T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/495 Esas
KARAR NO: 2021/726
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/04/2015
KARAR TARİHİ: 04/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalıya tanzim ve vade tarihi olmayan ....-TL bedelli bir adet bonoyu ...'ın borcuna istinaden teminat amacıyla verdiğini, bononun itfası amacıyla 14/03/2013 tarihinde ... sayılı taşınmaz iş bu borcun 150.000,00.-TL'sinin ödenmesi amacıyla alacaklının isteği üzerine alacaklının eşi...'a devir ve tescil edildiğini, bu durum bononun arkasına davalıyı temsil eden Av. ... tarafından şerh edildiğini, senet arkasına "iş bu senedin bedelinin bir kısım karşılığı olarak ... Parselin tapusu ... ve eşi...'a verildiğini" denmek suretiyle keyfiyet yazılı hale getirildiğini, kalan gecikme faiziyle birlikte bakiye 70.000,00.-TL içinde söz konusu taşınmazın mülkiyeti ...'ye ait bağımsız bölüm 29/11/2013 tarihinde yine... adına kayıt ve tescil edilerek senet davalıdan işlemin yapıldığı tapu dairesinde bizzat elden alındığını, işleme Doğan ve Mehmet Alkan'ın şahit olduğunu, müvekkili senedi ödediklerini düşünürler iken maaş haczi sebebiyle haklarında ödemiş ve geri aldıklarını düşündükleri senet nedeniyle ihtiyati haciz kararı alındığını öğrenmeleri üzerine davalı tarafından ihale ve desise kullanılarak dolandırıldıklarını anladığını beyan etmekle davanın kabulü ile söz konusu senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili süresi içinde davaya cevap ve delillerini sunmamış olup, katılmış olduğu celselerde davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, savcılık soruşturma dosyası getirtilmiş, tapu kaydı ve davalının emniyetteki hazırlık ifadesi dosyaya sunulmuştur.
Dava; teminat senedi iddiasıyla verildiği ileri sürülen senede ilişkin ve icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası niteliğindedir.
Taraflar arasında takip ve davaya konu senedin teminat senedi olarak düzenlendiği hususunda ihtilaf bulunmayıp, uyuşmazlık teminat şartının gerçekleşip gerçekleşmediği, senedin belsiz kalıp kalmadığına ilişkindir.
Antalya .../... Soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekinin ... ve ..., şüphelinin ... olduğu, suçun bedelsiz senedi kullanma, dolandırıcılık olduğu, şüpheli hakkında atılı suçtan dolayı kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde alacaklı davalı tarafça borçlu davacılar aleyhinde kambiyo senetlerine ilişkin icra takibine girişildiği, takip dosyasının kesinleştiği, takibin dayanağını teşkil eden senedin 23/02/2011 tanzim ve 01/09/2012 vade tarihli ....-TL bedelli senet olduğu, bakiye 130.000,00TL asıl alacağın ferileriyle birlikte takibe konu edildiği, söz konusu senedin incelenmesinde davacıların keşideci ve avalist olarak senedin ön yüzünde imzalarının bulunduğu, senedin lehtarının davalı ... olduğu, senedin ihtas hanesi kısmının boş olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu senet aslı icra dosyasından getirtilmiş, senedin arka yüzünde "İşbu senedin bedelinin bir kısım karşılığı olarak ... parselin tapusu ... eşi ...'a verilmiştir." ibaresinin yazılı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı taraf bu bonoyu dava dışı ...'ın borcuna istinaden teminat amacıyla verdiklerini, bu borcun 150.000,00.-TL sinin ödenmesi amacıyla ... parsel sayılı taşınmazın alacaklının isteği üzerine davalının eşi Hava Alkan'a devir v teslim edildiğini ve bu hususun senedin arka yüzüne de yazıldığını, senet bedelinden kalan borcun faiziyle birlikte 70.000TL olup, bunun için de mülkiyeti ...'e ait ... nolu taşınmazın davalının eşi adına devir ve tescil edildiğini, daha sonra senedin davalıdan tapu dairesinde bizzat elden alındığını, ancak davalı tarafından kendilerine verilen senedin asıl olmayıp, renkli fotokopi olduğunun anlaşıldığını, asıl senedin icra takiben konulduğuna göre geriye tek ihtimal kaldığını, onun da senedin renkli fotokopisinin hata ve hileyle kendisine verildiğini belirterek hile ve hata ile senedin alındığını ileri sürmüşse de söz konusu açıklamalar hayatın olağan akışına uygun görülmediğinden mahkememizce davacıların hile iddiası yerinde görülmeyip bu yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir.
