T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/129 Esas
KARAR NO: 2021/717
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 02/03/2020
KARAR TARİHİ: 30/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile seyir halinde iken, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile çarpıştığını, meydana gelen kaza sonucunda ... tarihinde vefat ettiğini, müvekkilleri ... müteveffanın annesi, ... babası, diğer davacıların ise kardeşleri olduğunu, ... plakalı aracın ZMSS (Trafik) Poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından 25/03/2015 tarihinden itibaren bir yıl süreyle geçerli olmak üzere düzenlendiğini, poliçenin sigortalısının diğer davalı ... olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu, davacıların durumu iyi olmadığı için desteğin genç yaşından beri çalıştığını ve ailesine yardım ettiğini, askerliğini tamamladığını, davacıların acı ve üzüntü içinde olduğunu bu nedenlerle 20.000,00 TL maddi, 130.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili 09/04/2020 tarihli beyan dilekçesinde talep edilen 20.000,00.-TL maddi tazminatın 10.000,00 TL'sinin desteğin annesi ...için, 10.000,00 TL'sinin babası ... için olduğunu, talep edilen 130.000,00 TL manevi tazminatın ise, 45.000,00'er TL anne ...ve baba ... için, 20.000,00'er TL'nin de diğer davacılar ... ve ... için olduğunu beyan etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımı süreleri geçtikten sonra açıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun bedeni zararlarda 310.000,00.-TL azami poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, manevi tazminatın poliçe teminatı dışında olduğunu, hasar aşamasında davacı tarafça müvekkili şirkete başvuru yapıldığını, aktüer hesabı yapılarak davacı tarafa zararın ödenmesi teklifinde bulunulduğunu, davacı tarafın belirtilen miktarı kabul etmediğinden ödeme yapılamadığını, kusur oranlarının tespiti için rapor alınmasını, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kaza meydana geldiği esnada alkollü içki veya uyuşturucu madde etkisinde olup olmadığı, geçerli sürücü belgesinin bulunup bulunmadığı hususunda incelenme yapılmasını, kaza tespit tutanağında müteveffanın sürücü olarak bulunduğu motosiklette kaza sırasında kask ve koruyucu kıyafet giymediği tespit edildiğinden müterafik kusur indirimi yapılmasını, payların tespit edilmesi ve davaya taraf olmayan var ise desteklerin paylarının ayrılması gerektiğini, yalnızca davacılar üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olacağını, davanın reddine karar verilerek yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesinde her davacının kim olduğunu ve her davacı için taleplerini tek tek açıklaması gerektiğini, davanın ... Sigorta A.Ş'ye ihbarını, ihbar olunanın davacı tarafça davaya davalı olarak dahil edilmesini ayrıca müvekkilinin %100 kusurlu olduğunu kabul etmediklerini, davada tam kusurlunun davacılar yakını motosiklet sürücücü müteveffa olduğunu, müteveffanın şehir içinde çok aşırı hızla motosiklet kullandığını, başında kaskı olmadığını, araç muayenesinin yapılmamış olduğunu, farsız araç kullandığını, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığını, kavşağa kendinden önce müvekkili otomobilinin girmiş olduğunu gördüğü halde hiçbir fren önlemi yapmadığını, farsız geldiği halde korna ile ikaz etmemesi kusurlu davranışlarını işlediğini, davacılar için talep edilen toplam 150.000,00.-TL tazminat miktarının fahiş olduğunu, müvekkilinin askeri ücret ile çalıştığından mali durumunun kötü olduğunu, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davada ihbar olunan olarak yer aldığından aleyhlerine hüküm kurulamayacağını, kazaya karışan ... plakalı aracın 24/03/2015-24/03/2016 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta ile teminat altına alındığını, uğranılan maddi zararın öncelikli olarak Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasından karşılanması gerektiğini, davacılar tarafından 130.000,00.-TL manevi tazminat talep edildiğini, müvekkili şirketin poliçe limitinin 50.000,00.-TL olduğunu, müvekkili şirketin kaza tarihinden işleyecek olan faizle sorumlu tutulamayacağını, ihbar olunan müvekkili şirket hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ın usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; Antalya ...Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosya sureti, davalı sigorta şirketinden ZMSS poliçesi ve hasar dosyası celp edilmiş, davacılar murisi, davacılar ve davalı gerçek kişilerin sosyal ekonomik durum araştırması yapılmış, Antalya SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu aldırılmış, aktüer bilirkişiden hesap raporu aldırılmıştır.
Dava: Destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
... tarihinde davalı ...adına kayıtlı davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davacıların murisi ...'in kullandığı ... plaka sayılı motosikletin karıştığı trafik kazasının meydana geldiği motosiklet sürücüsünün vefat ettiği hususunda ihtilaf yoktur.
Uyuşmazlık: Davanın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, tarafların kusur durumu, müteveffanın kaza sırasında kask takip takmadığı, müterafik kusur indiriminin şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği neticeten tazminatın varlığı ve miktarı hususlarından ibarettir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas .../...Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekinin ..., katılanın ... ... sanığın ise ... olduğu, yargılama sırasında kaza mahallinde yapılan keşif ve incemeler sonucu alınan bilirkişi ...ın...tarihli bilirkişi raporunda sürücü ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikleti ile bu kazanın oluşuna ilk sebebiyet verdiğinden, kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak, araçların hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak, aracın teknik özellikleri ile, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak kural hatalarını işleyerek, bu kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, sürücü ...'in sevk ve idarisindeki ... plakalı aracı ile karışmış olduğu bu kazada ise, araçların hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak, aracın teknik özellikleri ile, görüş yol, hava trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak kural hatasını işleyerek bu kazının oluşumunda, tali kusurlu olduğunun bildirildiği anlaşılmış, Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi tarafından aldırılan ...tarihli kusur raporunda da sanık sürücü ...'in tali kusurlu olduğu, Maktul sürücü ... ...'ın Asli Kusurlu olduğunun bildirildiği anlaşılmış, mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanığın 12.100,00.-TL Adli Para Ceza ile cezalandırılmasına, sürücü belgesinin hükmün infazından sonra 1 yıl geri alınmasına karar verildiği ve kararın ...tarihinde istif edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce aldırılan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesininin ... tarihli kusur raporunda sonuç olarak; sürücü ...'ın %75 oranında kusurlu, davalı sürücü ...'in %25 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Aktüer Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; destekten yoksun kalma zararının %75 kusur indirimi sonrası davacı ... için 50.682,25.-TL, davacı ... ... için 26.974,32.-TL olarak hesaplandığı, müterafik kusur hususunda taktirin mahkemeye ait olduğunu, hesaplanan zararın, trafik kazasının meydana geldiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre ZMSS ölüm teminatı limitini (310.000,00.-TL) aşmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacılar vekili ... tarihli dilekçesi ile müvekkilleri için talep etmiş olduğu destekten yoksun kalma tazminatını ... için 10.000,00.-TL'den 50.682,25.-TL'ye artırmış, ... ... için de 10.000,00.-TL'den 26.974,32.-TL'ye arttırmış, arttırılan değer üzerinden eksik harcı tamamlamış ve dava değerinin arttırılmasına ilişkin dilekçesi davalılara usulünce tebliğ edilmiştir.
Destekten yoksun kalma tazminatı TBK'nın 53. maddesinde düzenlenmiş olup, hangi hallerde bu tazminata hükmolunacağı açıklanmıştır.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. TBK 53. maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır. Sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimsenin devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunması gerekir. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olan olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır.
Olayda uygulanması gereken zaman aşımı hükümlerinin 2918 sayılı kanunun 109/2 maddesi uyarınca uzamış ceza zaman aşımı süresine tabi oluşu, kaza tarihi olan 2016 tarihinden dava tarihine kadar TCK'da ön görülen zaman aşımı sürelerinin dolmayışı gözetilerek zaman aşımı itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davalı sigorta şirketine 25/03/2015 başlangıç, 25/03/2016 bitiş tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalı olan davalı ... adına kayıtlı ve davalı ......'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın davacıların murisi ... ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı motosiklete çarpması sonucu meydana gelen kazada ...'ın vefat ettiği, mahkememiz dosyasında aldırılan ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen raporda, kaza olayının meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü Kamile'nin %25 oranında kusurlu, ... plakalı motosiklet sürücüsü ... ...'ın %75 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, aktüerya bilirkişisinin ... tarihli raporunda, %75 kusur indirimi sonucunda davacı annenin talep edebileceği destek tazminatının 50.682,25.-TL, davacı babanın talep edebileceği destek tazminatının 26.974,32.-TL olduğunun belirtildiği, davacıların desteğinin kafa travmasına bağlı olarak öldüğü, kaza sırasında kask takmadığı anlaşıldığından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, müterafik kusur indirimi sonucunda davacı annenin talep edebileceği destek tazminatının 40.545,80.-TL, davacı babanın talep edebileceği destek tazminatının 21.579,46.-TL olduğu, davanın ıslah edildiği, davalıların belirlenen tazminattan aracın maliki/sürücüsü ve ZMMS sigortacısı sıfatlarıyla TBK, KTK ve ZMMS genel şartları uyarınca sorumlu oldukları anlaşılmış ve davacı anne babanın maddi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Sigorta şirketinin tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda başlar. Somut olayda, başvuru dilekçesinin 22/08/2018 tarihinde tebliğ edildiği, belirlenen tarihe 8 iş gününün eklenmesiyle davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin 03/09/2019 tarihi olduğu, davalı sürücü ve işletenin ise haksız fiilin meydana geldiği tarihte temerrüte düştüğü anlaşılmış ve hüküm altına alınan tazminata yasal faiz uygulanmıştır.
Davacıların manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Sayılı ilamında da belirtildiği üzere BK'nın 47. maddesi hükmüne göre ( 6098 sayılı TBK m. 56 ), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Dosya kapsamından, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacıların murisinin %75 oranında, davalı sürücünün %25 oranında kusurlu olması, davacıların desteğinin kafa travmasına bağlı olarak öldüğü, kaza sırasında kask takmadığı anlaşıldığından müterafik kusurunun olması, olay tarihindeki paranın alım gücü davacıların duyduğu elem ve ızdırap dikkate alınarak davacılar yararına zenginleşmeye sebebiyet vermeyecek şekilde davalıyı cezalandırmayacak mahiyette davacıların elem ve ızdıraplarını dindirecek miktarda davacı anne ... için 10.000,00.-TL, davacı baba ... ... için 10.000,00.-TL, davacı ... için 5.000,00.-TL, ... için 5.000,00.-TL olmak üzere toplam 30.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
Davacılar müterafik kusur durumunu değerlendirmeksizin davalarını ıslah etmiş olup, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi nedeniyle, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilememiş ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilmeyerek (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 05/07/2018 tarih, 2018/1094 Esas, 2018/6778 Karar sayılı ilamı) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile;
Davacı anne ... için 40.545,80.-TL, davacı baba ... ... için 21.579,46.-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 30/01/2016 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden 03/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara VERİLMESİNE, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına,
Fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin REDDİNE,
a-Harçlar Kanunu uyarınca maddi tazminat yönünden alınması lazım gelen 4.243,77.-TL harçtan davacı tarafından yatırılan 512,33.-TL peşin harç ve 985,00.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.746,44.-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b-Davacı tarafından yatırılan 512,33-TL peşin harç, 54,40.-TL başvuru harcı ve 985,00.-TL ıslah harcının toplamı 1.551,73.-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara ÖDENMESİNE,
c-Davacılar tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi, ATK fatura gideri olmak üzere) toplam 1.293,00.-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
d-Davacılar ... ... ve ... vekille temsil olunduğundan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 8.876,28.-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ÖDENMESİNE,
e-Takdiri indirim nedenlerinden dolayı reddedilen kısım yönünden davalılar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
f-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan 1.320,00.-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir KAYDINA,
2-Manevi tazminat davasının KISMEN KISMEN KABULÜ ile;
Davacı anne ... için 10.000,00.-TL, davacı baba ... ... için 10.000,00.-TL, davacı kardeşler ... ... için 5.000,00.-TL, ... için 5.000,00.-TL olmak üzere toplam 30.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ......'dan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,
a-Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 2.049,30-TL nispi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ......'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
b-Manevi tazminat yönünden ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
c-Manevi tazminat davası yönünden davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ......'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara ÖDENMESİNE,
d-Davalılar ... ve ...... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ret olunan manevi tazminat istemi yönünden hesaplanan 4.500,00.-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak, adı geçen davalılara ÖDENMESİNE,
3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacılar ve davalı ......'a İADESİNE,
Dair, davacılar vekili, davalılar vekillerinin yüzüne karşı, ihbar olunanın yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/09/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)