T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/655 Esas
KARAR NO: 2021/915
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 09/12/2019
KARAR TARİHİ: 22/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... adresinde bulunan ... adlı ticari işletmenin sahibi olduğunu, mülkiyeti başkasına ait olan dükkanın bir odasında, mal sahibine ait özel eşyalar bulunduğunu, bu odanın anahtarının dahi müvekkilinde olmadığını, ortak 13 adet sayacın bulunduğu alandaki bir sayacı müvekkiline ait sanan davalı şirketin, aslında sayacın başka yerde olduğuna dahi dikkat etmediklerini, ancak kablo bulduk dedikleri sayacın müvekkiline ait olmadığını, gelen elektrik dağıtım görevlilerinin, tamamen sübjektif bir varsayımla tutanak tanzim ettiklerini, müvekkilinin sayacın da kaçak harici hat çekiminin söz konusu olmadığını, davalı şirketin, hangi nedenle ve nasıl kaçak tespiti yapıldığını görüntü, fotoğraf v.s. ile somut olarak ispat etmek zorunda olduğunu, güç bilgileri başlıklı tespitte ... kWh tesis gücü bulunduğunu, ancak ...'dan alınan bir elektrik mühendisine yaptırılan tespitte bile tesisin gücünün ... W. olarak rapor edildiğini belirterek, müvekkilinin işyerinde kaçak elektrik kullanılmadığından borçlu olunmadığının tespitini, ... tarihli tutanağın iptalini, elektriğin dava sonuna kadar kesilmemesi için mahkememizce ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, her iki tarafında tacir olduğu ticari uyuşmazlıkta dava şartı arabuluculuk yoluna başvurmadığını, doğrudan dava açtığını, iş bu davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, ... tarihinde müvekkili şirket kaçak ekiplerinin, davacı ...'a (...inde) ait elektrik sayacını ve ölçü devresini kontrol ettiklerini, abonenin enerji tüketim seyrindeki olağan dışı düşüklük nedeniyle yapılan kontrollerde, ölçü sisteminden (sayaçtan) geçmeyen ayrı bir hat çekilmek suretiyle kaçak elektrik tüketimi yapıldığının tespit edildiğini, müdahaleye ait tespitlerin fotoğraflandığını ve kaçak elektrik kullanım tutanağının tanzim edildiğini, ayrıca kaçak hat üzerinde anlık güç ölçümlerinin yapıldığını, fazlarda sırasıyla yapılan ölçümler neticesinde; .... - .... - .... olarak veri alındığını, bu akım değerlerinin güç karşılığı ... W. olarak hesap edildiğini, abonenin ölçü sistemine müdahale ettiğinin ... kayıtları ile de sabit olduğunu, ayrıca abonenin, tutanak öncesi ve sonrası günlük tüketim grafikleri incelendiğinde de, kaçak tespiti sonrasında tüketimin çok ciddi şekilde arttığının görüleceğini, davacıya ait sayacın binadaki diğer sayaçlardan farklı bir yerde olduğu ve bu durumun müvekkili şirket ekiplerince fark edilmediği yönündeki beyanların asılsız olduğunu, kullanım gücünün ... kW olduğu yönündeki beyanlara da itibar edilmemesi gerektiğini, zira söz konusu işletmenin, ... üzerinden okunan bir abone olduğunu, işletmenin anlık ve saatlik güç değerlerinin, müvekkili şirket tarafından takip edildiğini, söz konusu raporda, tüm cihazlar çalışırken toplam gücün ... kWh olduğu belirtilmiş ise de, davacıya ait sayaçtan alınan anlık verilerde en fazla ... kW güç çekildiğinin ve saatlik olarak da ... kW tüketim yapıldığının görüleceğini ayrıca dosyada verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, ihtiyati tedbirin kaldırılması taleplerinin kabul edilmemesi durumunda davacının ... tarihli faturalarla bildirilen borcun tamamı kadar (...-TL) %... oranında teminata hükmedilmesini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya içerisine; davalı kurumdan ... hesap nolu abonelik dosyası, kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı ve ekleri istenilmiş, mahallinde delil tespiti ve keşif yapılarak tutanak mümziler ile tarafların tanıkları dinlenmiş, Elektrik Mühendisi bilirkişilerden ayrı ayrı raporlar aldırılmıştır.