Davalının emniyette vermiş olduğu ... tarihli hazırlı ifadesinde davaya konu edilen ....-TL bedelli senedi kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca teminat olarak davacılardan aldığını, mütahit firmanın inşaatlara başlamadığını, daha sonra mütahit firmanın kendisinden tapu devrini aldığı arsaları ve daireleri başka şahıslara sattığını, kendilerinden arsaların ve dairelerin devrini istediğini, 2013 yılı Mart ayında ...parsel sayılı taşınmazın tapu devrini kendisine verdiklerini, daha sonra da ... nolu dairenin tapu devrini kendisine verdiklerini ancak verilmesi kararlaştırılan ... parseldeki 350 metre kare arsanın devrini kendisine vermediklerini, bunun üzerine de söz konusu senetten dolayı icra takibi başlattığını belirttiği görülmüştür. Söz konusu hazırlık ifadesi ekinde dosyaya sunulan inşaat yapım sözleşmesi başlıklı belgenin incelenmesinde de arsa sahibi olarak davalının imzasının olduğu, mütahit firma adına ... ile imzalandığı, bu sözleşmeye göre arsa sahibi davalının Kepez'de bulunan taşınmazı üzerine mütahit firmaca inşaat yapılmanın kararlaştırıldığı, mütahit firmaya ... metre karelik arsa ... ada 5 parseldeik b /11 nolu dairenin verileceğinin kararlaştırıldığı, bunun karşılığında mütahit firmadan arsa sahibine ....-TL'lik teminat senedi verildiğinin yazılı olduğu ve inşaatın anahtar teslimi ile tamamen teslim olunduğunda teminat senedinin mütahit firmaya geri iade edileceğinin karalaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu sözleşmede mütahite verilmesi kararlaştırılan .... parselin tapusunun davalını eşi ...'a verildiği, yine dosyadaki bir adet tapu kaydından ... nolu bağımsız bölümünde satış yoluyla Hava Alkan adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Ancak sözleşmede mütahite verilmesi kararlaştırılan ... parsel nolu 350 metre karelik arsanın mütahite veyahut onun borcuna teminat teşkil etmek üzere senet veren davalıya devredildiğine dair herhangi bir delil ve belge mevcut değildir.
Dava ve takibe konu edilen senedin teminat senedi olarak davalı arsa sahibi ile inşaat sözleşmesi yapan dava dışı ...'ın borcuna karşılık olmak üzere davacılarca teminat olarak verildiği ihtilafsızdır. Ancak senet teminat senet olarak verilmişse de teminat şartı olarak davalı ile dava dışı mütahit arasında bir sözleşmede kararlaştırılan taşınmazların tamamı davalıya veyahut dava dışı mütahite verilmemiştir. Özellikle ...nolu 350 metre karelik arsanın devri mütahite veya davalıya verilmiş değildir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; takip ve dava konusu senedin teminat seendi olarak davacılar tarafından davalıya verildiği ancak, teminat şartının yerine getirilmediğinden senedin kambiyo senedi vasıflarını haiz olma özelliğinin devam etmekte olduğu dolayısıyla senedin bedelsizliği iddiasının sübuta ermediği sonuç ve kanaatine varılmış, davacı vekilinin dava dilekçesine ileri sürdüğü senedin hileyle alındığı yönündeki iddiasının ise hayatın olağan akışına uygun nitelikte mahkememizce değerlendirilmediğinden bu yöndeki iddialara itibar edilmemiş, bu nedenlerle sübuta ermeyen davanın reddine karar verilmiş, mahkememizce verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile "...Dava, icra takibine konu bonodan dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemenin ve tarafların da kabulünde olduğu üzere takip ve davaya konu bononun davalı ile dava dışı ... İnş. Ltd. Şti. arasında düzenlenen inşaat yapım sözleşmesi gereğince, davalıya ait taşınmazda yapılacak anahtar teslimi inşaat yapımı karşılığı yüklenici firmaya ... metrekare arsa, ... parseldeki 350 metrekare arsa ve...kattaki dairenin verileceği, davalı tarafından da satış ve tasarruf yetkileri verilen taşınmazlara karşılık, arsa sahibine ....-TL teminat senedi verileceği, sözleşme uyarınca inşaatın anahtar teslimi olarak tamamen teslim edilmesi halinde teminat senedinin yüklenici firmaya geri iade edileceği belirtilmiştir. Bu durumda davalı tarafından sözleşmede belirtilen taşınmazların yüklenici firma veya talimatı doğrultusunda 3. kişilere devir ve temlik edildiğinin ispatı gerekir. Taraflar arasında ... parsel nolu taşınmaz dışındaki diğer taşınmazların davalı tarafından yükleniciye devredildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ancak davacılar davalının sözleşmede belirtilen ... parsel nolu taşınmazın devrini yapmadığını belirtmişlerdir. Öncelikle davalı ... parsel nolu taşınmazın yüklenici veya yüklenicinin talimatı doğrultusunda 3. kişilere devir ve temlik edildiğini ispatı gerekir.
