T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/395 Esas
KARAR NO: 2022/262
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/09/2020
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihli ...-TL bedelli ... seri numaralı keşidecisi ..., ... Şti. emrine verilen çekin davalı tarafından ... tarihinde müvekkil bankanın ... şubesine ibraz edildiğini, çek üzerindeki keşideci ... imzası ile banka kayıtlarında bulunan keşideci imzası uyuşmadığından çek yasal sorumluluk bedeli olan ...-TL'nin davalıya ödenmediğini, bu hususta hukuka aykırı bir durum olmadığını, davalı tarafından işbu çek sorumluluk bedeline ilişkin olarak Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkil banka hakkında ilamsız takip başlatıldığını, ... tarihli hacizde müvekkil bankanın icra dosyasına güncel borç miktarı olan ...-TL nakit olarak ödemek zorunda kaldığını, davalıya borçlu olunmadığının tespiti, müvekkil banka tarafından icra dosyasına ödenen ...-TL tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faiziyle birlikte istirdatına, yargılama gideri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... şubesi müşterisi ... tarafından düzenlenen ... keşide tarihli ... seri numaralı çekin müvekkil tarafından bankaya ibraz edildiğini, banka kayıtlarında bulunan örnek keşideci imzası tutmadığından işlem yapılmadığını, bu hususta müvekkiline bir belge verilmediğini, müvekkilin Antalya ... Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile çek sorumluluk bedelinin ödenmesini ihtar ettiğini, ihtarın davacı bankaya ... tarihinde tebliğ edilmesine rağmen çek sorumluluk bedelinin ödenmediğini, bu nedenle Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu bankanın dosya borcuna itiraz etmediğini, dosyanın kesinleştiğini, davacı bankaya hacze gidilerek dosya borcunun haciz mahallinde ödendiğini, çeki keşide eden ... hakkında da Antalya ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borca ve imzaya itiraz edilmediğini, dosyanın kesinleştiğini, haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddine, davacının %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya içerisine; Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının takibe konu çek aslı getirtilmiş, davacı bankanın ... şubesinden çekin ibraz tarihinde karşılığının olup olmadığı ve yasal sorumluluk bedelinin ödenmemesine esas teşkil eden bilgi ve belgeler getirtilmiş, davaya konu çekin keşidecisine ait imza asılları ilgili yerlerden getirtilmiş, duruşmada keşideci beyanları alınmış, fizik grafoloji uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Dava; karşılıksız çıkan çekin yasal sorumluluk bedeli için icra dosyasına yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkindir.
Davacının çekteki keşideci imzası ile banka kayıtlarındaki imzası uyuşmadığından bahisle yasal sorumluluk bedelini ödeme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, çekteki keşideci kısmındaki imzanın keşideciye ait olup olmadığı, neticeten icra marifetiyle ödenen bedelin istardatı şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarından ibarettir.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... A.Ş. Aleyhine ... tarihli ... A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı çeke ilişkin ödenmeyen çek sorumluluk bedeline istinaden toplam ...-TL alacak için takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu bankaya ... tarihinde tebliğ edildiği, dosyanın ... tarihinde infaz ile kapatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Şti. tarafından borçlu ... aleyhine ... tarihli ...-TL bedelli ... seri numaralı çeke istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla toplam ...-TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
... tarihli duruşmada belge tanığı ...; "Bana gösterilen ... A.Ş. ... şubesine ait ... seri nolu ...-TL bedelli lehtarı ... Şti. Olan çekte keşideci kısmında bulunan bana aittir. Tarih kısmında bulunan paraf imzası bana ait değildir. Ben emlak inşaat işi ile uğraşırım. Antalya ... ATM'nin dosyasında imza örneklerim bulunmaktadır. Davacı banka dışında imzalarımın bulunduğu başka bir banka şubesi yoktur. ... Müdürlüğünde kimlik ve pasaport almam nedeniyle imzalarım bulunmaktadır. Ayrıca davacı bankaya ait çek bedellerinin ödenmesi nedeniyle davacı bankaya iade ettiğim 3 adet çek bulunmaktadır. Davaya konu çek nedeniyle aleyhime herhangi bir takip başlatılıp başlatılmadığını bilmiyorum. Elime geçen herhangi bir ödeme emri bulunmamaktadır." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Fizik Grafoloji Uzmanı bilirkişi ... tarafından sunulan ... tarihli raporda sonuç olarak; tetkike konu ... şubesinin "..." Iban numaralı hesabına ait keşidecesi "... -..." olan ... keşide tarihli "... Şti." adına düzenlenmiş "..." seri numaralı "..." TL değerindeki çek üzerinde atılı bulunan keşideci imzasının ve çekin keşide tarihi hanesinde atılı bulunan düzeltme imzasının ... elinden çıktığı kanaatine varılmıştır.
5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3. Maddesinde, "(1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.
(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.
(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;
a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,
1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,
2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,
b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,
1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,
2) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,
ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır...." hükmü düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili, davalı tarafından ibraz edilen ve karşılıksız çıkan dava konusu çekteki imza ile banka kayıtlarındaki keşideci imzasının benzememesi üzerine davalıya çekin yasal sorumluluk bedelinin ödenmediğini, bunun üzerine davalının icra kanalıyla müvekkilinden çekin yasal sorumluluk bedelini haksız olarak tahsil ettiğini ileri sürerek eldeki davayı ikame etmiştir. 5941 Sayılı Çek Kanununun 3. Maddesi uyarınca muhatap bankanın, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için belirli bir miktarı ödeme yükümlüğü bulunmaktadır. Bankanın verdiği çek yaprağından dolayı sorumlu tutulabilmesi için çekin zorunlu unsurlarını ihtiva etmesi ve çekin süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Somut olayda, çek süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmiş olup, Fizik Grafoloji Uzmanı Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporunda da belirtildiği üzere, davaya konu edilen çekteki keşideci imzasının ve çekin keşide tarihi hanesinde atılı bulunan düzeltme imzasının keşideci ...'ın eli ürünü olduğu anlaşılmakla davanın reddine, istirdat davasında tazminat öngörülmediğinden davalının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Şartları oluşmadığından davalının tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gerekli ...-TL karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davacıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, miktar itibari ile KESİN olarak verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.