Dava; kaçak elektrik tüketimi altında haksız tahakkuk ettirilen fatura bedelinden dolayı borçlu olmadığı iddiasıyla menfi tespit istemiyle açılan davadır.
Uyuşmazlık; davacının kaçak elektrik tüketiminin bulunup bulunmadığı, varsa tahakkuk ettirilen miktarın yasal mevzuata uygun olup olmadığı, davacının fatura bedelinden dolayı borçlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Kapatılan Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin emsal içtihadı uyarınca menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvurunun gerekmediği belirtildiğinden davalı vekilinin arabuluculuğa ilişkin itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekilinin tedbir talebinin tensiple kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin tedbire itiraz talebi ise ön inceleme duruşmasında, dosyadaki bilgi ve belgeler, mahkememizce yapılan delil tespiti sonucunda aldırılan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, tarafların karşılıklı menfaatleri esas alındığında yargılama süresince uyuşmazlığa konu edilen fatura nedeniyle elektriğin kesilmesinin davacı aleyhine ağır zararlar doğuracağı, davalı kurum tarafından elektrik enerjisi verilmemesi halinde HMK'nın 389. Maddesinde belirtilen gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinin oluşacağı anlaşıldığından davalı vekilinin ihtiyati tedbire ve teminatın artırılmasına ilişkin itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce davacı vekilinin delil tespiti talebi tensip zaptının ... nolu ara kararı ile kabul edilerek mahallinde ... tarihinde Elektrik Mühendisi bilirkişi ... eşliğinde keşif yapılmış, Elektrik Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli rapora göre; Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde 39-2 fıkra ve Madde 43 fıkra 4,5 gereği, eğer kaçak varsa, davalı ... A.Ş.'nin, Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanımına ispat/ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği, bununla ilgili bir delil sunulmadığını, davaya konu kapalı oda içerisinde incelemeler yapıldığını fakat herhangi kaçak hat veya kullanıma rastlanılmadığını, yapılan tespit ve incelemelere göre tesiste kaçak kullanım söz konusu olmadığını, %... kullanım oranına göre tesis gücünü ...kW olduğu, görüş ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce mahallinde davacıya düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağı ile tahakkuk ettirilen bedelin yasal mevzuata, tarifeler yönetmeliğine uygun olup olmadığı tüketim bedelinin tespiti için resen refakate alınan Elektrik Mühendisi bilirkişi eşliğinde ... tarihinde keşif yapılmış, tutanak mümzileri ve taraf tanıkları dinlenmiş, bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Tutanak ... keşif mahallindeki beyanında aynen" bana gösterilen ... tarihli kaçak /usulsüz elektrik tespit tutanağında ... sicil numarası ve altındaki sicil ve imza bana aittir. İçeriği doğrudur aynen tekrar ederim. Tutanak tarihinde ticarethaneye kullanan enerjinin sayaçtan geçmediğini tespit etmemiz üzerine tutanağı tuttuk. Apartmanın ortak alanına ait panonun ana bara kısmından iş yerini besleyen kablo olduğunu gördük. Biz bunu tespit amaçlı elektiriği kestik. Elektriği kestiğimiz anda ayrı bir kontaktör düzeneği vardı. Onu kestiğimiz anda işyerinin elektiriğide kesildi." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tutanak ... keşif mahallindeki beyanında aynen:" bana gösterilen ... tarihli kaçak /usulsüz elektrik tespit tutanağında ... sicil numarası ve altındaki sicil ve imza bana aittir. İçeriği doğrudur aynen tekrar ederim. Tutanak tarihinde ticarethaneye kullanan enerjinin sayaçtan geçmediğini tespit etmemiz üzerine tutanağı tuttuk. Az önce göstermiş olduğum ana baradan panoların bulunduğu çelik kapı ile kapılı olan odaya giden bir kablo bulunmaktaydı. O kablonun ucundan soğuk hava dolabı bulunmaktaydı. Dolap bu kablodan beslenmekteydi. Davacıya ait panoda herhangi bir sıkıntı yoktu. Binanın ortak barasından harici hat çekilmişti. Ticarathaneye ait elektriği kestiğimiz zaman kapı üzerinde olan kontaktörlerin devreden çıktığını gördük. Abonenin sayacının içerisinde de kontaktörle müdahale edilecek şekilde sigorta vardır." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... keşif mahallindeki beyanında aynen:" davalı kurumda kaçak elektrik biriminde elektrik mühendisi olarak görev yapmaktayım. Biz sistemde elektriği düşen müşterilerimiz yönünden rutün kontreller yapmaktayız. Davacı iş yerinin elektrik tüketiminin düştüğünü tespit etmemiz üzerine görevli ekiplerimizi yönlendirdik. Otomatik sayaç okuma sistemi (...) de de davacı işlerinin elektrik tüketiminde düşüş vardı." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... keşif mahallindeki beyanında aynen:" davacı abim olur. Abim ... vatandaşı olup, yurt dışına gidip geldiğinden dolayı iş yeri ile genellikle ben ilgilenmekteyim. Ortak alanda bulunan elektrik panosunda ana baradan geçtiği belirtilen kablo herhangi bir şekilde bizimle alakası yoktur. Zaten elektrik panosunun olduğu yerde bulunan bir adet oda mutfak olup, burayı biz kullanmamaktayız. Buraya ilişkin zaten bir ihtilaf bulunmamaktadır. Kablonun geçtiği belirtilen oda ise ortak alana aittir, orayı da biz kullanmamaktayız. Görevliler bizden bu odanın anahtarını isteyince biz de de anahtar olmadığı için kapıyı açamadık hatta o sırada anahtarın temini için mülk sahibini aradık. Hatta ücret mukabilinde çilingir çağırmalarını istedi. Ancak kendileri oda kapısının açılmasını beklemeden çekip gittiler. Olay tarihinden bir süre önce sigara içme bölümüne elektrikli ısıtıcılar yerleştirmiştik. Daha sonra bunun yasak olmasını öğrenmemiz üzerine, elektrikli ısıtıcıları kaldırdık. Kaldırdıktan sonra elektrik tüketiminin düşmesi doğaldır. Ayrıca çay makinesi daha önce elektrikli idi onu tüpe çevirdik. Yine daha önce dışarıya tabldot usulü yemek satışı yapıyorduk ve ızgara çeşitleriniz vardı ancak bu işten yeterince gelir elde edemediğimiz için mutfak kısmını kapattık. Bu da elektrik tüketiminin azalmasını sağladı. Yine soğuk hava depomuzu da yaklaşık 3 yıldan beridir kullanmamaktayız." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... keşif mahallindeki beyanında aynen:" ben davacıya ait işyerinde çalışırım. Olay tarihinde ben daha çok iş yerindeki müşterilerle ilgilendiğim için olaya ilişkin bilgim bulunmamaktadır. Sadece davalı kurum görevlileri o gün birkaç kez gidip geldiler. Sayıları çok kalabalıktı. En son geldiklerinde bahçe kenarında bulunan müşterilerimizi kafenin salon kısmına almak zorunda kaldık. Onların rahatsız olmalarını engellemek için ama yine de müşteriler yaşanan olaylardan dolayı rahatsız olup, çekip gittiler. Ben yaklaşık 2 yıldan beridir davacıya ait iş yerinde çalışmaktayım. Davacı tasarruflu bir kişidir. İsrafı sevmez. Ben geldiğimde mutfak kısmı kapalı olduğu için dışarıya yemek servisi yapılıp yapılmadığını bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... keşif mahallindeki beyanında aynen:" olay tarihinde davacı işyerinde çalışıyordum. Ancak şu anda ayrıldım. Olay tarihinde davacı beni arayarak iş yerine ... görevlilerin geldiğini ve rutin kontrolleri yapacağını bu nedenle iş yerine gelmemi söylediler. Bende iş yerine geldim. Daha sonra patronum iş yerinden ayrıldı. Görevliler elektrik panolarının olduğu yerde rutin kontrollerini yapıp yukarı çıktılar. Oturduk sohbet ettik. O sırada görevlilerden birine telefon geldi. Kenara çekilip telefonda görüştü. Paniklediler bir şeyler yazdılar daha sonra bana imzalamamı söylediler. Bende imzalamadım. Daha sonra çekip gittiler. Hatta ayrılmadan önce panoların bulunduğu odanın kapısı kitliydi. Kapıyı açmamazı söylediler. Bende davacıyı aradım. Anahtarın kendisinde olmadığını, söyledi. Görevliler çilingir çağrılmasını da istemediler. Odanın kullanımı mülk sahibine aitti. Oranın iş yeriyle herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce keşif sonucu aldırılan Elektrik Mühendisi bilirkişi ...'nın ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davalı şirket tarafından, ... tarih ... seri nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı ile tespit edilen eylemin, E.P.Y.H.Yönetmeliğinin 42/b “Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi” maddesi gereği kaçak elektrik tüketimine girdiği, bu nedenle davalı şirket tarafından tanzim edilen ... tarih ... seri nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağının, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine uygun olduğu ve 42/b maddesi gereğince doğru tanzim edildiği, yukarıda detaylı olarak verilen ilgili yönetmelik maddeleri gereği, ... tarih ... seri nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağına istinaden, davalı şirket tarafından, davacı işletmeye çıkarılması gereken kaçak tahakkuk tutarının ...-TL olarak hesaplandığı, yukarıda detaylı olarak verilen ilgili yönetmelik maddeleri gereği, ... tarih ... seri nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağına istinaden, davalı şirket tarafından, davacı işletmeye çıkarılması gereken ek tahakkuk tutarının ...-TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.
Taraf vekillerinin itirazı ve dosyada bulunan bilirkişi raporları da irdelenerek dava dosyasının önceki bilirkişiler dışında yeni bir Elektrik Mühendisi bilirkişisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli raporda sonuç olarak; davacının dosyadaki belgeler ve fotoğraflara göre sayaca girmeden ayrı bir hat çekerek tüketilen enerjinin endeks kaydı yapılmadan tüketim yaptığı, bu eylemin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği 42/b maddesine göre kaçak tüketim yapılması olduğu, bilirkişilerden ...'nın keşif esnasında yaptığı incelemeler ve raporunda belirttiği hususların doğru olarak değerlendirildiği, tutanağa göre kaçak tüketim ve ek tüketim bedellerinin doğru hesaplandığı, Kaçak tüketim bedelinin yukarıdaki hesaplamalardan anlaşılacağı üzere vergiler dahil olay tarihindeki tarifelere göre ...-TL, Ek tüketim bedelinin vergiler dahil olay tarihindeki tarifelere göre ...-TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekiline ... tarihli celse duruşmasında, davaya konu borçlu olmadığının tespiti talep edilen 2 adet fatura bedeli olan toplam ...-TL üzerinden bakiye ...-TL peşin harcı yatırması için tefhimden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekili eksik harcı tamamlamış, harç makbuzu dosyamız arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... tarihinde davacının elektrik aboneliğine ait sayacın ve ölçü devresinin kontrolünde, davacı tarafından ticarethaneye harici hat çekildiği, kullanılan enerjinin sayaçtan geçmediğinin tespit edilmesi üzerine kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağının düzenlendiği, sayaca ilişkin fotoğrafların çekildiği, tutanak mümzileri olarak keşif mahallinde dinlenen ... ve ...'ın tutanak içeriğini doğruladıkları, Elektrik mühendisi bilirkişileri ... tarafından düzenlenen ... tarihli, ... tarafından düzenlenen ... tarihli gerekçeli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli raporlarında da belirtildiği üzere; davacıya ait işletmeye tahakkuk ettirilen faturalar incelendiğinde, işletmenin tutanak öncesine ait 1 yıllık dönemde ortalama günlük ... kWh tüketim yapılırken, tutanak sonrasına ait 1 yıllık dönemde ortalama günlük ... kWh tüketim yapıldığı, işletmenin tutanak sonrasında yaptığı tüketim miktarlarının tutanak öncesine göre 4 kat artış gösterdiği, bu artış oranının olağan sınırlarda olmadığı, işletmeye ait ... kayıtları incelendiğinde de, tutanak öncesine ait 26 günde ... kWh tüketim yapılırken, tutanak sonrasına ait 26 günde ... kWh tüketim yapıldığı, dolayısıyla tutanak sonrası yapılan tüketimin, tutanak öncesine göre yaklaşık ... kat artış gösterdiği, bu artış oranının olağan sınırlarda olmadığı, davacının perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi kullanımının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1-b. maddesinde düzenlenen kaçak elektrik enerjisi tüketimi kapsamında kaldığı, davacının geriye dönük tüketimleri dikkate alındığında 1 yılı aşkın süreden beri eylemin devam ettiği bulgusunun mevcut olduğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1-b. Maddesi kapsamında kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada, kullanım süresinin esas alınacağı ancak bu sürenin 180 günü geçemeyeceği, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazların kaçak olarak beslenmeleri halinde, tüketilen elektrik enerjisinin sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanacağı, kaçak hat üzerinde mevcut olan güç, tutanak mümzileri tarafından tespit anında ölçüldüğü, buna göre kaçak hat üzerinde, ... kW yük bulunduğu, dolayısıyla işletmeye çıkarılması gereken kaçak tahakkukunun bu güç değeri üzerinden hesaplanması gerektiği, işletmenin 2 vardiya hizmet veren ve 14 saat günlük ortalama çalışma süresi bulunan gruba dahil olduğu, davaya konu kaçak tutanağı dışında, davacı ... adına önceden düzenlenmiş ... tarih, ... nolu ve ... nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanaklarının bulunduğu, bu nedenle, E.P.T.H. Yönetmeliğinin 46. Madde 3. fıkrası gereği, tarifenin iki katı göz önüne alınarak hesaplama yapılması gerektiği, tutanağa istinaden kaçak tahakkuk tutarının ...-TL, ek tahakkuk tutarının ...-TL olduğu, davalı tarafından kaçak tahakkuk tutarına ilişkin ... tarihli, ... numaralı, ...-TL bedelli faturanın ...-TL, ek tahakkuk tutarına ilişkin ... tarihli, ... numaralı, ...-TL bedelli faturanın ...-TL olmak üzere toplam ...-TL'nin fazla hesaplandığı anlaşılmakla davanın kesmen kabulüne karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Davacının davaya konu;
... tarihli, ... numaralı, ...-TL bedelli faturadan dolayı ...-TL,
... tarihli, ... numaralı, ...-TL bedelli faturadan dolayı ...-TL, olmak üzere toplam ...-TL borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İcra takibinin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklı davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden reddedilen kısım yönünden davalı lehine tazminat takdirine yer olmadığına,
3-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harç ve tamamlama ile alınan ...-TL olmak üzere toplam ...-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ...-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan ...-TL harç ve ...-TL başvurma harcının toplamı ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi giderleri, keşif harcı, vasıta ücreti olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
8-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/11/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)