Davalı söz konusu taşınmazın devir ve temlikini ispatlayamadığı takdirde davalının hazırlık soruşturmasında alınan 27/07/2015 tarihli beyanında belirttiği üzere ...parsel nolu arsa bedelini talep etmesi mümkün değildir. Bu durumda teminata konu bononun bedelsiz kalması nedeni ile davanın kabulü gerekir.
Ancak davalı ... parsel nolu taşınmazı yüklenici veya yüklenicinin talimatı doğrultusunda 3. kişilere devir ve temlik ettiğini ispat ettiği takdirde mahkemece söz konusu taşınmazın, bononun vade tarihi olan 01/09/2012 tarihindeki piyasa rayiç değeri tespit edilerek söz konusu taşınmazın rayiç bedeli karşılığı bononun teminat fonksiyonunun devam ettiği, rayiç bedel dışında kalan kısım yönünden ise teminat fonksiyonunun bulunmadığı gözetilerek davacıların takip tarihi itibari ile ne kadar lira borçtan sorumlu olduğu belirlenip toplanan tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle kararın bozulması üzerine dosya mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Bozma ilamı doğrultusunda, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyası celp edilmiş, Antalya Kepez Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak Varsak Mah. ... parsel sayılı taşınmaza ait tedavüllü tapu kaydı ve ...'dan itibaren yapılan satış işlemlerine ait resmi senet suretleri celp edilmiş, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazıları dosyamız arasına konulmuş, davalı tanığı ... tanık olarak dinlenmiş ve mahallinde keşif yapılarak inşaat bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.
Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... tarihli cevabi yazısında; Antalya Ticaret Sicilinin ... numarasında kayıtlı bulunana ... İnşaat Emlak Gayrimenkul Otomobil Gıda ve Tarım Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin 27/05/1997 tarihinde kayıt olduğu ve kaydının halen devam ettiği, 26/02/2008 tarihinde tescili yapılan 22/02/2008 tarih 14 karar sayılı ortaklar kurulu kararına göre, şirket müdürü ...'ın müdürlüğünün devamına, karar tarihinden itibaren 17/06/2012 tarihine kadar ...'ın da şirket müdürü olarak atandığı, şirketi 17/06/2012 tarihine kadar şirket müdürleri ... ve ...'ın şirket unvanı veya kaşesi altında münferiden temsil ve ilzam etmek üzere yetkili kılındıkları bildirilmiştir.
Davalı tanığı ..., ... tarihli celsedeki beyanında aynen, "Taraflarla aynı köyden olmamız nedeni ile tarafları tanırım. Davalı ... tarafından bana adına kayıtlı taşınmazın satışı için vekaletname verileceğinden haberim yoktu. Vekaletnameyi ... bana getirdi. Taşınmazı göstereceği kişiye devredeceğini söyledi. Bunun üzerine bende onun gösterdiği kişiye taşınmazı sattım. Satış bedelini ben almadım. Satış bedeli ...'ın kendi aralarındaki ticareti idi. Bu nedenle satış bedelinin alınıp alınmadığından haberim yoktur. Taşınmazı ...'ın talimatı doğrultusunda 3. Kişiye sattım. ... Emlak İnşaat Ltd. Ştinde 2005 yılından beridir çalışmaktayım. Orada tapu takip işleri ile ilgilenmekteyim. Bu nedenle vekaletnamenin benim adıma çıkartıldığını düşünüyorum. Zaten ben bir çok mütaitin tapu takip işlerini takip etmekteyim. Bağımsız olarak tapu takip işi yapamamaktayız. Yaptığımız işlemlerle alakalı fatura kesebilmemiz için şirket bünyesinde çalışıyorum. ...'ın talimatı doğrultusunda başkaca taşınmazların vekalet yolu ile devretmiş olabilirim. Ancak aradan uzun zaman geçtiği için net olarak hatırlamıyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.
