içinde çelişkili olacak şekilde üyelerin kooperatife olan borçları nedeniyle verilecek çeklerle ödenmesine ilişkin bir karar alındığı ancak davacının da iddia ettiği gibi kooperatifçe çeklerin davacıya verilmediği gibi her hangi bir ödemede yapılmadığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 59/1. maddesi uyarınca, temsile yetkili kişilerin ancak kooperatif namına onun amacının gerektirdiği bütün hukuki işlemleri yapabileceklerinden, kooperatifçe açıkça icazet verildiği anlamına gelecek bir işlem bulunmadığı durumda, kooperatif yöneticilerinin yetkisiz olarak yaptıkları işlemler kooperatif yönünden bağlayıcı olmayacağı, buna göre somut olayda davalı kooperatifçe bu işleme onay verildiğini gösterir her hangi bir kayıt bulunmadığı gibi Türk Borçlar Kanunu'nun 195 ve 196 ile devamı maddelerinde düzenlenen borcun üstlenilmesi sonucunu doğuracak davacı şirket ile davalı kooperatif arasında bir sözleşme yapılmadığı, davacı ile davalı arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi gerek davalı ile ilk yüklenici ... arasındaki sözleşmenin içeriğinde gerek davalı ile dava dışı ikinci yüklenici arasındaki sözleşmenin içeriğinde davacının iş bedelini almasının davalının her hangi bir edimine bağlanmadığı, davalının TBK'nın 128. Maddesi anlamında bir taahhüt ya da garantisinin bulunmadığı, sözleşmenin nisbiliği prensibi uyarınca davacının kendi akidi olmayan davalıdan dava dışı akidinden olan alacağını talep edebileceği yasal bir düzenlemenin olmadığı anlaşılmakla HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddelerindeki düzenlemeler doğrultusunda, davanın pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30.-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 2.122,40.-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırıldığı anlaşılan 2.063,10.-TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.080,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan 1.320,00.TL yargılama giderinin davacıdan alınarak 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği Hazineye gelir KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır