T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/359
KARAR NO: 2021/843
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 12/08/2020
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı "... A.Ş." müvekkil şirket nezdinde “...” numaralı ... Poliçesi ile sigortalı olduğunu, ...' dan ...' ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ... palet muhtelif cins ve ebatta Gıda ürünleri ve oyuncak emtiasının ... ve ... plakalı araç ile davalı borçlunun sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında meydana gelen ... tarihli trafik kazası sonucu hasarlandığını veya zayi olduğunu, ekspertiz raporuna göre ...-Tl zarar tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından poliçede teminat kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya bu bedelin ödendiğini, davalı borçlunun sigortacısının dava dışı ... şirketi olduğunu tarafından ...-TLödeme yapıldığını, bu bedelin mahsubu ile icra takibi başlattıklarını, davalı borçlunun haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazlarının iptaline, %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar kaza sonrasında dava dışı ... Şti firması adına taşınan bir kısım emtiaların hasara uğramışsa da taşınan emtianın büyük bir kısmının hasara uğramadığını, tüm emtialar hasarlıymış gibi davacı ... şirketince ödeme yapıldığını, hasarlanan ürünlerin bedelinin müvekkili davacı şirketin sigortacısı ... A.Ş tarafından ödendiğini, bu nedenle davacı ... şirketinin rücua konu bir alacağının kalmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Dosya içerisine, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası getirtilmiş, ... ve ... plakalı araçlara ait ZMSS poliçesi belge ve kayıtlar ile trafik kazası sebebiyle açılmış hasar dosyası celp edilmiş, ... AŞ' den zarar gören malların akıbeti sorulmuş, yargılamaya devam olunmuştur.
Dava; dava dışı sigortalıya ödenen tazminat bedelinin, taşıma sözleşmesinden dolayı taşıyan davalının sorumluluğunda olduğu iddiasıyla açılan rücuen alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının karşıladığı zararın gerçek zarar olup olmadığı, hasarın ödenen bedelden daha düşük olup olmadığı, dava dışı, davalının kasko sigortacısı tarafından yapılan ...-TL bedelli ödemenin hasarı karşılayıp karşılamadığı, buna göre davacının davalı taşıyıcıya rücu edip edemeyeceği, kurtarılan ürünlerin kullanımının mümkün olup olmadığı hususlarındadır.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... A.Ş tarafından borçlular ... ve ... aleyhine, ... tarihli, ...-TL bedelli ürün hasarlanması nedeniyle oluşan zarara istinaden ...-TL.-TL asıl alacak, ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL alacağın asıl alacağa işleyecek yıllık %... faizi ile birlikte tahsili için icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin ... tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.
Gıda Mühendisi Bilirkişi ... ve ... Eksperi Bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak, soğuk zincirle taşınması gereken ürünlerin soğuk zincirinin kırılıp, gıda güvenliğinin kalmadığı (...-TL ekonomik değerli),
Hasar gören emtia bedeli olan toplam hasar bedelinden ...-TL' den ... A.Ş' nin ödediği ...-TL çıkartılarak ...nın ödediği ...-TL' ye halef olması sebebiyle rücu yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
... A.Ş' den gelen müzekkere cevabında davaya konu ... plakalı aracın karıştığı kazada lojistik hizmeti veren firmaları tarafından nakliyesi yapılan ticari emtianın hasara uğramış olduğu ve toplanabilen kısmının ... depoya çekildiği, ... A.Ş tarafından hasar tespiti yapıldıktan sonra ...-TL zararın meydana geldiğinin anlaşıldığı, ayrıca hasarlı emtia için eksper raporu ile tespit edilen toplam ...-TL sovtaj bedelinin yine ...-TL muafiyet bedeli düşülerek poliçe kapsamında toplam ...-TL ödedebilir tazminat tutarı belirlendiği, depoya çekilen emtia üzerinde yapılan tespit ile ...-TL sovtaj bedeli belirlenerek firmaya yapılan ödemeden mahsup edildiği, sovtaj bedeli düşülerek firma uhdesinde bırakılan çoğunluğu gıda malzemesi olan hasarlı ürünlerin insan sağlığı bakımından risk oluşturması nedeniyle firma politikası gereği zorunlu olarak atıldığının belirtildiği,
Bilirkişiler tarafından ibraz edilen ek raporda sonuç olarak; ... tarafından görevlendirilen eksper ile yapılmış raporda ...-TL sovtaj bedelinin ....-TL olarak taraflarca kabul edildiğinin anlaşıldığı, hasarlı kabul edilen ürünlerin imha işlemi ile ilgili dosyada bir evrak bulunmadığı, kök raporda bir değişiklik yapılmayacağı kanaatini bildirdikleri anlaşılmıştır.
TTK'nın 850. Maddesinde taşıyıcı tanımlanmıştır. Buna göre; Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar.
Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır.
TTK'nın 877. Maddesine göre; Taşıyıcı, taşıma aracındaki arızaya, taşıtı kiraladığı kişinin onun temsilcilerinin veya çalışanlarının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. 879. Maddeye göre Taşıyıcı; Kendi adamlarının ve Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.
Tüm dosya kapsamı ve yasal düzenlemeler uyarınca dava dışı ... A.Ş'ye ait malların davacı ... şirketi tarafından “...” numaralı Yurt İçi Mali Mesuliyet ... Poliçesi ile sigortalı olduğu, ... kapsamındaki malların ...' dan ...' ya gönderilmek üzere davacıya taşıyıcıya ait araca yüklendiği ve taşıma esnasında sürücünün araç hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği ve dava dışı sigortalıya ait malların hasar gördüğü, hasarın davacı ... şirketince karşılandığı ve hasardan taşıyıcının sorumlu olduğu iddiasıyla sigortalıya ödenen bedelin rücuen tazmini için davalı ve dava dışı sürücü aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin davalı yönünden durduğu ve itirazın iptali için eldeki davanın ikame edildiği görülmüştür.
6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesi gereğince sigortacı hasar bedelini ödemekle sigortalısının halefi olduğundan zararın oluşuna sebep veren sorumlulara rücu hakkı vardır. Bu nedenle davacının hasar ödemesinin yerindeliğini, hasarın oluşundaki sorumlular ile sorumlu oldukları miktarı ispatlaması gerekir.
Davacının sigortacı sıfatıyla rücuen talep edebileceği tazminat yönünden;
"TTK'nın 875. Maddesinde; Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.
Tazminatta Esas Alınacak Değer başlıklı 880. Maddesinde, Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.
Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir. " şeklinde düzenlemeler yapıldığı,
Bu düzenlemeler uyarınca alınan denetime elverişli bilirkişi ek ve kök raporları ve hasar dosyası kapsamında göre taşınan mallarda kaza nedeniyle ...-TL zararın meydana geldiği, tam ziyaa uğramamakla birlikte hasarlı olarak depoya çekilen ancak hasarlı hali ile kullanımının ve satışının imkanı olmayan, insan sağlığı için tehlike arz eden malların sovtaj bedelinin ...-TL olduğu, bu miktarların somut olayın özelliklerine, faturalara ve bilirkişi raporuna göre reel olarak kabul edilebileceği, ... poliçesi kapsamında ...-TL muafiyet bedeli de düşüldüğünde sigortacının yaptığı ...-TL ödemenin kabul edilebilir bir ödeme olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu miktardan dava dışı kasko sigortacısı ...'nın limit dahilinde ödediği ...-TL mahsup edildiğinde davacı sigortacının bakiye ...- TL. Zararının kaldığı anlaşılmıştır.
TTK'nın 882. Maddesinde taşıyıcının sorumluluk sınırının düzenlendiği, bu maddeye göre; "Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için ... Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu;
a) Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,
b) Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının,
net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için ... Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.
Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, ... Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir. "
Diğer giderlerin tazmini ise 883. Maddede "Taşıyıcı, zıya veya hasardan sorumlu olduğu hâllerde, 880 ilâ 882 nci maddelere göre ödenmesi gereken tazminatı ödedikten başka, taşıma ücretini geri verir ve taşıma ile ilgili vergileri, resimleri ve taşıma işi nedeniyle doğan diğer giderleri de karşılar. Ancak, hasar hâlinde, birinci cümle uyarınca yapılacak ödemeler 880 inci maddenin ikinci fıkrasına göre saptanacak bedel ile orantılı olarak belirlenir. Başkaca zararlar karşılanmaz. " şeklinde düzenlenmiştir.
TTK'nın 882/1. maddeye göre taşıyıcının sorumluluğunun üst sınırı bakımından Özel Çekme Hakkı üzerinden, taşıma belgesi, ürün ağırlığı dikkate alınarak mahkememizce yapılan hesaplamaya göre : hasara uğrayan ... palet ürünün yaklaşık ağırlığının ...-kg. Olduğu, taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki özel çekme hakkının ...-TL olduğu anlaşılmakla sonuç olarak ( ...x...x...=) ...-TL civarında bir bedele ulaşacağı, bu nedenle mahkememizce yukarıda hesaplanan hasar bedelinin, taşıyıcının sorumluluk sınırının içinde kalan gerçek zarar olduğu ve dava dışı kasko sigortacısından tahsil edilen kısmın dışında kalan bakiye alacaktan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu,
Takip talebinde ve davada ayrıca işlemiş faiz alacağının da konu edildiği, rücu hakkı 6102 Sayılı TTK'nın 1472. Maddesinden doğan bir hak olduğundan sorumlulara rücu edebilme tarihi, sigortanın hak sahiplerine ödeme yaptığı tarih olup kanundan kaynaklanan bu temerrüt hali için ayrıca bir ihtara gerek olmadığından davacının ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizi yürütülmesi talebinin yerinde olduğu, ödeme tarihi ile takip tarihi dikkate alındığında rücuya konu ...-TL yönünden :
Başlama TarihiBitiş TarihiGün SayısıOran (%)Tutar
...............
...-TL işlemiş faiz talebinin de usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının hasara ilişkin taleplerinin kabul edilmesi gerektiği, ancak hasarın miktarı ve değerlendirilmesi yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile
Davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden DEVAMINA,
Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davlıdan TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.02/11/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)