İnşaat Mühendisi bilirkişi... ve Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan kök ve ek raporda sonuç olarak; davaya konu ... mahallesi, ...nolu parselin; ... tarihi itibariyle değerinin ....-TL olarak belirlendiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere takip ve davaya konu bononun davalı ile dava dışı ... İnş. Ltd. Şti. arasında düzenlenen inşaat yapım sözleşmesi gereğince, davalıya ait taşınmazda yapılacak anahtar teslimi inşaat yapımı karşılığı yüklenici firmaya ... parseldeki 600 metrekare arsa, ... metrekare arsa ve ... kattaki dairenin verileceği, davalı tarafından da satış ve tasarruf yetkileri verilen taşınmazlara karşılık, arsa sahibine ....-TL teminat senedi verileceği, sözleşme uyarınca inşaatın anahtar teslimi olarak tamamen teslim edilmesi halinde teminat senedinin yüklenici firmaya geri iade edileceği belirtilmiştir. Bu durumda davalı tarafından sözleşmede belirtilen taşınmazların yüklenici firma veya talimatı doğrultusunda 3. kişilere devir ve temlik edildiğinin ispatı gerekir. Taraflar arasında ... parsel nolu taşınmaz dışındaki diğer taşınmazların davalı tarafından yükleniciye devredildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ancak davacılar davalının sözleşmede belirtilen ... parsel nolu taşınmazın devrini yapmadığını belirtmişlerdir. Öncelikle davalı ...parsel nolu taşınmazın yüklenici veya yüklenicinin talimatı doğrultusunda 3. kişilere devir ve temlik edildiğini ispatı gerekir.
Davalı, ... parsel nolu taşınmazın satış yetkisinin yüklenici şirket temsilcisi ve aynı zamanda davacı olan ...'ın talimatı doğrultusunda düzenlenen vekaletname ile ...'e verildiğini belirtmiştir. Antalya Kepez Tapu Müdürlüğünün cevabi yazısına ekli ... parsel nolu taşınmazın tapu kayıtlarının incelenmesinde, davalı tarafından verilen taşınmazın satış yetkisini içeren 21/03/2011 tarihli vekaletnameye istinaden taşınmazdaki davalı hissesinin davalı adına vekaleten ... tarafından ...'e satılması, duruşmada tanık olarak dinlenen ...'in, tapu takip işlemleriyle uğraştığını, bir çok müteahhidin tapu takip işlemlerini yürüttüğünü, satışa dayanak teşkil eden vekaletnamenin düzenlendiğinden haberinin olmadığını, vekaletnameyi ...'ın getirip taşınmazı devredeceği kişiyi söylediğini, kendisinin de taşınmazı ...'ın belirttiği kişiye sattığını, satış bedelini kendisinin almadığını, satışın ...'ın ticari ilişkisinden kaynaklandığını, taşınmazı ...'ın talimatı doğrultusunda 3. Kişiye sattığını, ...'ın talimatı doğrultusunda başkaca taşınmazları devretmiş olabileceğini beyan beyan etmesi, davacı ...'ın, ... tarihli duruşmada, ...'in kendisi adına satış işlemlerini yürüttüğünü, kendisinin talimatları doğrultusunda belirttiği kişilere vekalet yoluyla taşınmazların satış işlemlerini gerçekleştirdiğini beyan etmesi, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...tarihli cevabi yazısında, taşınmazın satışına dayanak teşkil eden vekaletnamenin düzenlendiği ve satışın gerçekleştiği tarih itibariyle ...'ın dava dışı ... İnş. Ltd. Şti.'yi şirket unvanı veya kaşesi altında münferiden temsil ve ilzam etmek üzere yetkili kılınması karşısında ... parsel nolu taşınmazın yüklenicinin talimatı doğrultusunda 3. kişilere devir ve temlik edildiği anlaşılmış, mahallinde yapılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın, bononun vade tarihi olan 01/09/2012 tarihindeki piyasa rayiç değerinin ....-TL olarak tespit edilmiş, davalının icra takibindeki, ....-TL asıl alacak, bononun vade tarihi olan 01/09/2012 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz ve komisyon ücreti talebinin de 6102 Sayılı TTK.'nın 725. Maddesine uygun olduğu, dolayısıyla bononun teminat fonksiyonunun devam ettiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 59,30.-TL harcın davacılar tarafından peşin yatırılan 2.937,18.-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 2.877,88.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 20.289,13.-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/10/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)