T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/406 Esas
KARAR NO: 2021/934
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 04/09/2020
KARAR TARİHİ: 25/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... tarihinde Antalya ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya kapsamında müvekkil aleyhinde ... tarihli ... seri numaralı ...-TL bedelli faturaya dayalı ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkilin söz konusu takip dosyasına dayanak faturayla ilgili davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığını, fatura üzerinde yer alan imzanın müvekkile ait olmadığını, işbu faturanın müvekkile resmi şekilde tebliğ edilmediğini, faturada yer alan malların da müvekkile teslim edilmediğini, davanını kabulüne, müvekkilin davalı yana borçlu olmadığının tespiti ile Antalya ... Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline, davalı aleyhinde asıl alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dosyasındaki ödeme emrinin ... tarihinde davacının kendisine tebliğ edildiğini, davacı tarafın süresi içerisinde icra takibine herhangi bir itirazının olmadığını, davacının ödeme emrini tebliğ aldığı tarihten itibaren 1 yıllık süre içerisinde dava açması gerektiğini, bu yüzden davacı tarafından açılan işbu davanın zaman aşımı nedeniyle usulden reddi gerektiğini, takibe konu faturaya ilişkin malların ... tarihinde müvekkil şirket çalışanı tarafından davacıya ait ... isimli iş yerinde irsaliyeli fatura ile kaşe ve imza karşılığında çalışanına teslim edildiğini, davacının kendisine teslime edilen ürünlerden bir miktarını iade ettiğini, ... tarihli iade faturasında davacının imzasının bulunduğunu, davanın zaman aşımı sebebiyle usulden reddine, aksi takdirde karşı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak açtığı huzurdaki işbu davanını esastan reddine, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya içerisine; davalı tarafça davaya konu fatura aslı ibraz edilmiş, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabı yazısı dosyamız arasına alınmış, Antalya ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak ayrıntılı rapor aldırılmıştır.
Dava; icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Uyuşmazlık; davanın süresinde açılıp açılmadığı, takibe dayanak teşkil eden fatura üzerinde bulunan imzanın davacıya ait olup olmadığı, faturaya konu malların davacıya teslim edilip edilmediği, davacının takibe dayanak fatura nedeniyle dava tarihi itibariyle borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Antalya ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...'nin borçlu ... aleyhinde ...-TL tutarındaki faturaya istinaden, toplam ...-TL alacak için ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği, dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar tacir olup, delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, davalının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mali müşavir bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak; davalının ... ve ... yılı ticari defterlerinin elektronik defter (e- defter) ortamında tutulduğu ve davaya konu ilgili dönemlerin e- defter beratlarının süresinde alındığı, bu nedenle ticari defter kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, davalı tarafın ticari defterlerine göre, davalının fatura karşılığında davacıya mal satılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişki gereğince takibe ve davaya konu ...-TL bedelli faturanın davacı adına borç kaydedildiği, karşılığında toplam ...-TL tutarında iade faturası alındığı, davacı şirket adına borç kaydedilen faturaya istinaden takip ve dava tarihi itibariyle davalı şirketin bakiye ...-TL tutarında davacı taraftan fatura alacağının olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekiline, davacının ticari defter ve belgelerinin mali müşavir bilirkişisi tarafından incelenmesi için ...-TL bilirkişi giderini yatırması için iki haftalık kesin süre verilmesine rağmen bilirkişi gideri yatırılmadığından davacının ticari defter ve belgeleri bilirkişi marifetiyle incelenememiştir.
Ticari davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde) yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılayacağı ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, takibe dayanak teşkil eden faturadan dolayı davalıya borcunun olmadığı, fatura üzerinde bulunan imzanın müvekkiline ait olmadığı gibi, faturaya konu malın müvekkiline teslim edilmediğini, faturanın müvekkiline tebliğ edilmediğini belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti için iş bu davanın ikame edildiği, davalının cevap dilekçesine, davanın zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, faturaya konu malların irsaliyeli fatura ile kaşe ve imza karşılığında davacı çalışanına teslim edildiğini, davacının faturaya konu malların bir kısmını iade faturası düzenleyerek iade ettiğini, bunun da malların teslim edildiğinin kanıtı olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği, hem delil olarak dayanılması hem de tarafların tacir olmaları nedeni ile HMK 222 ve TTK 83. Maddeler kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, davalının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde ticari ilişkinin, dayanak faturanın, davacının yaptığı iade faturasının kayıtlı olduğu, defter kayıtlarına göre davalının davacıdan takip ve dava tarihi itibari ile bakiye ...-TL fatura alacağının bulunduğu, davacının ise verilen kesin süreye rağmen bilirkişi giderini yatırmadığı, yukarıda açıklanan HMK'nın 222/3. Maddesi uyarınca davalının usulüne uygun tutulan defterlerinin defter ibrazından kaçınan davacı karşısında lehine delil teşkil edeceği, davacı vekilinin iade faturasına bir itirazının olmadığı, teslim alınmayan mallar için kısmi iade faturasının düzenlenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davalı vekili ...-TL bedelli faturadan dolayı da alacaklı olduklarını bu yönden ek rapor aldırılmasını talep etmiş ise de, takip dayanağının ... tarihli, ...-TL bedelli fatura olarak gösterildiği, ... tarihli ...-TL bedelli faturanın takibe konu edilmediği, davanın da ... tarihli, ...-TL bedelli faturaya ilişkin olarak açıldığı gözetilerek davalı vekilinin ek rapor alınması talebi reddedilmiş, davalının ...-TL bakiye fatura alacağını ispat etmesine rağmen davacının borcu olmadığını yahut ödendiğini ispat edemediği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, kabul edilen kısım yönünden davalının kötü niyetli olduğu sabit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, icra takibinin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklı davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden reddedilen kısım yönünden davalı lehine tazminat taktirine yer olmadığına, dava değeri, dava tarihi itibariyle kapak hesabı olan ...-TL olarak belirtilmiş ise de, takip çıkışının toplam ...-TL bakiye asıl alacak olduğu gözetilerek, dava değeri takip çıkışı toplamı olan ...-TL olarak kabul edilmiş ve yargılama giderleri bu değer üzerinden belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davacının Antalya ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ve takibe konu ... düzenleme tarihli, ...-TL bedelli fatura nedeniyle davalıya ...-TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Kabul edilen kısım yönünden davalının kötü niyetli olduğu sabit olmadığından davacının icra inkar tazminatı ve fazlaya ilişkin istemlerinin reddine,
2-İcra takibinin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklı davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden reddedilen kısım yönünden davalı lehine tazminat takdirine yer olmadığına,
3-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ...-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yatırılan ...-TL peşin harç ve ...-TL başvurma harcının toplamı ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, geri kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
8-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği ...-TL'sinin davalıdan, ...-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/11/2021
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.